مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع مجلس، از ثبت مکرر پیشنهادهایی برای بستن اینترنت بین‌المللی و محدودکردن دسترسی کاربران به اینترنت داخلی خبر داده است. او با انتقاد از وضعیت فیلترینگ، کیفیت و هزینه اینترنت، پیش‌بینی کرده مجلس با چنین پیشنهادهایی مخالفت کند. هم‌زمان، بررسی طرح «نظام‌بخشی فضای مجازی» ادامه دارد؛ طرحی که به گفته سخنگوی کمیسیون مشترک، فعلاً قرار نیست جزئیات آن رسانه‌ای شود. با وجود این اظهارات، تصویب نهایی قانونی برای قطع اینترنت بین‌المللی تأیید نشده است.
پوردهقان درباره طرح بستن اینترنت در مجلس چه گفت؟
به گزارش چارسو اقتصاد، مصطفی پوردهقان، نماینده اردکان و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، در گفت‌وگو با جماران اعلام کرد پیشنهادهایی با هدف محدودترکردن دسترسی به اینترنت جهانی و حرکت به سمت اینترنت داخلی، بارها در مجلس ثبت شده‌اند.
به گفته این نماینده، برخی جریان‌ها معتقدند سطح فعلی دسترسی به اینترنت بین‌المللی نیز باید محدودتر شود. پوردهقان این رویکرد را نقد کرد و پرسید با وجود محدودیت‌های فعلی، اعمال محدودیت‌های بیشتر چه ضرورتی دارد.
نکته اصلی این اظهارات آن است که پوردهقان از وجود و ثبت پیشنهادهای محدودکننده خبر داده، نه از تصویب قانونی جدید برای قطع اینترنت. او تعداد دقیق طرح‌ها، شماره ثبت آن‌ها یا فهرست پیشنهاددهندگان را اعلام نکرده است.
آیا طرح قطع اینترنت بین‌المللی در مجلس تصویب شده است؟
بر اساس اطلاعات قابل استناد در زمان تنظیم این گزارش، خبری از تصویب نهایی یک قانون جدید برای قطع اینترنت بین‌المللی منتشر نشده است. اظهارات پوردهقان نیز به‌معنای تأیید چنین مصوبه‌ای نیست.
| موضوع | وضعیت قابل تأیید | منبع |
|---|---|---|
| ثبت پیشنهادهای محدودکردن اینترنت جهانی | پوردهقان از ثبت مکرر آن‌ها خبر داده است. | مصاحبه با جماران |
| بررسی طرح نظام‌بخشی فضای مجازی | وجود طرح و پیگیری آن در کمیسیون مشترک تأیید شده است. | جماران و خبرگزاری مجلس |
| انتشار متن نهایی و رسمی طرح | جزئیات کامل در گزارش مورد بررسی منتشر نشده است. | اظهارات سخنگوی کمیسیون مشترک |
| تصویب قانونی برای قطع اینترنت بین‌المللی | در منابع بررسی‌شده تأیید نشده است. | بررسی گزارش‌ها و اطلاعیه‌های منتشرشده |
باید میان «ثبت پیشنهاد»، «بررسی در کمیسیون»، «تصویب در کمیسیون» و «تصویب نهایی قانون» تفاوت گذاشت. هیچ‌یک از مراحل مقدماتی به‌تنهایی به معنای اجرایی‌شدن محدودیت تازه اینترنت نیست.
طرح نظام‌بخشی فضای مجازی چیست و بررسی آن به کجا رسیده است؟
طرح «نظام‌بخشی فضای مجازی» یکی از پرونده‌های جاری مجلس درباره مقررات فضای مجازی است. جماران گزارش داده هیئت‌رئیسه مجلس در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ از وصول این طرح خبر داده بود؛ اما متن و مفاد رسمی آن به‌صورت عمومی در دسترس قرار نگرفته است.
روح‌الله عباس‌پور، سخنگوی کمیسیون مشترک بررسی این طرح، در گفت‌وگو با جماران اعلام کرده اعضا تصمیم گرفته‌اند فعلاً جزئیات طرح در رسانه‌ها منتشر نشود. یکی دیگر از اعضای کمیسیون نیز گفته محتوای نسخه در حال بررسی با متن‌هایی که قبلاً منتشر شده‌اند تفاوت دارد.
همچنین طبق دستور کار منتشرشده در خبرگزاری مجلس، نشست کمیسیون مشترک بررسی طرح نظام‌بخشی فضای مجازی در برنامه جلسات هفته جاری، شامل روزهای ۴ و ۵ آبان ۱۴۰۵، قرار داشته است.
زومیت در ۴ آبان گزارش کرده که این طرح در کمیسیون مشترک به تصویب رسیده و بر اساس اخبار منتشرشده در انتظار بررسی در صحن علنی است. با این حال، گزارش جماران همچنان بر محرمانه‌ماندن جزئیات و تفاوت نسخه در حال بررسی با پیش‌نویس‌های منتشرشده تأکید دارد. تا انتشار متن رسمی و مشخص‌شدن وضعیت مصوبه، نمی‌توان درباره مفاد نهایی یا آثار قطعی آن حکم داد.
انتقاد نماینده مجلس از فیلترینگ و کیفیت اینترنت
پوردهقان در بخش دیگری از سخنان خود، دامنه فیلترینگ و کیفیت فعلی اتصال را به‌شدت نقد کرده است. او معتقد است دسترسی کاربران محدود شده، سرعت و کیفیت اینترنت در وضعیت نامناسبی قرار دارد و هزینه استفاده از خدمات اینترنتی افزایش یافته است.
این ارزیابی، موضع اعلام‌شده یک نماینده مجلس است و نباید آن را با نتیجه یک اندازه‌گیری جامع فنی یا اعلام رسمی وضعیت تمام اپلیکیشن‌ها یکسان دانست.
در همین زمینه، چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش افت نزدیک به ۶۰ درصدی اوج ترافیک اینترنت ایران در کلادفلر به داده‌های تازه پایش ترافیک پرداخته است. آن آمار درباره ترافیک مشاهده‌شده در شبکه کلادفلر است و به‌تنهایی علت کندی اینترنت یا ارتباط آن با طرح‌های مجلس را اثبات نمی‌کند.
همچنین برای مشاهده پیشینه اختلال مسیرهای ارتباطی، گزارش اختلال در برخی مسیرهای داخلی و بین‌المللی اینترنت در چارسو اقتصاد قابل مطالعه است.
آیا مجلس با طرح‌های محدودکردن اینترنت مخالفت می‌کند؟
پوردهقان در همان مصاحبه پیش‌بینی کرده که نمایندگان از پیشنهادهای محدودکننده حمایت نخواهند کرد و احتمالاً طرح نظام‌بخشی فضای مجازی نیز مانند طرح صیانت با بلاتکلیفی روبه‌رو می‌شود.
او همچنین گفته است پس از عبور کشور از شرایط جنگی، برای بازترشدن فضای اینترنت و بهترشدن دسترسی کاربران به اپلیکیشن‌ها تلاش خواهد شد.
این اظهارات یک پیش‌بینی و اعلام موضع سیاسی است؛ نه نتیجه رأی‌گیری مجلس یا تعهدی دارای زمان‌بندی مشخص برای رفع فیلترینگ. سرنوشت نهایی طرح باید بر اساس صورت‌جلسه‌ها، مصوبات رسمی و مراحل بعدی بررسی آن مشخص شود.
محدودیت بیشتر اینترنت چه اثری بر اقتصاد دیجیتال دارد؟
اگر پیشنهادهای محدودکننده به مقررات اجرایی تبدیل شوند، پیامدهای احتمالی آن‌ها فقط به دسترسی کاربران به شبکه‌های اجتماعی محدود نخواهد شد. کسب‌وکارهایی که به ابزارهای ارتباط بین‌المللی، خدمات ابری، بازاریابی دیجیتال و ارتباط با مشتریان خارجی وابسته‌اند نیز ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند.
از منظر اقتصادی، مسئله اصلی برای فعالان این حوزه، پیش‌بینی‌پذیری دسترسی به زیرساخت‌های ارتباطی است. تغییر مداوم شرایط دسترسی می‌تواند برنامه‌ریزی عملیاتی و سرمایه‌گذاری در خدمات دیجیتال را دشوار کند. با این حال، تا زمانی که متن نهایی طرح و نحوه اجرای احتمالی آن روشن نشده باشد، نمی‌توان آثار اقتصادی مشخص یا خسارت عددی به آن نسبت داد.
پرسش‌های متداول درباره طرح بستن اینترنت مجلس
آیا مجلس طرحی برای بستن اینترنت بین‌المللی دارد؟
مصطفی پوردهقان می‌گوید پیشنهادهایی با هدف محدودکردن اینترنت جهانی و حرکت به سمت اینترنت داخلی بارها ثبت شده‌اند. او جزئیات و فهرست این پیشنهادها را منتشر نکرده است.
آیا قطع اینترنت بین‌المللی تصویب شده است؟
در منابع بررسی‌شده، تصویب نهایی قانون جدیدی برای قطع اینترنت بین‌المللی تأیید نشده است. ثبت یا بررسی یک پیشنهاد با تصویب و اجرای آن تفاوت دارد.
طرح نظام‌بخشی فضای مجازی همان طرح صیانت است؟
این دو عنوان یکسان نیستند. برخی رسانه‌ها و نمایندگان به شباهت‌هایی در رویکرد و شیوه بررسی اشاره کرده‌اند، اما به گفته یکی از اعضای کمیسیون، متن در حال بررسی با نسخه‌های منتشرشده تفاوت دارد. بدون انتشار نسخه رسمی، مقایسه دقیق مواد ممکن نیست.
آیا مجلس قرار است فیلترینگ را بیشتر کند؟
سرنوشت طرح‌های موجود هنوز به تصمیم نهایی قابل استناد نرسیده است. پوردهقان پیش‌بینی کرده مجلس با محدودیت‌های بیشتر مخالفت خواهد کرد؛ این پیش‌بینی را نمی‌توان نتیجه قطعی رأی‌گیری دانست.
جزئیات طرح نظام‌بخشی فضای مجازی چه زمانی منتشر می‌شود؟
زمان مشخصی اعلام نشده است. سخنگوی کمیسیون مشترک گفته فعلاً تصمیم بر منتشرنشدن جزئیات طرح است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟