بازار خودرو در هفته اول دیماه ۱۴۰۴، روزهایی پرنوسان و سرشار از اخبار متناقض را پشت سر گذاشت. از یکسو، شاهد رکود قیمتها در بازار آزاد به علت اصلاح قیمتی دلار بودیم و از سوی دیگر، رونمایی از لایحه بودجه ۱۴۰۵ و آغاز عرضه بنزین با نرخهای جهانی، سیگنالهایی را برای آینده مخابره کردند.
در حالی که صف ۱۱ میلیون نفری برای قرعهکشی ایرانخودرو نشاندهنده جذابیت کاذب و سوداگری ناشی از شکاف قیمت کارخانه و بازار است، سیاستگذار با ابزارهایی نظیر تغییر نرخ مبنای حقوق ورودی و آزادسازی قیمت بنزین سوپر، در حال تغییر ریلگذاری اقتصادی صنعت خودرو است. هفته گذشته، هفته تقابل رکود فعلی و تورم انتظاری آینده بود. با توجه به سیگنالهای بودجهای و تغییرات نرخ سوخت، انتظار میرود بازار از فاز اصلاحی خارج شده و معاملهگران با احتیاط بیشتری نسبت به فروش داراییهای خود اقدام کنند، چرا که هزینههای نگهداری و جایگزینی خودرو در حال افزایش است.
جدول تغییرات قیمت خودروهای پرفروش بازار را مشاهده کنید:
قیمت ها به میلیون تومان
رکود قیمت و معاملات در بازار، ترافیک در سامانه
گزارشهای میدانی هفته گذشته حاکی از رکود قیمتها در بازار خودرو بود، که بیش از آنکه ناشی از اشباع عرضه باشد، ریشه در کمبود نقدینگی و انتظار خریداران برای تعیین تکلیف واردات و قیمتهای سال آینده دارد. با این حال، روی دیگر سکه، ثبتنام ۱۱ میلیون نفری در طرح فروش ایرانخودرو است؛ پدیدهای که نشان میدهد خودرو همچنان کالایی سرمایهای با جذابیت بالا برای لاتاریبازان محسوب میشود. در بخش تولید، دادهها نشان میدهد ایرانخودرو با رشد ۱۳ درصدی تولید، وضعیت بهتری نسبت به سایپا با ۳۵ درصد کاهش و خودروسازان خصوصی با کاهش شدید تولید داشته است. این عدم توازن در تولید، میتواند در ماههای آتی ترمز ریزش قیمتها را بکشد.
تداوم کاهش تولید در بخش خصوصی و سایپا، در کنار افزایش نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق گمرکی در بودجه ۱۴۰۵ (یورو ۱۰۳ هزار تومان)، احتمالاً روند نزولی فعلی را در میانمدت متوقف کرده و کفهای قیمتی جدیدی را برای بازار رقم خواهد زد.
خبر مهم هفته: بنزین لاکچری و پازل تعرفهها
مهمترین خبر هفته، آغاز عرضه بنزین سوپر وارداتی با قیمت لیتری ۸۰ هزار تومان در مناطق شمالی تهران بود. این طرح که توسط بخش خصوصی اجرا میشود، اگرچه پاسخی به نیاز موتورهای توربوشارژ و GDI برای جلوگیری از پدیده ناک است، اما هزینه پر کردن یک باک را به ۴ میلیون تومان رسانده است. همزمان، جزئیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ منتشر شد که حاوی تغییرات معناداری در تعرفهها بود: افزایش تعرفه واردات خودروهای هیبریدی از ۱۵ به ۴۰ درصد و خودروهای ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی از ۴۰ به ۷۰ درصد، شوک بزرگی به بخش خودروهای اقتصادی و پاک وارد کرد. در مقابل، کاهش تعرفه برای خودروهای با حجم موتور بالا (بالای ۲۵۰۰ سیسی)، رویکرد عجیب لایحه بودجه را نشان میدهد. علاوه بر این، نرخ عوارض سه آزادراه دیگر کشور نیز افزایش یافت که هزینه سفر جادهای را بالا برد. با حذف ارز ترجیحی و واقعیسازی قیمت بنزین سوپر، هزینه نگهداری خودروهای لوکس و وارداتی به شدت افزایش مییابد. همچنین افزایش تعرفه هیبریدیها، احتمالا تقاضا برای این خودروها را در کوتاهمدت کاهش داده و بازار را به سمت خودروهای بنزینی کممصرف یا برقی (با تعرفه ثابت ۴ درصد) سوق خواهد داد.
عوامل موثر بر بازار: دوگانه کیفیت و گرانی
در هفتهای که گذشت، عوامل مثبت و منفی متعددی بر اتمسفر بازار تاثیر گذاشتند. از جمله عوامل مثبت (از دید مصرفکننده فنی)، دسترسی به سوخت باکیفیت استاندارد یورو ۵ و ۶ بود که استهلاک موتورهای مدرن را کاهش میدهد. همچنین رشد تولید ایرانخودرو و تداوم عرضه خودروهای وارداتی (ثبتنام ۱۱۰ هزار نفر در دور یازدهم) از سمت عرضه حمایت کردند. اما عوامل منفی وزن بیشتری داشتند: تعیین نرخ یورو ۱۰۳ هزار تومانی برای گمرک، افزایش شدید تعرفه خودروهای میانرده و هیبریدی و افزایش هزینه سوخت و عوارض جادهای، همگی سیگنال گرانی را مخابره میکنند. کاهش تولید خودروسازان خصوصی به دلیل مشکلات ارزی نیز سمت عرضه خودروهای مونتاژی را تهدید میکند.
برآیند این عوامل نشان میدهد که اگرچه بازار در کوتاهمدت درگیر رکود است، اما ساختار هزینهای خودرو (از تولید تا واردات و نگهداری) برای سال ۱۴۰۵ به شدت افزایشی بسته شده است. این موضوع میتواند در ماههای پایانی سال ۱۴۰۴، محرکی برای هجوم تقاضای سرمایهای به بازار باشد تا پیش از اعمال گرانیهای جدید، خرید خود را نهایی کنند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟