حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، در گفتوگو با خبرگزاری روسی ریانووستی مدعی شد نیروهای یمنی بندر المخا، جزیره میون یا پریم در بابالمندب و تمامی جزایر یمنی دریای سرخ را در کنترل دارند. با این حال، گزارشهای مستقل منتشرشده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ تصویر محتاطانهتری ارائه میدهند: تصرف المخا و زُقر تأییدهای بیشتری گرفته، اما میون همچنان بهعنوان هدف اصلی عملیات توصیف شده و گزارش استقرار کامل انصارالله در این جزیره هنوز مستقل و قطعی تأیید نشده است. اهمیت این تحولات از آنجاست که هر پیشروی در ساحل غربی و جزایر بابالمندب مستقیماً ریسک کشتیرانی، صادرات نفت عربستان و مسیر دریای سرخ–سوئز را بالا میبرد.
حزام الاسد درباره المخا، میون و جزایر دریای سرخ چه گفت؟
حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، در گفتوگو با خبرگزاری روسی ریانووستی اعلام کرد نیروهای یمنی بر بندر المخا، جزیره میون یا پریم، منطقه بابالمندب در استان تعز و تمامی جزایر یمنی دریای سرخ تسلط پیدا کردهاند.
این ادعا در رسانههای ایرانی از جمله خبرگزاری مهر نیز بازتاب یافته است.
اما برای گزارش دقیق باید میان ادعای رسمی انصارالله و وضعیت مستقلاً تأییدشده میدانی تفاوت گذاشت.
| منطقه | وضعیت گزارششده | سطح تأیید |
|---|---|---|
| المخا | ورود و تسلط نیروهای انصارالله | تأیید شده توسط چند منبع نظامی و گزارشهای بینالمللی |
| زُقر | تصرف توسط نیروهای انصارالله | گزارششده توسط منابع نظامی و رسانههای بینالمللی |
| جزایر حنیش | حمله و پیشروی انصارالله | عملیات تأیید شده؛ کنترل کامل همه جزایر هنوز روشن نیست |
| میون / پریم | حزام الاسد مدعی کنترل است | منابع مستقل آن را همچنان هدف مهم عملیات میدانند |
| تمامی جزایر یمنی دریای سرخ | ادعای حزام الاسد | تأیید مستقل جامع وجود ندارد |
ریانووستی: متن گفتوگو با حزام الاسد
خبرگزاری مهر: بازتاب اظهارات حزام الاسد درباره المخا و جزایر دریای سرخ
المخا واقعاً سقوط کرده است؟
در مورد المخا شواهد قویتر است. رویترز در ۱۰ سپتامبر به نقل از چهار منبع نظامی دولت یمن گزارش داد نیروهای انصارالله شهر بندری المخا را تصرف کردهاند.
المخا پیش از این در کنترل نیروهای وابسته به دولت مورد حمایت عربستان و نیروهای مقاومت ملی یمن قرار داشت و یکی از مهمترین پایگاههای آنها در ساحل غربی محسوب میشد.
شاهدان محلی نیز ورود نیروهای انصارالله به شهر را گزارش کردهاند. در زمان انتشار گزارشهای اولیه، دولت مورد حمایت عربستان هنوز بیانیه رسمی مستقلی درباره سقوط کامل شهر منتشر نکرده بود.
رویترز: تصرف المخا و پیشروی انصارالله به سمت بابالمندب
زُقر و حنیش چه وضعیتی دارند؟
بعد از المخا، مهمترین تحول دریایی گزارششده مربوط به جزیره زُقر و مجمعالجزایر حنیش است.
بر اساس گزارش منابع نظامی یمن که در رسانههای بینالمللی بازتاب یافته، نیروهای انصارالله پس از حملات موشکی و انتقال نیرو با قایق، جزیره زُقر در جنوب دریای سرخ را تصرف کردهاند.
رویترز نیز گزارش داده نیروهای انصارالله عملیات علیه جزایر حنیش را ادامه دادهاند.
زُقر
یکی از بزرگترین جزایر یمنی دریای سرخ است و در مسیر میان ساحل یمن و بابالمندب قرار دارد. گزارشهای فعلی از تصرف آن توسط انصارالله حکایت دارند.
حنیش بزرگ و کوچک
این مجموعه جزایر در جنوب دریای سرخ قرار گرفته و از نظر نظارت بر مسیرهای دریایی اهمیت دارد. گزارشها از حملات و پیشروی در این جزایر حکایت میکنند، اما وضعیت همه نقاط هنوز یکسان و شفاف نیست.
میون یا پریم
مهمترین جزیره از نظر خود تنگه بابالمندب است. این جزیره در داخل تنگه قرار دارد و مسیر عبور را به دو کانال تقسیم میکند.
آیا میون واقعاً در کنترل انصارالله است؟
این بخش خبر نیازمند بیشترین احتیاط است.
حزام الاسد در مصاحبه با نووستی میگوید میون در کنترل نیروهای یمنی قرار گرفته است. با این حال، گزارشهای مستقل منتشرشده همان روز هنوز از میون بهعنوان هدف اصلی مرحله بعدی عملیات یاد میکنند.
یورونیوز نیز به نقل از منابع میدانی گزارش کرده خبرهایی از پیادهشدن نیروهای انصارالله در این جزیره منتشر شده، اما این گزارشها هنوز تأیید مستقل کامل ندارند.
بنابراین در وضعیت فعلی دقیقترین عبارت این است:
انصارالله مدعی کنترل میون است، اما کنترل کامل و تثبیتشده این جزیره هنوز از سوی منابع مستقل بهطور قطعی تأیید نشده است.
یورونیوز: میون و ذباب بهعنوان اهداف اصلی مرحله بعد عملیات
چرا میون برای کنترل بابالمندب مهم است؟
جزیره میون که در منابع غربی Perim نامیده میشود، در داخل تنگه بابالمندب قرار گرفته و آبراه را به دو کانال تقسیم میکند.
این موقعیت جغرافیایی به آن اهمیتی بسیار فراتر از مساحت خود جزیره میدهد. حضور نظامی پایدار روی میون میتواند قدرت شناسایی، نظارت و در شرایط درگیری، توان تهدید علیه شناورهای عبوری را افزایش دهد.
نظارت بر تردد کشتیها
موقعیت میون امکان رصد نزدیکتر شناورهایی را فراهم میکند که وارد دریای سرخ یا خلیج عدن میشوند.
اتصال جزیره به ساحل ذباب و المخا
کنترل همزمان ساحل غربی و نقاط جزیرهای میتواند عمق عملیاتی بیشتری ایجاد کند.
افزایش ریسک بیمه دریایی
برای بازار کشتیرانی لازم نیست تنگه کاملاً بسته شود. افزایش احتمال حمله یا توقیف برای بالا رفتن حق بیمه جنگی و تغییر مسیر برخی کشتیها کافی است.
بابالمندب چه سهمی از تجارت نفت جهان دارد؟
طبق آخرین مجموعه کامل دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در سال ۲۰۲۳ حدود ۹.۳ میلیون بشکه در روز نفت خام و فرآوردههای نفتی از بابالمندب عبور میکرد.
پس از افزایش حملات به کشتیها و تغییر مسیر ناوگان، این حجم در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافت و در نیمه نخست ۲۰۲۵ در حدود ۴.۲ میلیون بشکه در روز باقی ماند.
| سال | جریان نفت و فرآورده از بابالمندب | منبع |
|---|---|---|
| ۲۰۲۲ | ۸.۰ میلیون بشکه در روز | EIA |
| ۲۰۲۳ | ۹.۳ میلیون بشکه در روز | EIA |
| ۲۰۲۴ | ۴.۱ میلیون بشکه در روز | EIA |
| نیمه نخست ۲۰۲۵ | ۴.۲ میلیون بشکه در روز | EIA |
بنابراین گزاره «بیش از ۱۱ درصد تجارت دریایی نفت جهان» برای سال ۲۰۲۳ تقریباً با داده EIA سازگار است، اما برای وضعیت امروز نباید همان نسبت را بدون بهروزرسانی تکرار کرد؛ حجم عبور از زمان آغاز بحران دریای سرخ بهشدت کاهش یافته است.
EIA: دادههای رسمی عبور نفت از بابالمندب، سوئز و سایر گلوگاههای انرژی
المخا چه تغییری در معادله بابالمندب ایجاد میکند؟
تصرف المخا به معنی کنترل خود بابالمندب نیست. اما این بندر یکی از مهمترین نقاط ساحلی شمال تنگه است و سقوط آن میتواند خطوط نیروهای انصارالله را به ذباب و ورودی بابالمندب نزدیکتر کند.
گزارشهای مستقل امروز نیز دقیقاً همین تفکیک را انجام دادهاند: انصارالله المخا را گرفته، اما نبرد برای رسیدن به ذباب، میون و کنترل گستردهتر دهانه تنگه ادامه دارد.
برای زمینه زمینی این پیشروی، گزارش چارسو اقتصاد درباره نبرد حیس یمن و تغییر موازنه در ساحل غربی مسیر این تحول را از جنوب الحدیده تا نزدیکی بابالمندب بررسی کرده است.
آیا کشتیرانی بینالمللی در بابالمندب امن است؟
محمد عبدالسلام، سخنگوی انصارالله، گفته است مسیرهای تجارت بینالمللی در دریای سرخ و بابالمندب از سوی یمن در امنیت خواهند بود و عملیات این گروه علیه اهداف مشخص انجام میشود.
اما این موضع همزمان با ادامه محاصره اعلامشده علیه کشتیهای مرتبط با عربستان مطرح شده است.
این دو گزاره از منظر انصارالله متناقض نیستند: گروه میگوید تجارت عمومی هدف نیست اما برخی شناورها و منافع سعودی مشمول محدودیت یا حملهاند.
برای بازار بیمه و کشتیرانی، تفاوت کمی وجود دارد. حتی تهدید گزینشی میتواند باعث بالا رفتن ریسک جنگی، تغییر مسیر و هزینه حمل شود.
چرا سقوط المخا برای عربستان مهم است؟
اهمیت این تحول برای عربستان فقط به مرز زمینی یمن محدود نیست. پس از محدودشدن مسیر هرمز، عربستان بخشی از صادرات نفت خود را از طریق خط لوله شرق–غرب به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده است.
در چنین شرایطی، ناامنشدن بابالمندب یا مسیرهای دریای سرخ میتواند یکی از مهمترین مسیرهای جایگزین صادرات نفت عربستان را نیز تحت فشار قرار دهد.
رویترز گزارش کرده پیشروی انصارالله در ساحل غربی یمن خطر تازهای برای صادرات نفت عربستان ایجاد کرده است، بهویژه در شرایطی که تنگه هرمز نیز تحت فشار قرار دارد.
این همان پیوندی است که چارسو اقتصاد در تحلیل بحران تنگه هرمز و محدودیت مسیرهای جایگزین نفت بررسی کرده است.
فشار همزمان هرمز و بابالمندب چه معنایی دارد؟
در شرایط عادی، تولیدکنندگان خلیج فارس میتوانند بخشی از اختلال هرمز را با استفاده از خطوط لوله و بنادر دریای سرخ دور بزنند.
اما اگر دریای سرخ و بابالمندب همزمان تحت فشار قرار بگیرند، مزیت این مسیر جایگزین کاهش پیدا میکند.
| گلوگاه | ریسک فعلی | اثر اقتصادی |
|---|---|---|
| تنگه هرمز | محدودیت شدید جریان نفت و کشتیرانی | کاهش صادرات خلیج فارس و افزایش قیمت نفت |
| بابالمندب | پیشروی انصارالله و تهدید کشتیهای سعودی | افزایش هزینه و ریسک مسیر دریای سرخ |
| کانال سوئز | کاهش ترافیک ناشی از ناامنی دریای سرخ | افت درآمد ترانزیتی و افزایش زمان حمل |
| دماغه امیدنیک | مسیر جایگزین طولانیتر | افزایش زمان، سوخت و هزینه حمل |
پیوند کامل این زنجیره را چارسو اقتصاد در گزارش چرا جنگ به کانال سوئز رسیده است؟ بررسی کرده است.
حمله به جیزان چگونه به فشار دریایی وصل میشود؟
همزمان با پیشروی در ساحل یمن، حملات انصارالله به داخل عربستان نیز افزایش یافته است. در روزهای اخیر اهدافی در جیزان، ابها، نجران و خمیس مشیط هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتهاند.
جیزان از این جهت اهمیت دارد که هم نزدیک جبهه یمن است و هم زیرساختهای نفتی و پالایشی مهم عربستان در آن قرار دارند.
در نتیجه، ریاض با دو سطح فشار روبهرو است: زیرساخت انرژی در خاک خود و مسیر دریایی صادرات.
چارسو اقتصاد در گزارش چرا انصارالله آرامکو جیزان را هدف گرفت؟ اهمیت این بخش از معادله را بررسی کرده است.
آیا کنترل جزایر مساوی بستن بابالمندب است؟
خیر. حتی کنترل چند جزیره مهم بهتنهایی به معنی بستهشدن فیزیکی تنگه نیست.
اما حضور نظامی در ساحل غربی و جزایر اطراف میتواند توان اعمال فشار بر کشتیرانی را بالا ببرد و همین برای افزایش ریسک تجاری کافی است.
کنترل جغرافیایی
به معنی حضور و توان نظامی روی ساحل یا جزایر است.
کنترل عملیاتی آبراه
نیازمند توان پایدار برای رصد، تهدید یا محدودکردن کشتیها در کانالهای عبوری است.
انسداد کامل
مرحله بسیار بالاتری است که در آن جریان کشتیرانی عملاً متوقف یا به حد ناچیز میرسد.
در وضعیت فعلی، شواهد از افزایش اهرم انصارالله بر بابالمندب حکایت دارد، نه اثبات انسداد کامل این آبراه.
چرا این تحول نمونهای از جنگ اقتصادی است؟
اثر اقتصادی تحولات یمن فقط از محل شلیک موشک سنجیده نمیشود. وقتی کنترل ساحل، جزایر، بنادر و مسیرهای دریایی روی هزینه بیمه، زمان حمل، صادرات نفت و درآمد بنادر اثر میگذارد، جغرافیا به ابزار فشار اقتصادی تبدیل میشود.
چارچوب این نوع فشار در گزارش چارسو اقتصاد درباره جنگ اقتصادی چیست؟ توضیح داده شده است.
سه سناریو برای مرحله بعد نبرد بابالمندب
تثبیت المخا و پیشروی به سمت ذباب
اگر انصارالله موقعیت خود در المخا را تثبیت کند و به ذباب نزدیکتر شود، فشار عملیاتی مستقیمتری روی ورودی شمالی بابالمندب ایجاد میشود.
تثبیت حضور در میون و جزایر حنیش
تأیید مستقل کنترل پایدار میون یا بخش گستردهتری از حنیش، وزن نظامی و دریایی انصارالله در خود آبراه را بهطور محسوسی افزایش خواهد داد.
ضدحمله عربستان و نیروهای دولت یمن
ادامه حملات هوایی عربستان یا تلاش برای بازپسگیری ساحل و جزایر میتواند جنگ را وارد مرحله شدیدتری کند و ریسک مستقیمتری برای کشتیرانی تجاری ایجاد کند.
پرسشهای پرتکرار درباره المخا، میون و بابالمندب
آیا انصارالله المخا را تصرف کرده است؟
بله. رویترز و چند منبع بینالمللی در ۱۰ سپتامبر به نقل از منابع نظامی و شاهدان محلی از تصرف المخا توسط نیروهای انصارالله خبر دادهاند.
آیا میون در کنترل انصارالله قرار دارد؟
حزام الاسد چنین ادعایی کرده است، اما منابع مستقل در زمان تنظیم این گزارش هنوز کنترل کامل و تثبیتشده میون را قطعی تأیید نکردهاند.
کدام جزایر دریای سرخ به دست انصارالله افتادهاند؟
گزارشهای مستقل از تصرف زُقر و عملیات علیه جزایر حنیش خبر میدهند. ادعای کنترل «تمامی جزایر یمنی» هنوز نیازمند تأیید مستقل جداگانه برای هر جزیره است.
چرا جزیره میون مهم است؟
میون در داخل تنگه بابالمندب قرار دارد و آبراه را به دو کانال تقسیم میکند؛ بنابراین از نظر نظارت و کنترل دریایی موقعیت بسیار حساسی دارد.
آیا بابالمندب بسته شده است؟
خیر. مسیر همچنان برای بخشی از کشتیرانی باز است، اما تهدیدها، محاصره اعلامشده علیه کشتیهای سعودی و پیشروی نظامی باعث افزایش ریسک شدهاند.
بابالمندب چه مقدار نفت عبور میدهد؟
طبق EIA، جریان نفت و فرآورده از این تنگه در سال ۲۰۲۳ حدود ۹.۳ میلیون بشکه در روز بود که در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.
جمعبندی؛ المخا تأیید شده، اما درباره میون هنوز باید محتاط بود
مهمترین تحول قطعی این مرحله، تصرف المخا و گزارشهای متعدد درباره سقوط زُقر و پیشروی به سمت جزایر حنیش است. این تغییرات انصارالله را از نظر جغرافیایی به بابالمندب نزدیکتر کرده و اهرم آن را بر یکی از مهمترین مسیرهای تجارت و انرژی جهان افزایش داده است.
اما ادعای حزام الاسد درباره کنترل میون و «تمامی جزایر یمنی دریای سرخ» هنوز در سطحی فراتر از تأیید مستقل موجود قرار دارد. برای یک گزارش دقیق، این بخش باید به او نسبت داده شود و نه بهعنوان واقعیت قطعی نوشته شود.
از منظر اقتصادی، مهمترین خطر این است که پیشروی ساحلی و جزیرهای یمن با اختلال تنگه هرمز همزمان شده است. اگر مسیر دریای سرخ نیز محدودتر شود، یکی از مسیرهای اصلی جایگزین صادرات نفت عربستان تحت فشار قرار میگیرد و شوک امنیتی میتواند از یمن به قیمت نفت، بیمه کشتیرانی و تجارت کانال سوئز منتقل شود.
منابع
Reuters
RIA Novosti
گفتوگوی حزام الاسد درباره المخا، میون و جزایر یمنی دریای سرخ
خبرگزاری مهر
Euronews
The Guardian
U.S. Energy Information Administration
آمار رسمی جریان نفت از بابالمندب، سوئز و گلوگاههای انرژی جهان
