بخش کشاورزی آمریکا که سالها بهعنوان یکی از ستونهای امنیت غذایی جهان شناخته میشد، اکنون با فشار بیسابقه هزینههای تولید مواجه شده است.
جهش قیمت انرژی، افزایش بهای کودهای شیمیایی و رشد هزینه حملونقل باعث شده بسیاری از کشاورزان آمریکایی توان حفظ سودآوری خود را از دست بدهند. موضوعی که حالا در آمار رو به رشد ورشکستگی مزارع نمایان شده است.
گزارش تازه فایننشال تایمز نشان میدهد حتی بستههای حمایتی و یارانههای میلیارد دلاری دولت نیز نتوانستهاند از شدت بحران بکاهند. ساختار فعلی کشاورزی صنعتی آمریکا بهشدت وابسته به نهادههای گرانقیمت و مواد شیمیایی است و همین وابستگی، آسیبپذیری این بخش را در برابر شوکهای جهانی انرژی و تورم افزایش داده است.
بحران هزینه تولید، کشاورزان آمریکایی را زمینگیر کرد
کشاورزی آمریکا که سالها بهعنوان یکی از پایههای ثبات اقتصادی و امنیت غذایی این کشور شناخته میشد، اکنون با مجموعهای از فشارهای همزمان مالی، انرژی و ساختاری مواجه شده است.
افزایش هزینه نهادههای تولید، رشد نرخ بهره و نوسانات بازار انرژی باعث شده بسیاری از مزارع، بهویژه تولیدکنندگان کوچک و متوسط، توان حفظ سودآوری و بازپرداخت بدهیهای خود را از دست بدهند. همین مسئله زنگ هشدار تازهای را درباره پایداری مدل کشاورزی صنعتی آمریکا به صدا درآورده است.
در سالهای اخیر، وابستگی شدید کشاورزی مدرن به سوخت، کودهای شیمیایی و سرمایهگذاریهای پرهزینه، آسیبپذیری این بخش را در برابر شوکهای اقتصادی افزایش داده است.
تجربه بحرانهای اخیر نیز نشان میدهد هرگونه اختلال در بازار انرژی یا سیاستهای پولی، بهسرعت به بخش کشاورزی منتقل میشود و میتواند امنیت غذایی، قیمت مواد خوراکی و حتی ثبات اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد. اکنون بسیاری از تحلیلگران معتقدند بحران فعلی تنها یک رکود مقطعی نیست، بلکه نشانهای از فرسایش تدریجی الگوی سنتی کشاورزی صنعتی در آمریکاست.
۱- ورشکستگی مزارع ۴۶ درصد افزایش یافت: رشد ۴۶ درصدی ورشکستگی مزارع نشان میدهد فشار مالی بر کشاورزان وارد مرحله بحرانی شده است. افزایش نرخ بهره، رشد هزینه تأمین مالی و افت حاشیه سود، بسیاری از تولیدکنندگان کوچک و متوسط را در بازپرداخت بدهیها ناتوان کرده است.
۲- کود و انرژی به عامل اصلی بحران تبدیل شدند: افزایش قیمت گاز طبیعی در سالهای اخیر مستقیماً هزینه تولید کودهای شیمیایی را بالا برده است. از آنجا که کشاورزی صنعتی آمریکا وابستگی بالایی به کودهای نیتروژنی و سوخت دارد، هر جهش انرژی بهسرعت هزینه نهایی تولید محصولات کشاورزی را افزایش میدهد.
۳- یارانههای دولتی اثر محدود داشتهاند: با وجود اختصاص میلیاردها دلار یارانه و حمایت مالی، بسیاری از کشاورزان همچنان با بحران نقدینگی روبهرو هستند. تحلیلگران معتقدند بخش مهمی از این کمکها صرف جبران هزینههای جاری شده و نتوانسته ساختار آسیبپذیر تولید را اصلاح کند.
۴- امنیت غذایی آمریکا تحت فشار قرار گرفته است: تداوم خروج کشاورزان از بازار میتواند در میانمدت ظرفیت تولید داخلی آمریکا را کاهش دهد. این مسئله نهتنها قیمت مواد غذایی را افزایش میدهد، بلکه وابستگی به واردات برخی محصولات استراتژیک را نیز بیشتر خواهد کرد.
۵- مدل کشاورزی صنعتی وارد مرحله فرسایشی شده است: وابستگی شدید به نهادههای شیمیایی، ماشینآلات پرهزینه و انرژی ارزان، اکنون به یکی از ضعفهای ساختاری کشاورزی آمریکا تبدیل شده است. کارشناسان هشدار میدهند در صورت ادامه روند فعلی، مدل سنتی کشاورزی صنعتی نیازمند بازنگری جدی خواهد بود.
آیا بحران کشاورزی به اقتصاد آمریکا سرایت میکند؟
افزایش هزینه تولید مواد غذایی میتواند یکی از مهمترین منابع تورم در اقتصاد آمریکا طی ماههای آینده باشد. کاهش تعداد مزارع فعال، رشد هزینه نهادهها و فشار بر زنجیره تأمین غذایی، خطر افزایش دوباره قیمت مواد غذایی را تقویت کرده است؛ موضوعی که مستقیماً بر سیاستهای تورمی فدرال رزرو نیز اثر خواهد گذاشت.
اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، آمریکا ممکن است با ترکیبی از تورم غذایی، کاهش تولید داخلی و وابستگی بیشتر به واردات روبهرو شود. در چنین شرایطی، بحران کشاورزی دیگر صرفاً یک مشکل بخشی نخواهد بود، بلکه میتواند به یکی از چالشهای کلان اقتصاد آمریکا تبدیل شود؛ چالشی که امنیت غذایی و ثبات اقتصادی را همزمان تحت تاثیر قرار میدهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟