بازارهای مالی ایران و جهان در هفته منتهی به ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ یکی از دراماتیکترین و پرنوسانترین مقاطع زمانی خود را پشت سر گذاشتند، هفتهای که در آن رنگ سرخ بر تابلوهای معاملاتی چیره شد و اصلاحات قیمتی سنگین، استراتژیهای سرمایهگذاران را دگرگون ساخت. آنچه در این روزها رخ داد، نه یک نوسان عادی، بلکه ترکیبی از سودگیری سنگین معاملهگران بزرگ، تغییرات بنیادین در چشمانداز سیاستهای پولی ایالات متحده و فروکش کردن نسبی هیجانات ژئوپلیتیک بود که به صورت همزمان ترمز رشد افسارگسیخته داراییها را کشید. بازارهای طلا، ارز و رمزارزها که هفتههای متوالی در حال رکوردشکنی بودند، ناگهان با دیواری از عرضه مواجه شدند و نقدینگی هوشمند ترجیح داد تا تعیین تکلیف متغیرهای کلان، در حاشیه امن قرار گیرد. این تغییر فاز ناگهانی، بهویژه در بازار طلا و کریپتو، منجر به لیکوئید شدن حجم عظیمی از موقعیتهای معاملاتی شد و ثابت کرد که حتی در قدرتمندترین روندهای صعودی، اصلاحات عمیق اجتنابناپذیرند.
سقوط آزاد فلز زرد؛ تاریخیترین اصلاح اونس و پسلرزههای آن در تهران
مهمترین رویداد هفته، بدون شک ریزش کمسابقه انس جهانی طلا بود که به عنوان لنگر ذهنی معاملهگران داخلی عمل کرد. اونس جهانی که با هیجانی وصفناپذیر تا قله ۵۶۰۰ دلار صعود کرده بود، در یک چرخش ناگهانی و با ثبت بیشترین کاهش روزانه از سال ۱۹۸۳ تاکنون، حدود ۳۰۰ دلار از ارزش خود را از دست داد و به زیر کانال ۵۰۰۰ دلار سقوط کرد تا در محدوده ۴۸۹۰ دلار آرام گیرد. این ریزش که ناشی از احتمال انتخاب «کوین وارش» با سیاستهای انقباضی برای ریاست فدرال رزرو و تقویت شاخص دلار بود، بلافاصله بازار داخلی را تحتالشعاع قرار داد. در بازار تهران، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار که همواره همبستگی بالایی با اونس دارد، عقبنشینی کرد و به کانال ۱۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بازگشت. سکه امامی نیز که حباب قیمتی قابلتوجهی داشت، با تأثیرپذیری از این سقوط آزاد و کاهش همزمان دلار، کانالهای حمایتی را یکی پس از دیگری از دست داد و به قیمت ۱۹۴ میلیون تومان رسید. سایر قطعات نیز از این طوفان در امان نماندند؛ نیمسکه به ۱۰۵ میلیون و ربعسکه به ۵۹ میلیون تومان کاهش یافتند که نشاندهنده تخلیه هیجانات کاذب و خروج نقدینگی خرد از این بازار بود. تحلیلگران معتقدند فعال شدن حد ضررهای تکنیکال و معاملات الگوریتمی در بازارهای جهانی، شتاب این ریزش را دوچندان کرد.
عقبنشینی تاکتیکی اسکناس آمریکایی؛ دلار در محاصره بازارساز و اخبار
برخلاف تلاطم شدید در بازار طلا، بازار ارز تهران رفتاری منطقیتر و کنترلشدهتر از خود نشان داد، هرچند که روند کلی آن نیز نزولی بود. دلار که در روزهای گذشته سودای تثبیت در کانال ۱۶۰ هزار تومان را داشت، تحت تأثیر کاهش تقاضای حواله و مدیریت بازارساز، عقبنشینی کرد و در محدوده ۱۵۸ هزار تومان آرام گرفت اما دوباره با اوج گرفتن هم اکنون در حدود قیمت 165 هزارتومان در حال نوسان است. عوامل متعددی در این رشد دخیل بودند؛ از یک سو اخبار تنشزای فوری در منطقه و از سوی دیگر تزریق ارز توسط بانک مرکزی که مانع از شکلگیری صفهای خرید هیجانی شد. درهم امارات نیز با با رسیدن به ۴۴ هزار تومان، همگرایی خود را با بازار آزاد حفظ کرد. کارشناسان بر این باورند که دلار اکنون در یک محدوده تعادلی قرار گرفته و نوسانات آن بیشتر تحت تأثیر اخبار سیاسی و میزان دسترسی بازارساز به منابع ارزی است تا متغیرهای صرفاً اقتصادی. در واقع، بازار ارز با هوشمندی خود را از هیجانات لحظهای طلا جدا کرد و مسیری با شیب ملایمتر را برای اصلاح برگزید.
خونریزی در بلاکچین؛ ناپدید شدن میلیاردها دلار در سایه ترس
بازار رمزارزها نیز همنوا با بازارهای سنتی، هفتهای خونین را تجربه کرد و بیتکوین به عنوان پادشاه این بازار، با سقوط به کانال ۸۱ هزار دلار، پایینترین سطح قیمتی ۹ ماه اخیر خود را لمس کرد. این ریزش سنگین که منجر به تبخیر شدن حدود ۱.۷ میلیارد دلار سرمایه و لیکوئید شدن ۲۷۰ هزار معاملهگر شد، ریشه در ترکیبی از عوامل داشت. از یک سو همبستگی بیتکوین با سهامهای تکنولوژی و ریزش سهام شرکتهایی نظیر مایکروسافت (به دلیل گزارشهای مالی ضعیف) فشار فروش را افزایش داد و از سوی دیگر، نااطمینانیهای ناشی از تهدیدهای تعرفهای ترامپ و تنشهای ژئوپلیتیک، ریسکگریزی را در میان سرمایهگذاران نهادی تشدید کرد. آلتکوینها نظیر اتریوم، سولانا و کاردانو با ریزشهای شدیدتر بالای ۶ درصد، آسیبپذیری بیشتری نشان دادند. این رفتار بازار نشان داد که برخلاف تصور رایج، بیتکوین هنوز به عنوان یک دارایی امن در زمان بحرانهای ترکیبی عمل نمیکند و همچنان رفتاری شبیه به داراییهای پرریسک دارد. خروج پول از صندوقهای ETF و فروشهای هیجانی، فشار بر این بازار نوظهور را در هفته گذشته به اوج رساند.
چشمانداز پیشرو؛ در انتظار تعادل میان بیم و امید
با نگاهی به مجموعه عوامل اثرگذار در هفته گذشته، میتوان گفت که بازارها در حال حاضر در یک نقطه عطف حساس قرار دارند. عامل منفی اصلی، تقویت شاخص دلار جهانی و سیاستهای احتمالی انقباضی فدرال رزرو است که میتواند همچنان فشار را بر طلا و کامودیتیها حفظ کند. همچنین ریسکهای سیاسی مربوط به تعرفههای تجاری دولت جدید آمریکا نیز میتواند بازارهای ریسکی مانند کریپتو را محدود نگه دارد. اما در سمت مقابل، عامل مثبت، کاهش نسبی تنشهای نظامی مستقیم و جذاب شدن قیمتها پس از اصلاح سنگین اخیر است که میتواند خریداران را مجدداً به بازار بازگرداند. برای هفته آینده، انتظار میرود که بازارها پس از این شوک قیمتی، وارد فاز نوسانی و کفسازی شوند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟