مصوبه محاسبه ارزش گمرکی کالاهای وارداتی بر اساس نرخ ارز روز بانک مرکزی با تصمیم دولت لغو شد. عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، با تأیید لغو این تصمیم اعلام کرد که انتظار می‌رود التهاب بازار خودرو کاهش یابد. بااین‌حال، لغو مصوبه نرخ ارز گمرکی خودرو به معنای کاهش قطعی و فوری قیمت خودروهای وارداتی نیست؛ زیرا حقوق ورودی، نرخ تأمین ارز و دیگر هزینه‌های واردات همچنان بر قیمت نهایی اثر دارند.
ماجرای لغو مصوبه نرخ ارز گمرکی خودرو چیست؟
بر اساس گزارش خبرگزاری ایسنا در ۴ آبان ۱۴۰۵، عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صمت، اعلام کرد تصویب‌نامه هیئت وزیران درباره تعیین نرخ ارز مبنای محاسبه ارزش گمرکی کالاهای وارداتی بر اساس نرخ روز اعلامی بانک مرکزی، لغو شده است.
زارعی افزایش تعرفه واردات خودرو و محاسبه ارزش گمرکی با نرخ ارز روز را از عوامل مؤثر بر التهاب اخیر بازار خودرو دانست و گفت لغو تصمیم مربوط به نرخ ارز گمرکی می‌تواند به آرام‌شدن بازار کمک کند. به گفته او، بررسی سایر عوامل اثرگذار بر قیمت‌ها نیز ادامه دارد.
خبرگزاری تسنیم نیز گزارش داده است که بخش مربوط به تغییر مبنای نرخ ارز گمرکی با دستور و پیگیری رئیس‌جمهور از مصوبه کنار گذاشته شد.
مصوبه لغوشده چه تغییری در محاسبه هزینه واردات ایجاد می‌کرد؟
مطابق گزارش تسنیم، هیئت وزیران در جلسه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ مصوبه‌ای درباره امکان دریافت ضمانت‌نامه بانکی برای وصول مالیات بر ارزش افزوده و عوارض کالاها تصویب کرد که در ۲۹ مهر ابلاغ شد. تبصره مربوط به محاسبات گمرکی در این مصوبه، مبنای تسعیر ارز را به نرخ اعلامی بانک مرکزی در روز اظهار تغییر می‌داد.
اهمیت این تغییر در آن بود که ارزش ریالی کالای وارداتی در گمرک، پایه محاسبه بخشی از هزینه‌های ورود کالا به کشور است. اگر نرخ ارز محاسباتی افزایش پیدا کند، مبلغ ریالی هزینه‌های وابسته نیز ممکن است بالا برود؛ حتی اگر قیمت ارزی خود خودرو تغییری نکرده باشد.
تسنیم در بررسی خود برآورد کرده بود که اجرای مبنای جدید می‌توانست نرخ ارز محاسباتی گمرک را از حدود ۱۳۱ هزار تومان به حدود ۲۶۰ هزار تومان برساند؛ یعنی افزایشی نزدیک به دو برابر. این ارقام، برآورد اثر احتمالی مصوبه بودند، نه نرخ قطعی ابلاغ‌شده پس از لغو آن.
جدول تغییرات نرخ ارز گمرکی و وضعیت فعلی مصوبه
| موضوع | وضعیت اعلام‌شده | توضیح |
|---|---|---|
| مبنای پیشین محاسبات | متوسط نرخ ارز مرکز مبادله در بهمن ۱۴۰۴ | مبنای ذکرشده در گزارش تسنیم برای حقوق ورودی «سایر کالاها» در سال ۱۴۰۵ |
| مبنای پیشنهادی مصوبه مهر | نرخ اعلامی بانک مرکزی در روز اظهار | بخش مربوط به این تغییر لغو شده است |
| برآورد نرخ محاسباتی | حدود ۱۳۱ هزار تا ۲۶۰ هزار تومان | برآورد تسنیم از اثر احتمالی اجرای مصوبه؛ نه نرخ قطعی جدید |
| وضعیت کنونی تصمیم | لغو حکم محاسبه با نرخ ارز روز | تأییدشده در اظهارات سخنگوی وزارت صمت |
| جزئیات اجرای لغو در گمرکات | نیازمند بررسی ابلاغیه اجرایی | تکلیف پرونده‌های در جریان باید با بخشنامه گمرک مشخص شود |
لغو مصوبه چه تأثیری بر قیمت خودروهای وارداتی دارد؟
لغو مبنای نرخ ارز روز می‌تواند مانع اضافه‌شدن یک فشار هزینه‌ای تازه به فرایند واردات خودرو شود. بااین‌حال، این تصمیم به‌تنهایی تضمین نمی‌کند قیمت خودروهای وارداتی در بازار کاهش یابد.
قیمت نهایی خودرو علاوه بر ارزش گمرکی، از هزینه خرید و تأمین ارز، حقوق ورودی، مالیات‌ها، حمل‌ونقل، هزینه‌های ترخیص و شرایط عرضه و تقاضا تأثیر می‌پذیرد. بنابراین باید میان جلوگیری از افزایش یک بخش از هزینه واردات و کاهش واقعی قیمت فروش خودرو تفاوت قائل شد.
برای بررسی وضعیت کلی واردات، گزارش پیشین چارسو اقتصاد درباره عملکرد واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ و فاصله ثبت‌سفارش تا ورود خودرو نیز اطلاعات مرتبطی ارائه می‌کند؛ هرچند آن آمار، اثر مستقیم مصوبه جدید بر قیمت‌ها را نشان نمی‌دهد.
آیا تعرفه واردات خودرو هم لغو شده است؟
خیر؛ لغو مصوبه نرخ ارز گمرکی با حذف یا کاهش تعرفه واردات خودرو یکسان نیست. هم‌زمان با این خبر، تصمیم جداگانه‌ای درباره حقوق ورودی خودروهای وارداتی نیز منتشر شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری ایرنا در ۴ آبان ۱۴۰۵ از مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا، حداقل حقوق ورودی خودروهای بنزینی و هیبریدی مشمول برای ورود به سرزمین اصلی ۱۰۰ درصد و حقوق ورودی مشمولان ورود به مناطق آزاد ۶۰ درصد تعیین شده است. این احکام، استثناها و دامنه شمول مشخص خود را دارند.
بنابراین ممکن است یک تصمیم، مانع تغییر مبنای ارز محاسباتی گمرک شود، اما تصمیمی دیگر همچنان بر میزان حقوق ورودی اثر بگذارد. برای همین، تعیین هزینه نهایی واردات مستلزم بررسی هم‌زمان نرخ ارز گمرکی، تعرفه مربوط به نوع خودرو و ضوابط اجرایی پرونده است.
چارسو اقتصاد پیش‌تر نیز در گزارش محدودیت واردات خودروهای بالای ۲۰ هزار دلار به مناطق آزاد به بخشی از تغییرات سیاست واردات خودرو پرداخته بود.
چه ابهام‌هایی پس از لغو مصوبه باقی مانده است؟
با وجود تأیید لغو تصمیم از سوی وزارت صمت، برای مشخص‌شدن اثر اجرایی آن بر هزینه ترخیص خودروها، چند موضوع باید روشن شود:
- متن و شماره ابلاغیه‌ای که لغو حکم نرخ ارز روز را به گمرکات اعلام می‌کند؛
- نرخ محاسباتی قابل اعمال به اظهارنامه‌های جدید؛
- تکلیف اظهارنامه‌هایی که در فاصله ابلاغ مصوبه تا لغو آن ثبت شده‌اند؛
- نحوه اعمال تصمیم جدید در کنار تعرفه‌های واردات خودرو.
تا زمانی که جزئیات اجرایی برای این موارد روشن نشود، محاسبه یک رقم قطعی به‌عنوان هزینه جدید ترخیص همه خودروها دقیق نخواهد بود.
سوالات متداول درباره لغو نرخ ارز گمرکی خودرو
مصوبه نرخ ارز گمرکی خودرو واقعاً لغو شد؟
بله. سخنگوی وزارت صمت لغو تصمیم مربوط به محاسبه ارزش گمرکی کالاهای وارداتی بر اساس نرخ ارز روز بانک مرکزی را تأیید کرده است.
آیا با لغو مصوبه، قیمت خودرو وارداتی ارزان می‌شود؟
کاهش فوری قیمت قطعی نیست. لغو تصمیم می‌تواند مانع افزایش بخشی از هزینه‌های گمرکی شود، اما قیمت بازار به تعرفه، هزینه تأمین ارز و سایر عوامل نیز وابسته است.
نرخ ارز گمرکی پس از لغو مصوبه چند تومان است؟
در گزارش‌های بررسی‌شده، نرخ جایگزین تازه همراه با شماره بخشنامه اجرایی گمرک مشخص نشده است. ارقام ۱۳۱ و ۲۶۰ هزار تومان در گزارش تسنیم برای مقایسه اثر احتمالی تغییر مبنا مطرح شده‌اند.
آیا تعرفه ۱۰۰ درصدی خودروهای وارداتی هم لغو شده است؟
خیر. خبر لغو مربوط به مبنای محاسبه نرخ ارز گمرکی است؛ درحالی‌که حداقل حقوق ورودی ۱۰۰ درصدی خودروهای بنزینی و هیبریدی مشمول، در تصمیم جداگانه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا مطرح شده است.
این تصمیم فقط درباره خودرو بود؟
خیر. موضوع مصوبه، مبنای نرخ ارز برای محاسبه ارزش گمرکی کالاهای وارداتی بود؛ اما به دلیل حساسیت هزینه ترخیص و قیمت فروش خودروهای وارداتی، آثار آن در بازار خودرو بیشتر مورد توجه قرار گرفت.
جمع‌بندی؛ جلوی افزایش احتمالی هزینه گمرکی گرفته شد، اما کاهش قیمت خودرو قطعی نیست
دولت حکم محاسبه ارزش گمرکی با نرخ ارز روز را لغو کرده است و وزارت صمت انتظار دارد این اقدام از التهاب بازار خودرو بکاهد. بااین‌حال، این تصمیم تعرفه واردات خودرو را حذف نکرده و به معنای اعلام قیمت جدید خودروهای وارداتی نیست. برای روشن‌شدن اثر واقعی لغو مصوبه، باید جزئیات اجرایی گمرک و هزینه نهایی ترخیص خودروها بررسی شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟