چرا بسته اینترنت زود تمام میشود؟ بررسی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی روی بستههای اینترنت همراه و ثابت نشان داده در نمونههای آزمایششده، مغایرتی در میزان حجم بسته یا نحوه کسر ترافیک مشاهده نشده است. با این حال، رگولاتوری چند عامل مهم را برای افزایش یا متفاوت دیدهشدن مصرف شناسایی کرده است؛ از ثبتنشدن برخی آدرسها و IPهای داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی تا پخش خودکار ویدئو، افزایش کیفیت محتوا، آپدیت برنامهها، پشتیبانگیری ابری و مصرف اینترنت در پسزمینه.
به گزارش چارسو اقتصاد، افزایش گلایه کاربران از تمام شدن سریع بستههای اینترنت باعث شد نحوه محاسبه ترافیک اپراتورهای تلفن همراه و ثابت از سوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی بررسی شود. نتیجه بررسیها نشان میدهد مسئله را نمیتوان به یک عامل واحد نسبت داد و تفاوت میان نوع ترافیک، الگوی مصرف و فعالیتهای خودکار دستگاه نیز در میزان مصرف نقش دارد.
آیا اپراتورها بیشتر از مصرف واقعی از حجم اینترنت کم میکنند؟
براساس بررسی رگولاتوری، بستههای اینترنتی هر سه اپراتور تلفن همراه بهصورت تصادفی آزمایش شدند و نحوه عملکرد بسته و محاسبه ترافیک مورد ارزیابی قرار گرفت. در نمونههای بررسیشده، مغایرت یا مشکلی در عملکرد بستهها مشاهده نشد.
در بخش اینترنت ثابت نیز نمونههایی از بستههای اپراتورها مورد بررسی قرار گرفت و رگولاتوری در نتایج منتشرشده از مشاهده مغایرت در نمونههای آزمایششده خبر نداده است.
بنابراین نتیجه این بررسی به معنای نادیده گرفتن گلایه کاربران نیست؛ بلکه نشان میدهد در آزمونهای انجامشده، مدرکی مبنی بر کسر غیرواقعی حجم بسته پیدا نشده و برای توضیح تجربه کاربران باید عوامل دیگری نیز بررسی شود.
ماجرای ضریب ۲.۷ و «حجمخوری اینترنت» چیست؟
یکی از ادعاهایی که در هفتههای اخیر مطرح شده بود، کسر ۲.۷ گیگابایت از بسته در برابر مصرف یک گیگابایت اینترنت بینالملل بود.
حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات رگولاتوری، اعمال چنین ضریبی برای محاسبه مصرف اینترنت بینالملل را رد کرده است.
عدد ۲.۷ در واقع به سازوکار تعرفه ترجیحی برخی خدمات داخلی مربوط میشود. برای مثال، در شرایطی که ترافیک داخلی مشمول تعرفه ترجیحی باشد، یک بسته اسمی ۱۰ گیگابایتی میتواند امکان مصرف حجم بیشتری از محتوای داخلی مشمول این تعرفه را فراهم کند. این موضوع با ضرب کردن مصرف اینترنت بینالملل در عدد ۲.۷ متفاوت است.
چرا بعضی سایتهای داخلی با تعرفه اینترنت بینالملل محاسبه میشوند؟
یکی از مهمترین یافتههای بررسی رگولاتوری به نحوه شناسایی محتوای داخلی مربوط است.
برای اینکه یک سرویس یا محتوای داخلی با تعرفه ترجیحی محاسبه شود، آدرسها و IPهای مرتبط با آن باید در سامانه مربوط به تعرفه ترجیحی ثبت و اطلاعات آن بهروز باشد.
براساس توضیحات رگولاتوری، تعداد قابلتوجهی از آدرسها و IPهای مربوط به محتوای داخلی در این سامانه ثبت نشده یا اطلاعات آنها بهروزرسانی نشده است.
در چنین شرایطی، کاربر ممکن است تصور کند از یک سرویس داخلی استفاده میکند و مصرف او باید با تعرفه ترجیحی محاسبه شود، اما ترافیک مربوط به آن سرویس به دلیل شناسایی نشدن آدرس یا IP، در گروه اینترنت بینالملل قرار گیرد.
بنابراین داخلی بودن یک سایت یا سرویس بهتنهایی تضمین نمیکند که تمام ترافیک آن با تعرفه ترجیحی محاسبه شود؛ اطلاعات فنی آن سرویس نیز باید در سامانه مربوطه ثبت و بهروز باشد.
۵ عامل مهمی که بسته اینترنت را سریعتر تمام میکنند
پخش ویدئو با کیفیت بالاتر
افزایش کیفیت ویدئو به معنای دریافت داده بیشتر است. به همین دلیل ممکن است مدت استفاده شما نسبت به گذشته تغییر زیادی نکرده باشد، اما حجم مصرفشده افزایش پیدا کند.
پخش خودکار ویدئوها
شبکههای اجتماعی و برخی اپلیکیشنها میتوانند بدون اینکه کاربر عمداً ویدئویی را باز کند، بخشی از داده مربوط به ویدئو را دریافت کنند. تکرار این فرایند در طول روز میتواند حجم قابلتوجهی مصرف کند.
آپدیت خودکار برنامهها و سیستمعامل
بهروزرسانی اپلیکیشنها و سیستمعامل ممکن است فایلهای نسبتاً بزرگی را بدون دخالت مستقیم کاربر دریافت کند.
پشتیبانگیری و همگامسازی ابری
ارسال خودکار عکسها، ویدئوها و فایلها به سرویسهای ابری میتواند علاوه بر دانلود، ترافیک آپلود قابلتوجهی ایجاد کند.
فعالیت برنامهها در پسزمینه
برخی برنامهها حتی زمانی که مستقیماً از آنها استفاده نمیکنید برای دریافت اعلان، همگامسازی اطلاعات و دریافت داده به اینترنت متصل میمانند.
کدام فعالیتها بیشترین احتمال مصرف پنهان اینترنت را دارند؟
| عامل افزایش مصرف | اثر بر بسته اینترنت |
|---|---|
| ویدئو با کیفیت بالا | افزایش حجم داده دریافتی هنگام تماشا |
| پخش خودکار ویدئو | دریافت داده بدون شروع مستقیم پخش توسط کاربر |
| آپدیت خودکار برنامهها | دانلود فایلهای جدید نرمافزار در پسزمینه |
| بهروزرسانی سیستمعامل | دانلود بستههای بهروزرسانی که گاهی حجم بالایی دارند |
| پشتیبانگیری ابری | آپلود عکس، ویدئو و فایل روی فضای ابری |
| همگامسازی اطلاعات | تبادل خودکار اطلاعات میان دستگاه و سرویس آنلاین |
| فعالیت برنامهها در پسزمینه | مصرف داده بدون استفاده مستقیم از برنامه |
چرا کاربران قبلاً ریزمصرف اینترنت را شفاف نمیدیدند؟
رگولاتوری در جریان بررسی سامانههای مدیریت حساب مشترکان، مشکل دیگری را نیز شناسایی کرده است.
در برخی اپراتورها، جزئیات مصرف اینترنت به تفکیک ترافیک داخلی و بینالملل بهصورت شفاف در اختیار مشترکان قرار نمیگرفت. در نتیجه کاربر کاهش حجم بسته را مشاهده میکرد، اما نمیتوانست بهسادگی تشخیص دهد این مصرف مربوط به کدام نوع ترافیک بوده است.
براساس اعلام رگولاتوری، پس از پیگیری این سازمان اصلاحاتی در سامانههای مدیریت حساب مشترکان انجام شده تا امکان مشاهده شفافتر ریزمصرف اینترنت داخلی و بینالملل فراهم شود.
چطور بفهمیم چه چیزی اینترنت گوشی را مصرف کرده است؟
اگر احساس میکنید بسته اینترنت شما سریعتر از انتظار تمام میشود، فقط مانده بسته را بررسی نکنید. ریزمصرف اپراتور و بخش مصرف داده در تلفن همراه میتواند مشخص کند کدام برنامه یا فعالیت بیشترین ترافیک را مصرف کرده است.
ریزمصرف اپراتور را بررسی کنید
مصرف ترافیک داخلی و بینالملل را جداگانه بررسی کنید تا مشخص شود بخش اصلی کاهش بسته مربوط به کدام نوع ترافیک بوده است.
مصرف داده هر برنامه را ببینید
در تنظیمات Android و iOS میتوان میزان مصرف داده برنامههای مختلف را مشاهده کرد. برنامههایی که مصرف غیرمنتظره دارند باید جداگانه بررسی شوند.
پخش خودکار ویدئو را غیرفعال کنید
غیرفعال کردن Autoplay در شبکههای اجتماعی و سرویسهای ویدئویی میتواند مصرف ناخواسته داده را کاهش دهد.
آپدیت را به Wi-Fi محدود کنید
میتوان بهروزرسانی خودکار برنامهها، سیستمعامل و پشتیبانگیری فایلها را طوری تنظیم کرد که فقط هنگام اتصال به Wi-Fi انجام شود.
مصرف داده پسزمینه را بررسی کنید
برنامههایی که نیازی به اتصال دائمی ندارند را میتوان از مصرف آزادانه دیتای موبایل در پسزمینه محدود کرد.
اگر حجم اینترنت غیرعادی کم شد، چطور اعتراض کنیم؟
اگر پس از بررسی ریزمصرف همچنان معتقدید میزان کسرشده از بسته با مصرف واقعی شما مطابقت ندارد، امکان ثبت شکایت برای بررسی موضوع وجود دارد.
مشترکان میتوانند اعتراض خود درباره نحوه محاسبه مصرف اینترنت و خدمات اپراتورهای ارتباطی را در سامانه ثبت و پاسخگویی به شکایات ۱۹۵ سازمان تنظیم مقررات ثبت کنند.
بهتر است هنگام ثبت شکایت، زمان خرید بسته، حجم اولیه، زمان مشاهده کاهش غیرعادی حجم و در صورت امکان تصویر ریزمصرف حساب کاربری نیز ثبت شود تا امکان بررسی دقیقتر وجود داشته باشد.
نتیجه بررسی رگولاتوری درباره زود تمام شدن اینترنت چه بود؟
جمعبندی بررسی رگولاتوری این است که در نمونههای آزمایششده از بستههای اینترنت اپراتورهای همراه و ثابت، مغایرتی در میزان حجم یا نحوه کسر ترافیک مشاهده نشده است.
با این حال، این بررسی چند عامل مشخص را شناسایی کرده که میتواند باعث افزایش واقعی مصرف یا ایجاد اختلاف میان تصور کاربر و نحوه محاسبه بسته شود.
مشکل شناسایی بعضی ترافیکهای داخلی
برخی آدرسها و IPهای داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی ثبت نشده یا اطلاعات آنها بهروز نیست و ممکن است ترافیک آنها بینالملل محاسبه شود.
افزایش حجم واقعی مصرف
رشد کیفیت ویدئو، پخش خودکار و افزایش حجم محتوای آنلاین باعث شده استفاده مشابه با گذشته الزاماً به معنای مصرف حجم مشابه نباشد.
مصرفی که کاربر مستقیماً نمیبیند
آپدیت برنامهها، همگامسازی، پشتیبانگیری و فعالیت پسزمینه میتواند بدون اقدام مستقیم کاربر اینترنت مصرف کند.
شفاف نبودن ریزمصرف
رگولاتوری اعلام کرده در برخی سامانههای مدیریت حساب، تفکیک مصرف داخلی و بینالملل به اندازه کافی شفاف نبوده و برای اصلاح آن اقدام شده است.
سوالات پرتکرار درباره زود تمام شدن بسته اینترنت
چرا بسته اینترنت من بدون استفاده زود تمام میشود؟
آپدیت خودکار برنامهها، پشتیبانگیری عکس و ویدئو، همگامسازی ابری، دریافت اعلانها و فعالیت برنامهها در پسزمینه میتوانند حتی زمانی که مستقیماً از گوشی استفاده نمیکنید، اینترنت مصرف کنند.
آیا اپراتورها اینترنت را حجمخوری میکنند؟
رگولاتوری اعلام کرده در نمونههای تصادفی بررسیشده از بستههای اپراتورهای همراه و ثابت، مغایرتی در میزان حجم بسته یا نحوه محاسبه مصرف مشاهده نشده است. این نتیجه مربوط به نمونههای آزمایششده است و به معنای منتفی بودن امکان ثبت و بررسی شکایت موردی کاربران نیست.
آیا اینترنت بینالملل با ضریب ۲.۷ کم میشود؟
خیر. رگولاتوری ادعای اعمال ضریب ۲.۷ برای کسر مصرف اینترنت بینالملل را رد کرده است. عدد ۲.۷ به نحوه محاسبه ظرفیت استفاده از برخی ترافیکهای داخلی مشمول تعرفه ترجیحی مربوط میشود، نه ضرب کردن مصرف اینترنت بینالملل.
چرا یک سایت ایرانی از حجم اینترنت بینالملل کم میکند؟
اگر آدرس یا IP سرویس داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی ثبت نشده یا اطلاعات آن بهروز نباشد، ممکن است ترافیک مربوط به آن سرویس بهعنوان ترافیک بینالملل محاسبه شود.
چطور بفهمم کدام برنامه اینترنت بیشتری مصرف میکند؟
در بخش مصرف داده یا Mobile Data تنظیمات Android و iOS میتوانید میزان مصرف هر برنامه را مشاهده کنید. سامانه مدیریت حساب اپراتور نیز برای بررسی ریزمصرف بسته کاربرد دارد.
برای کم شدن غیرعادی حجم اینترنت کجا شکایت کنیم؟
کاربران میتوانند شکایت خود را از طریق سامانه ۱۹۵ سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ثبت کنند.
منابع گزارش
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی
گزارش بررسی نحوه محاسبه مصرف اینترنت
گزارش بررسی نحوه محاسبه مصرف و تعرفه بستههای اینترنتی سازمان تنظیم مقررات
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟