بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد تومان از داراییهای ملکی دولت در مسیر مولدسازی قرار گرفت. در پنجاهوپنجمین جلسه هیئت عالی مولدسازی به ریاست محمدرضا عارف، مازاد بودن ۱۲ ملک دولتی در تهران، مشهد، اصفهان و بندر ترکمن تصویب شد. همچنین قیمت پایه و روش مولدسازی سه ملک دیگر به ارزش ۶ هزار میلیارد تومان به تأیید رسید. این تصمیم میتواند زمینه تأمین مالی طرحهای عمرانی را فراهم کند، اما ارزش برآوردی املاک هنوز به معنای فروش داراییها یا تحقق درآمد برای دولت نیست.
دولت چه تصمیمی برای ۱۲۰ همت املاک مازاد گرفت؟
هیئت عالی مولدسازی داراییهای دولت در تازهترین جلسه خود، مازاد بودن ۱۲ ملک دولتی به ارزش برآوردی بیش از ۱۲۰ همت را تصویب کرد.
این نشست به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، و با حضور وزیران امور اقتصادی و دارایی، علوم، ورزش و جوانان و جمعی از مسئولان اجرایی و نظارتی برگزار شد.
در این جلسه، املاک معرفیشده از سوی دستگاههای دولتی بررسی و شرایط ورود آنها به فرآیند مولدسازی تأیید شد.
بااینحال، این مصوبه تنها یکی از مراحل قانونی بهرهبرداری اقتصادی از املاک دولتی است.
مرکز ملی مولدسازی داراییهای دولت باید در مراحل بعدی نسبت به ارزشافزایی، قیمتگذاری و تعیین روش مناسب مولدسازی اقدام کند.
بنابراین، هنوز نمیتوان مبلغ ۱۲۰ همت را درآمد وصولشده دولت یا منابع قابل هزینه در پروژههای عمرانی دانست.
کدام املاک دولتی مشمول مولدسازی شدند؟
داراییهای تأییدشده در چهار شهر تهران، مشهد، اصفهان و بندر ترکمن قرار دارند.
| شهر | دستگاه مالک یا بهرهبردار | تعداد ملک |
|---|---|---|
| تهران | نهاد ریاستجمهوری | ۴ |
| تهران | وزارت امور اقتصادی و دارایی | ۱ |
| تهران | دستگاه دولتی اعلامنشده | ۱ |
| مشهد | وزارت علوم، تحقیقات و فناوری | ۲ |
| اصفهان | دستگاههای دولتی اعلامنشده | ۳ |
| بندر ترکمن | وزارت راه و شهرسازی | ۱ |
| مجموع | چند دستگاه دولتی | ۱۲ |
منبع: گزارش مصوبات پنجاهوپنجمین جلسه هیئت عالی مولدسازی، ۲۴ آبان ۱۴۰۵.
بر این اساس، نیمی از املاک تأییدشده در تهران قرار دارند.
ارزش برآوردی مجموع این داراییها بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده است؛ بااینحال، ارزش تفکیکی هر ملک هنوز در گزارش منتشرشده مشخص نیست.
وضعیت سه ملک دیگر به ارزش ۶ همت چیست؟
در بخش دیگری از جلسه، قیمت پایه و روش مولدسازی سه ملک دولتی به ارزش مجموعاً ۶ هزار میلیارد تومان تصویب شد.
این املاک شامل یک ملک متعلق به وزارت آموزشوپرورش در شیراز و دو ملک متعلق به وزارت جهاد کشاورزی در استان اصفهان هستند.
تفاوت مهم این سه ملک با داراییهای ۱۲۰ همتی در مرحله پیشرفت فرآیند مولدسازی است.
برای ۱۲ ملک نخست، مازاد بودن دارایی تأیید شده؛ اما سه ملک دیگر به مرحله تصویب قیمت پایه و روش مولدسازی رسیدهاند.
| شاخص | ۱۲ ملک مازاد | ۳ ملک دیگر |
|---|---|---|
| ارزش اعلامشده | بیش از ۱۲۰ همت | ۶ همت |
| مرحله تصویبشده | تشخیص مازاد بودن | قیمت پایه و روش مولدسازی |
| وضعیت فروش | اعلام نشده | اعلام نشده |
| گام بعدی | ارزشافزایی و قیمتگذاری | پیگیری واگذاری یا بهرهبرداری اقتصادی |
در مجموع، ۱۵ ملک با ارزش اعلامی بیش از ۱۲۶ همت در این جلسه بررسی شدهاند، اما هیچیک از این ارقام به معنای تحقق قطعی درآمد نیست.
مولدسازی املاک دولتی چگونه انجام میشود؟
مولدسازی به معنای استفاده اقتصادی از داراییهایی است که دولت به آنها نیاز عملیاتی ندارد یا بهرهوری آنها پایین است.
برخلاف تصور عمومی، مولدسازی الزاماً به فروش مستقیم ساختمانها و زمینهای دولتی محدود نمیشود.
بسته به وضعیت حقوقی و اقتصادی ملک، روشهایی مانند واگذاری، مشارکت در سرمایهگذاری، تهاتر و بهرهبرداری اقتصادی قابل بررسی است.
فرآیند مولدسازی معمولاً شامل شناسایی دارایی، تشخیص مازاد بودن، تعیین وضعیت مالکیت، ارزشافزایی، کارشناسی قیمت و انتخاب روش واگذاری است.
انتخاب روش مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است بهرهبرداری اقتصادی بلندمدت از برخی املاک، نسبت به فروش فوری آنها منافع بیشتری برای دولت ایجاد کند.
منابع حاصل از مولدسازی کجا هزینه میشود؟
هدف اصلی این برنامه، تبدیل داراییهای راکد و کمبازده دولت به منابع مالی برای اجرای طرحهای توسعهای است.
طبق گزارش نشست اخیر، منابع حاصل از مولدسازی برای تأمین مالی پروژههای اولویتدار در حوزههای زیر پیشبینی شدهاند:
- بهداشت و درمان و تکمیل مراکز خدماتی
- آموزشوپرورش و توسعه زیرساختهای آموزشی
- علم، فناوری و پروژههای دانشگاهی
- ورزش و تأسیسات عمومی
- راهسازی و توسعه زیرساختهای ریلی
استفاده از این منابع میتواند وابستگی برخی پروژهها به تخصیص مستقیم بودجه عمومی را کاهش دهد.
بااینحال، میزان منابع قابل استفاده زمانی مشخص میشود که عملیات مولدسازی به نتیجه برسد و عواید حاصل مطابق مقررات تخصیص یابد.
آیا مولدسازی میتواند به تکمیل پروژههای نیمهتمام کمک کند؟
بخش قابلتوجهی از طرحهای عمرانی کشور به تأمین مالی مستمر نیاز دارند.
در چنین شرایطی، تبدیل داراییهای بدون استفاده دولت به منابع سرمایهگذاری میتواند یکی از راهکارهای تأمین مالی پروژههای نیمهتمام باشد.
برای مثال، واگذاری یک ملک مازاد میتواند منابع مورد نیاز تکمیل یک مرکز آموزشی یا بخشی از زیرساخت حملونقل را فراهم کند.
البته تأثیر واقعی این سیاست به سرعت اجرای فرآیند، قیمت نهایی واگذاری و نحوه تخصیص منابع بستگی دارد.
همچنین واگذاری داراییهای دولتی باید با رعایت شفافیت، رقابت و حفظ منافع عمومی انجام شود تا از فروش نامناسب املاک جلوگیری شود.
چرا برگزاری منظم جلسات مولدسازی اهمیت دارد؟
بر اساس گزارش دولت، جلسات هیئت عالی مولدسازی در دور جدید هر دو هفته یکبار به ریاست معاون اول رئیسجمهور برگزار میشود.
برگزاری منظم جلسات میتواند فرآیند بررسی پروندهها و صدور مجوزهای مورد نیاز را تسریع کند.
بااینحال، معیار اصلی موفقیت برنامه فقط تعداد جلسات یا ارزش املاک تصویبشده نیست.
برای ارزیابی عملکرد مولدسازی باید تعداد داراییهای واگذارشده، میزان درآمد تحققیافته و سهم منابع اختصاصیافته به پروژههای عمرانی نیز مشخص شود.
انتشار عمومی این شاخصها میتواند شفافیت برنامه و اعتماد فعالان اقتصادی را افزایش دهد.
سوالات متداول درباره مولدسازی املاک دولتی
آیا دولت ۱۲۰ همت ملک فروخته است؟
خیر. تاکنون مازاد بودن ۱۲ ملک با این ارزش برآوردی تصویب شده و فروش آنها اعلام نشده است.
املاک مازاد دولت در کدام شهرها هستند؟
تهران، مشهد، اصفهان و بندر ترکمن در فهرست املاک جدید قرار دارند.
سه ملک ۶ همتی متعلق به کدام دستگاهها هستند؟
یک ملک متعلق به وزارت آموزشوپرورش در شیراز و دو ملک متعلق به وزارت جهاد کشاورزی در اصفهان است.
درآمد مولدسازی برای چه پروژههایی استفاده میشود؟
تأمین مالی طرحهای آموزشی، درمانی، ورزشی، علمی و زیرساختی از اهداف اعلامشده این برنامه است.
آیا تمام املاک مولدسازیشده فروخته میشوند؟
خیر. بسته به شرایط هر دارایی، روشهایی مانند فروش، مشارکت، تهاتر یا بهرهبرداری اقتصادی قابل بررسی هستند.
جمعبندی؛ تبدیل داراییهای راکد به منابع توسعهای
تصویب مازاد بودن بیش از ۱۲۰ همت املاک دولتی، گام تازهای در مسیر ساماندهی داراییهای کمبازده دولت محسوب میشود.
همچنین تعیین قیمت پایه و روش مولدسازی سه ملک دیگر به ارزش ۶ همت، نشان میدهد بخشی از پروندههای مولدسازی وارد مراحل اجرایی پیشرفتهتری شدهاند.
موفقیت این برنامه زمانی محقق میشود که داراییهای مازاد با قیمتگذاری شفاف و روش اقتصادی مناسب به منابع واقعی تبدیل شوند و عواید آنها در تکمیل پروژههای توسعهای و خدمات عمومی کشور به کار گرفته شود.
منابع گزارش
- خبرگزاری صداوسیما؛ تصویب مازاد بودن ۱۲ ملک دولتی به ارزش بیش از ۱۲۰ همت، ۲۴ آبان ۱۴۰۵
- خبرگزاری تسنیم؛ جزئیات پنجاهوپنجمین جلسه هیئت عالی مولدسازی
- خبرگزاری تسنیم؛ تصویب مولدسازی ۲۲ ملک مازاد دولت در مهر ۱۴۰۵
- آییننامه اجرایی مولدسازی داراییهای وزارت جهاد کشاورزی؛ مصوب ۱۴۰۴
- متن مقررات مولدسازی و گزارشدهی درآمدهای حاصل از واگذار




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟