در شرایطی که سرعت گردش کالا و کاهش هزینههای مبادلاتی به یکی از شاخصهای مهم رقابتپذیری اقتصادی کشورها تبدیل شده است، دولت سیزدهم تلاش دارد با بازنگری در فرآیندهای گمرکی و تجاری، موانع موجود در مسیر تجارت خارجی را کاهش دهد.
برگزاری نخستین جلسه کمیته تسهیل تجارت خارجی را میتوان بخشی از این راهبرد دانست.
این نشست با حضور مدیران ارشد گمرک، نمایندگان بخش خصوصی، اتاق بازرگانی ایران و دستگاههای اجرایی مرتبط برگزار شد و محور اصلی آن تسریع ترخیص کالا، کاهش زمان ماندگاری محمولهها در مرزها و افزایش هماهنگی میان نهادهای مسئول بود. کارشناسان معتقدند هر روز تأخیر در ترخیص کالا میتواند هزینههای قابل توجهی را به فعالان اقتصادی و زنجیره تأمین کشور تحمیل کند.
نسخه گمرکی برای کاهش هزینه تجارت خارجی
تجارت خارجی ایران طی سالهای اخیر با چالشهایی نظیر طولانی بودن فرآیندهای ترخیص، تعدد دستگاههای تصمیمگیر و افزایش هزینههای لجستیکی مواجه بوده است. اکنون دولت با تشکیل کمیتهای تخصصی تلاش دارد بخشی از این موانع را برطرف کند.
بررسی اهداف و محورهای مطرحشده در این نشست نشان میدهد پنج اقدام کلیدی میتواند بر بهبود فضای تجارت خارجی کشور اثرگذار باشد. این اقدامات در صورت اجرا، علاوه بر کاهش هزینههای بازرگانان، بر تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید نیز تأثیر مستقیم خواهد داشت.
۱. کاهش زمان ترخیص کالا در مبادی ورودی: یکی از مهمترین اهداف این کمیته، کوتاه شدن فرآیندهای اداری و عملیاتی ترخیص کالا است. کاهش زمان توقف کالا در گمرک میتواند هزینه انبارداری و خواب سرمایه فعالان اقتصادی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
۲. اجرای اصل عدم توقف کالا در مرزها: دولت بر اجرای سیاست عبور روان کالا از مرزها تأکید کرده است. این رویکرد میتواند از ایجاد گلوگاههای تجاری جلوگیری کرده و روند تأمین نیازهای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را تسهیل کند.
۳. تأمین پایدار کالاهای راهبردی: کالاهای اساسی، دارو، تجهیزات و مواد اولیه تولید از مهمترین اقلامی هستند که تسریع در ترخیص آنها میتواند ثبات بیشتری در بازار داخلی ایجاد کند و از بروز کمبودهای احتمالی جلوگیری نماید.
۴. افزایش هماهنگی بین دستگاههای مستقر در مرزها: یکی از چالشهای تجارت خارجی، تعدد نهادهای دخیل در فرآیند واردات و صادرات است. افزایش هماهنگی میان این دستگاهها میتواند بروکراسی اداری را کاهش داده و سرعت تصمیمگیری را افزایش دهد.
۵. بهرهگیری از تجربه مدیریت بحران در تجارت: در این نشست بر استفاده از ظرفیت همکاری میان دستگاهها در شرایط ویژه و بحرانی تأکید شد. تجربه دورههای خاص گذشته نشان داده است که همافزایی سازمانها میتواند نقش مهمی در تسهیل جریان تجارت و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین داشته باشد.
آیا تجارت خارجی ایران وارد فاز جدیدی از تسهیل میشود؟
تشکیل کمیته تسهیل تجارت خارجی را میتوان یکی از مهمترین اقدامات دولت برای بهبود محیط کسبوکار و کاهش هزینههای مبادلاتی ارزیابی کرد. در صورت اجرای مصوبات این کمیته، زمان ترخیص کالا، هزینههای لجستیکی و موانع اداری تجارت خارجی میتواند کاهش یابد؛ موضوعی که مستقیماً بر رقابتپذیری بنگاههای اقتصادی اثرگذار خواهد بود.
با توجه به سهم قابل توجه واردات مواد اولیه، کالاهای واسطهای و تجهیزات در چرخه تولید کشور، موفقیت این برنامه میتواند علاوه بر حمایت از تولید، به افزایش حجم تجارت، بهبود شاخصهای لجستیکی و تسهیل جریان سرمایه در اقتصاد ایران منجر شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟