ذخایر نفت آمریکا به پوشش ۴۱ روزه رسید؛ معنای این هشدار چیست؟

مجموع ذخایر تجاری و راهبردی نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۲۱ اوت ۲۰۲۶ حدود ۷۱۸.۶ میلیون بشکه بوده است. این مقدار در مقایسه با خوراک روزانه ۱۷.۴ میلیون‌بشکه‌ای پالایشگاه‌ها، پوششی نزدیک به ۴۱ روز ایجاد می‌کند. با این حال، تولید روزانه ۱۳.۸ میلیون بشکه نفت آمریکا، واردات نفت خام، ذخایر فرآورده‌ها و امکان تغییر صادرات در این محاسبه لحاظ نشده‌اند؛ بنابراین عدد ۴۱ روز یک شاخص سنجش حاشیه امنیت ذخایر است، نه شمارش معکوس پایان نفت آمریکا.

عدد ۴۱ روز برای ذخایر نفت آمریکا چگونه محاسبه شده است؟

نموداری منتسب به واحد تحقیقات جهانی بانک آمریکا، پوشش ذخایر نفت خام ایالات متحده را در محدوده ۴۱ روز نشان داده است. گزارش کامل و روش‌شناسی این نمودار به‌صورت عمومی در دسترس نیست، اما داده‌های تازه اداره اطلاعات انرژی آمریکا امکان بازسازی تقریبی این محاسبه را فراهم می‌کند.

این نسبت از تقسیم مجموع ذخایر تجاری و راهبردی بر خوراک روزانه پالایشگاه‌ها به دست می‌آید. در نتیجه، اگر تولید داخلی، واردات و دیگر ورودی‌های نفت خام به‌طور فرضی به صفر برسند، این ذخایر می‌توانند حدود ۴۱ روز خوراک فعلی پالایشگاه‌ها را تأمین کنند. چنین سناریویی فرضی است و شرایط معمول بازار نفت آمریکا را نشان نمی‌دهد.

آیا نفت آمریکا واقعاً ۴۱ روز دیگر تمام می‌شود؟

خیر. آمریکا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان است و در هفته مورد بررسی، روزانه حدود ۱۳.۸ میلیون بشکه نفت خام تولید کرده است. این کشور همچنین روزانه چند میلیون بشکه نفت وارد و هم‌زمان بخشی از تولید خود را صادر می‌کند.

بنابراین پالایشگاه‌های آمریکا فقط از ذخایر تغذیه نمی‌شوند. ذخایر نقش ضربه‌گیر میان تولید، واردات، صادرات و مصرف پالایشگاهی را دارند. کاهش پوشش ذخایر نشان می‌دهد این ضربه‌گیر کوچک‌تر شده است، اما به‌معنای توقف عرضه نفت یا خالی‌شدن ناگهانی جایگاه‌های سوخت نیست.

تفاوت ذخیره تجاری و ذخیره راهبردی نفت چیست؟

ترکیب این دو نوع ذخیره برای محاسبه پوشش کلی امکان‌پذیر است، اما کارکرد آن‌ها یکسان نیست. ذخایر تجاری بخشی از فعالیت عادی پالایشگاه‌ها، خطوط لوله و شرکت‌های نفتی هستند؛ درحالی‌که SPR برای مقابله با اختلال‌های شدید عرضه ایجاد شده است.

• ذخایر تجاری نفت خام

  این ذخایر در اختیار پالایشگاه‌ها، شرکت‌های نفتی، پایانه‌ها و خطوط لوله قرار دارند و برای مدیریت عملیات روزمره، حمل‌ونقل و پالایش استفاده می‌شوند. میزان آن‌ها همراه با شرایط بازار تغییر می‌کند.

• ذخیره راهبردی نفت آمریکا

  SPR یک ذخیره اضطراری دولتی است که برای واکنش به جنگ، تحریم، طوفان، توقف واردات یا اختلال گسترده عرضه طراحی شده است. برداشت از این ذخیره نیازمند تصمیم دولت فدرال است.

• ذخایر فرآورده‌های نفتی

  بنزین، گازوئیل، سوخت جت و دیگر فرآورده‌ها جداگانه ذخیره می‌شوند. عدد ۴۱ روز مطرح‌شده درباره نفت خام است و موجودی همه فرآورده‌های قابل‌مصرف را نشان نمی‌دهد.

ذخیره راهبردی آمریکا چقدر کاهش یافته است؟

براساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، حجم SPR در هفته منتهی به ۲۱ اوت به حدود ۲۸۹.۷ میلیون بشکه کاهش یافت؛ سطحی که از نوامبر ۱۹۸۲ سابقه نداشته است. کاهش ذخیره راهبردی، توان دولت آمریکا برای انجام آزادسازی‌های بزرگ و طولانی را نسبت به دوره‌هایی که بیش از ۶۰۰ میلیون بشکه نفت در SPR نگهداری می‌شد، محدود کرده است.

با این حال، توصیف SPR به‌عنوان ذخیره‌ای که «تقریباً به‌طور کامل تخلیه شده» دقیق نیست. حدود ۲۹۰ میلیون بشکه همچنان در این ذخیره وجود دارد. مسئله اصلی، کوچک‌شدن حاشیه واکنش اضطراری و دشوارترشدن بازسازی ذخایر در دوره قیمت‌های بالای نفت است.

چرا کاهش ذخایر نفت آمریکا اهمیت دارد؟

پایین‌بودن ذخایر در شرایط عادی لزوماً بحران ایجاد نمی‌کند؛ اما در زمان اختلال عرضه، ظرفیت واکنش سریع را کاهش می‌دهد. اهمیت عدد ۴۱ روز بیشتر به هم‌زمانی آن با تنش‌های ژئوپلیتیکی، کاهش جریان نفت از مسیرهای مهم و فعالیت فشرده پالایشگاه‌ها مربوط می‌شود.

• کاهش حاشیه واکنش به اختلال عرضه

  اگر عرضه جهانی با توقف تازه‌ای مواجه شود، دولت آمریکا برای آزادسازی‌های متوالی نفت فضای کمتری نسبت به سال‌هایی دارد که SPR در سطوح بالاتری قرار داشت.

• افزایش حساسیت قیمت نفت به اخبار سیاسی

  کاهش ذخایر می‌تواند بازار را در برابر اخبار مربوط به تنگه هرمز، حملات به نفتکش‌ها، تحریم‌ها یا توقف تولید حساس‌تر کند؛ اما جهت قیمت همچنان به عرضه جهانی، تقاضا و واکنش تولیدکنندگان بستگی دارد.

• فشار بیشتر بر پالایشگاه‌های آمریکا

  پالایشگاه‌های آمریکا با نرخ استفاده حدود ۹۷.۴ درصد فعالیت کرده‌اند. ادامه کار در چنین سطحی، بدون تعمیرات کافی، احتمال توقف‌های ناخواسته و محدودیت عرضه فرآورده را افزایش می‌دهد.

• نیاز پالایشگاه‌ها به نفت خام مناسب

  بخشی از پالایشگاه‌های آمریکا برای فرآوری نفت خام سنگین طراحی شده‌اند. تولید شیل آمریکا عمدتاً سبک است و به همین دلیل افزایش تولید داخلی الزاماً جای واردات نفت سنگین را به‌طور کامل نمی‌گیرد.

• افزایش هزینه بازسازی SPR

  پرکردن دوباره ذخیره راهبردی در دوره قیمت‌های بالا، هزینه مالی قابل‌توجهی دارد. خرید سریع نفت نیز می‌تواند تقاضای جدیدی وارد بازار کند و بر قیمت‌ها فشار بگذارد.

چارسو اقتصاد در گزارش آخرین وضعیت بحران تنگه هرمز و بازار نفت نیز نشان داده است که کاهش قیمت از اوج بحران، به‌تنهایی نشانه بازگشت امنیت عرضه نیست و سطح ذخایر یکی از شاخص‌های اصلی ارزیابی بازار محسوب می‌شود.

آیا آمریکا الزام ۹۰روزه آژانس بین‌المللی انرژی را نقض کرده است؟

مقایسه مستقیم عدد ۴۱ روز با الزام ۹۰روزه آژانس بین‌المللی انرژی درست نیست. شاخص ۴۱ روز براساس مجموع ذخایر نفت خام و خوراک پالایشگاه‌ها محاسبه می‌شود؛ درحالی‌که الزام IEA براساس خالص واردات نفت خام و فرآورده‌های نفتی در سال قبل تعیین می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی تصریح می‌کند کشورهایی که صادرکننده خالص نفت هستند، مشمول حداقل ذخیره معادل ۹۰ روز خالص واردات نیستند. بنابراین برای بررسی وضعیت حقوقی آمریکا نمی‌توان صرفاً پوشش ۴۱روزه خوراک پالایشگاهی را با معیار ۹۰روزه IEA مقایسه کرد.

آیا کاهش ذخایر حتماً قیمت نفت را بالا می‌برد؟

کاهش ذخایر یکی از عوامل حمایتی قیمت است، اما به‌تنهایی جهت بازار را مشخص نمی‌کند. قیمت نفت به مجموعه‌ای از متغیرها شامل تولید اوپک‌پلاس، جریان تنگه هرمز، تولید شیل، تقاضای چین، رشد اقتصاد جهانی، نرخ بهره و وضعیت ذخایر سایر کشورها وابسته است.

در سناریوی بازگشت جریان نفت و کاهش تنش‌ها، آمریکا می‌تواند بخشی از ذخایر راهبردی را به‌تدریج بازسازی کند. در سناریوی تشدید بحران، برداشت بیشتر از SPR ممکن است برای جلوگیری از جهش قیمت سوخت ادامه پیدا کند و پوشش ذخایر باز هم کاهش یابد.

اثر تحریم‌ها و تصمیم‌های واشنگتن بر عرضه جهانی نفت نیز باید هم‌زمان بررسی شود. برای نمونه، لغو مجوزهای نفتی و تشدید محدودیت عرضه می‌تواند با هدف مهار قیمت داخلی انرژی در تعارض قرار بگیرد.

جمع‌بندی؛ زنگ خطر واقعی است، اما نفت آمریکا تمام نمی‌شود

رسیدن پوشش مجموع ذخایر تجاری و راهبردی نفت خام آمریکا به حدود ۴۱ روز، از کاهش حاشیه امنیت بازار این کشور حکایت دارد. پایین‌بودن SPR و فعالیت فشرده پالایشگاه‌ها، واکنش آمریکا به اختلال‌های تازه عرضه را دشوارتر کرده است.

با این حال، این شاخص نباید به‌عنوان «۴۱ روز تا پایان نفت آمریکا» تفسیر شود. آمریکا همچنان روزانه نزدیک به ۱۳.۸ میلیون بشکه نفت تولید می‌کند، نفت وارد می‌کند و امکان تغییر صادرات، مصرف و نرخ فعالیت پالایشگاه‌ها را دارد. هشدار اصلی درباره کوچک‌شدن سپر اضطراری است، نه تمام‌شدن نفت.

سؤالات پرتکرار درباره ذخایر نفت آمریکا