رقابت بر سر آینده پول، وارد مرحلهای تازه شده است. در حالی که استیبلکوینها به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین ابزارهای پرداخت و ذخیره ارزش در اقتصاد دیجیتال هستند، اروپا نسبت به افزایش نفوذ دلار دیجیتال و کاهش سهم یورو در این بازار هشدار میدهد.
مقامات اروپایی معتقدند ادامه این روند میتواند وابستگی مالی منطقه یورو به آمریکا را تشدید کند و بخشی از قدرت سیاستگذاری پولی اروپا را به چالش بکشد.
آمارها نشان میدهد اروپا یکی از فعالترین بازیگران بازار استیبلکوین در جهان است، اما بخش عمده این فعالیتها با توکنهای مبتنی بر دلار انجام میشود. همین موضوع باعث شده بانک مرکزی اروپا و سیاستگذاران مالی اتحادیه اروپا به دنبال راهکارهایی برای تقویت جایگاه یورو در اقتصاد دیجیتال باشند.
جنگ ارزی جدید؛ نگرانی اروپا از سلطه دلار دیجیتال
بر اساس دادههای منتشرشده، اروپاییها حدود ۳۸ درصد از کل تراکنشهای استیبلکوین جهان را انجام میدهند، اما استیبلکوینهای مبتنی بر یورو تنها ۰.۳ درصد از عرضه جهانی این بازار را در اختیار دارند. این شکاف بزرگ نشان میدهد که کاربران اروپایی در عمل از زیرساختهای مبتنی بر دلار برای مبادلات دیجیتال استفاده میکنند.
همزمان، بانک مرکزی اروپا نسبت به کاهش نقش بانکها در تامین مالی اقتصاد و تضعیف اثرگذاری سیاستهای پولی هشدار داده است. از نگاه مقامات این نهاد، انتقال سپردهها از بانکها به استیبلکوینها میتواند توان وامدهی شبکه بانکی را محدود کرده و کنترل بانک مرکزی بر گردش پول را کاهش دهد.
۵ نکته کلیدی درباره رقابت یورو و دلار دیجیتال
تحولات بازار داراییهای دیجیتال در سالهای اخیر نشان داده که رقابت پولی جهان دیگر محدود به ارزهای سنتی نیست و بهسرعت در حال انتقال به زیرساختهای مالی جدید است.
در این میان، استیبلکوینها بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای پرداخت و ذخیره ارزش در اقتصاد دیجیتال، به میدان جدیدی برای رقابت قدرتهای اقتصادی تبدیل شدهاند؛ میدانی که در آن، دلار آمریکا همچنان با فاصلهای قابل توجه دست بالا را در اختیار دارد.
سلطه تقریبا کامل دلار بر بازار استیبلکوینها، نهتنها بیانگر تداوم قدرت مالی ایالات متحده در اقتصاد دیجیتال است، بلکه نشان میدهد زیرساختهای پولی جدید نیز در حال بازتولید همان موازنه قدرت سنتی هستند.
در مقابل، اروپا با وجود نقش فعال در استفاده از این ابزارها، سهم بسیار ناچیزی در انتشار استیبلکوینهای مبتنی بر یورو دارد؛ شکافی که نگرانیهای جدی در میان سیاستگذاران پولی این منطقه ایجاد کرده است.
از منظر کلان، این وضعیت تنها یک رقابت تکنولوژیک نیست، بلکه بهطور مستقیم با سیاست پولی، ثبات مالی و حتی استقلال اقتصادی کشورها گره خورده است. به همین دلیل، بانکهای مرکزی بزرگ جهان در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به داراییهای دیجیتال هستند تا از یکسو با روند نوآوری همگام شوند و از سوی دیگر کنترل خود بر جریان پول را از دست ندهند.
در چنین شرایطی، تقابل میان استیبلکوینهای دلاری و تلاش اروپا برای ایجاد نسخه یورویی، به یکی از مهمترین محورهای آینده نظام مالی جهانی تبدیل شده است؛ رقابتی که میتواند معماری پولی جهان در دهههای آینده را بازتعریف کند.
در ادامه، مهمترین ابعاد این رقابت و پیامدهای آن را بررسی میکنیم:
۱. دلار تقریبا کل بازار استیبلکوین را در اختیار دارد: در حال حاضر حدود ۹۸ درصد استیبلکوینهای جهان بر پایه دلار آمریکا منتشر شدهاند. این موضوع نشان میدهد واشنگتن توانسته برتری سنتی دلار را به فضای اقتصاد دیجیتال نیز منتقل کند.
۲. سهم یورو در بازار جهانی ناچیز است: با وجود نقش پررنگ اروپا در تراکنشهای استیبلکوینی، سهم استیبلکوینهای یورویی تنها ۰.۳ درصد برآورد میشود؛ آماری که ضعف زیرساختهای پول دیجیتال اروپا را آشکار میکند.
۳. بانک مرکزی اروپا نگران خروج سپردههاست: گسترش استفاده از استیبلکوینها میتواند موجب انتقال منابع مالی از بانکها به کیف پولهای دیجیتال شود. این اتفاق ظرفیت اعطای تسهیلات بانکی را کاهش داده و بر رشد اقتصادی منطقه یورو اثرگذار خواهد بود.
۴. آمریکا با قانونگذاری به دنبال تثبیت برتری دلار است: تصویب چارچوبهای قانونی جدید برای استیبلکوینهای دلاری، جایگاه این داراییها را در بازارهای جهانی تقویت کرده است. این سیاست میتواند تقاضا برای اوراق خزانهداری آمریکا و نفوذ مالی واشنگتن را افزایش دهد.
۵. بخش خصوصی اروپا برای رقابت آماده میشود: کنسرسیومی متشکل از ۳۷ بانک اروپایی در حال آمادهسازی یک استیبلکوین مبتنی بر یورو است. این پروژه میتواند نخستین تلاش جدی بخش خصوصی برای کاهش فاصله با رقبای دلاری باشد.
آیا یورو دیجیتال میتواند سلطه دلار را بشکند؟
چشمانداز رقابت میان یورو و دلار دیجیتال به سرعت تصمیمگیری اروپا بستگی دارد. اگر پروژه یوروی دیجیتال طبق برنامه تا سال ۲۰۲۹ عملیاتی شود و همزمان استیبلکوینهای یورویی توسعه یابند، اتحادیه اروپا شانس حفظ استقلال پولی خود را خواهد داشت. اما اگر روند فعلی ادامه پیدا کند و استیبلکوینهای دلاری با سرعت بیشتری گسترش یابند، ممکن است زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال جهان بیش از هر زمان دیگری حول محور دلار شکل بگیرد؛ موضوعی که میتواند موازنه قدرت مالی جهانی را برای سالهای آینده تغییر دهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟