صادرات ۱۲۸ میلیون دلاری محصولات کشاورزی ایران به قزاقستان

تجارت کشاورزی میان ایران و قزاقستان در سال‌های اخیر به یکی از محورهای مهم همکاری‌های اقتصادی دو کشور تبدیل شده است.

آمارهای جدید وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد محصولات کشاورزی نه‌تنها سهم عمده‌ای از صادرات ایران به قزاقستان را تشکیل می‌دهند، بلکه بخش مهمی از واردات ایران از این کشور نیز در راستای تأمین امنیت غذایی انجام می‌شود.

اهمیت این روابط زمانی بیشتر نمایان می‌شود که قزاقستان به‌عنوان یکی از قطب‌های تولید غلات و محصولات اساسی در منطقه شناخته می‌شود و در مقابل، ایران ظرفیت بالایی در صادرات محصولات باغی، خشکبار و صنایع غذایی دارد. این مزیت‌های مکمل می‌تواند حجم مبادلات دو کشور را در سال‌های آینده به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

اوراسیا موتور محرک توسعه تجارت کشاورزی

بر اساس آمار اعلام‌شده، کل صادرات ایران به قزاقستان در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ به ۲۱۴ میلیون دلار رسیده که از این رقم، ۱۲۸ میلیون دلار مربوط به محصولات کشاورزی بوده است. در مقابل، واردات ایران از قزاقستان ۴۷ میلیون دلار ثبت شده که ۳۳ میلیون دلار آن به بخش کشاورزی اختصاص دارد.

کارشناسان معتقدند اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، یکی از عوامل اصلی افزایش مبادلات تجاری میان دو کشور بوده است.

۱- سهم ۶۰ درصدی کشاورزی در صادرات ایران به قزاقستان: محصولات کشاورزی با سهمی نزدیک به ۶۰ درصد از کل صادرات ایران به قزاقستان، به مهم‌ترین بخش تجارت دوجانبه تبدیل شده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده مزیت رقابتی ایران در این بازار است.

۲- رشد تجارت با پشتوانه توافق اوراسیا: صفر شدن تعرفه ۸۷ درصد کالاهای صادراتی ایران به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، فرصت کم‌سابقه‌ای برای افزایش سهم ایران در بازارهای منطقه ایجاد کرده است.

۳- امنیت غذایی محور اصلی واردات از قزاقستان: حدود ۸۰ درصد واردات ایران از قزاقستان به محصولات کشاورزی اختصاص دارد. این موضوع نشان می‌دهد روابط دو کشور فراتر از تجارت معمول بوده و در تأمین کالاهای اساسی نقش راهبردی ایفا می‌کند.

۴- کشاورزی فراسرزمینی وارد فاز اجرایی شد: واردات ۱۰۰ هزار تن جو و روغن حاصل از کشت فراسرزمینی در قزاقستان، نشانه ورود سیاست کشاورزی فراسرزمینی به مرحله عملیاتی است؛ سیاستی که می‌تواند بخشی از محدودیت‌های منابع آبی داخل کشور را جبران کند.

۵- کریدور شمال ـ جنوب؛ فرصت طلایی توسعه صادرات: افزایش مبادلات کشاورزی میان ایران و قزاقستان می‌تواند به تقویت جایگاه کریدور ترانزیتی شمال ـ جنوب منجر شود؛ مسیری که ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های تجاری منطقه را دارد.

آیا قزاقستان به بازار استراتژیک محصولات ایرانی تبدیل می‌شود؟

روند فعلی نشان می‌دهد همکاری‌های کشاورزی میان ایران و قزاقستان از مرحله تبادل محدود کالا عبور کرده و به شراکت راهبردی در حوزه تجارت، امنیت غذایی و سرمایه‌گذاری کشاورزی نزدیک شده است. رشد ۶۶ درصدی مبادلات طی سال‌های اخیر نیز مؤید همین موضوع است.

در صورت بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های توافق تجارت آزاد اوراسیا، توسعه کریدورهای حمل‌ونقل و گسترش کشاورزی فراسرزمینی، قزاقستان می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی محصولات کشاورزی ایران و در عین حال یکی از شرکای کلیدی کشور در تأمین کالاهای اساسی تبدیل شود؛ مسیری که آثار آن بر تراز تجاری، ارزآوری و امنیت غذایی کشور قابل توجه خواهد بود.