اروپا در میانه بهار، با هشداری جدی در امنیت انرژی خود مواجه شده است. دادههای رسمی سازمان زیرساخت گاز اروپا نشان میدهد که سطح ذخایر گاز در پایان ماه مه به ۴۰.۵ درصد ظرفیت رسیده است.
رقمی که نه تنها ۱۴ درصد کمتر از میانگین پنجساله این دوره است، بلکه پایینترین میزان برای ماه مه در نیمه دهه اخیر محسوب میشود. این در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته، مخازن ۴۸.۳ درصد پُر بودند.
فاصله ۷.۸ درصدی نسبت به سال قبل، در کنار کاهش ۱۳ درصدی تزریق گاز نسبت به مدت مشابه، تصویری نگرانکننده از آمادگی اروپا برای فصل سرما ترسیم میکند. آنچه بحران را عمیقتر میکند، ثبت برداشت ۸۶۳ میلیون مترمکعبی گاز در ماه مه است که نسبت به سال قبل ۱.۵ درصد رشد داشته. یعنی اروپاییها درست در زمانی که باید ذخیرهسازی را حداکثری کنند، مجبور به استفاده از مخازن شدهاند.
۴ زنگ خطر در نمودار گاز اروپا
در حالی که نگاهها به بازارهای فناوری و ژئوپلیتیک خاورمیانه دوخته شده، جبهه انرژی اروپا بیسروصدا در حال ورود به بحرانیترین مرحله پس از قطع خطوط لوله روسیه است.
دادههای ماه مه ۲۰۲۶ یک هشدار سخت را نشان میدهد: تزریق گاز به مخازن اروپایی در فصلی که باید اوج ذخیرهسازی باشد، به کمترین سطح دو سال اخیر رسیده است. این یعنی فصل گرما نه تنها فرصت جبران را از اروپا گرفته، بلکه تقاضای صنعتی چنان بالا مانده که برداشت گاز نیز متوقف نشده است.
نکته نگرانکنندهتر، معکوس شدن الگوهای تاریخی است؛ جایی که اروپا برای نخستین بار از ۲۰۲۰، کاهش معناداری در برداشت گاز ماه مه ثبت نکرده است.
هشدار گازپروم مبنی بر عدم دستیابی حتی به هدف ۷۰ درصدی، از یک سناریوی تلخ پرده برمیدارد: ذخیرهسازی پیش از زمستان ممکن است به پایینترین سطح یک دهه اخیر سقوط کند.
افزایش واردات LNG نیز به دلیل گرانی حملونقل و محدودیت زیرساخت، نتوانسته شکاف ایجادشده را پر کند. در چنین شرایطی، صنایع انرژیبر اروپا باید خود را برای جهش احتمالی ۲۵ تا ۳۵ درصدی قیمت گاز در پاییز آماده کنند. یادداشت پیش رو، نگاهی است به جزئیات این بحران خاموش:
نرخ نگرانکننده پر شدن مخازن: تزریق ۹.۴ میلیارد مترمکعبی گاز در ماه مه، پایینترین سطح در دو سال اخیر است. برای رسیدن به هدف ۹۰ درصدی معمول پیش از زمستان، اروپا باید در ماههای ژوئن تا اکتبر به طور میانگین ۵۰ درصد سریعتر از سال گذشته گاز تزریق کند؛ رقمی که با زیرساخت فعلی تقریباً دستنیافتنی به نظر میرسد.
معکوس شدن روند تاریخی: در سالهای گذشته، ماه مه همواره فصل آغاز تزریق گسترده بوده است. اما امسال برای اولین بار از ۲۰۲۰، برداشت گاز در این ماه کاهش معناداری نداشته. این یعنی تقاضای صنعتی و تولید برق گازی در اروپا حتی در بهار نیز کاهش نیافته است.
هشدار گازپروم علیه هدف ۷۰ درصدی: گازپروم پیشبینی کرده است که ذخایر اروپا پیش از زمستان به ۷۰ درصد ظرفیت هم نرسد. اگر این سناریو محقق شود، اروپا با کمبود ۲۵ تا ۳۰ میلیارد مترمکعبی نسبت به میانگین پنجساله مواجه خواهد شد که معادل مصرف زمستانی کشوری به اندازه فرانسه است.
ناامیدی از جایگزینهای LNG: با وجود افزایش واردات گاز طبیعی مایع از آمریکا و قطر، قیمتهای حملونقل و محدودیت پایانههای دریافتی در شمال اروپا، مانعی جدی برای جبران کسری گازپروم ایجاد کرده است. هر محموله LNG اکنون حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد گرانتر از خط لوله در اختیار اروپا قرار میگیرد.
تأثیر بر صنایع انرژیبر: کاهش ذخایر گاز به معنای افزایش احتمالی قیمت حاملهای انرژی در پاییز است. مدلهای اقتصادی نشان میدهد هر ۱۰ درصد کاهش در سطح ذخایر نسبت به میانگین، قیمت گاز عمدهفروشی اروپا را در اکتبر تا دسامبر حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد نسبت به ماه جاری افزایش خواهد داد.
آیا زمستان ۲۰۲۶ اروپا را در محاصره کمبود گاز قرار خواهد داد؟
با فرض تداوم روند فعلی تزریق و عدم کاهش قابل توجه مصرف صنعتی، محتملترین سناریو، رسیدن ذخایر اروپا به حداکثر ۶۵ تا ۷۲ درصد در آستانه زمستان است. این رقم برای عبور از یک زمستان معمولی کافی نیست و در صورت وقوع سرمای شدید (کاهش ۳ درجه میانگین دما نسبت به نرمال)، اروپا ناچار به جیرهبندی صنعتی گاز خواهد شد. تنها سه عامل میتواند این پیشبینی را تغییر دهد: (۱) افزایش ۳۰ درصدی واردات LNG در نیمه دوم سال، (۲) رشد تولید انرژی بادی و هستهای جایگزین گاز، یا (۳) رکود عمیق صنعتی که مصرف را اجباری کاهش دهد. بهترین توصیه سرمایهگذاری: نظارت بر شاخص پر شدن مخازن هفتگی و ورود تدریجی به سهام شرکتهای ذخیرهسازی و ترید گاز اروپایی.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟