بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل به بریتانیا و فرانسه حمله کرد و در واکنش به اتهام «استعمارگری» علیه اسرائیل، سابقه استعماری این دو کشور را پیش کشید. این جدال لفظی در شرایطی رخ داد که لندن و پاریس فشار بر دولت اسرائیل بر سر شهرکهای کرانه باختری و راهحل دوکشوری را افزایش دادهاند.
به گزارش چارسو اقتصاد، بنیامین نتانیاهو روز پنجشنبه ۲ مهر ۱۴۰۵ برابر با ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک سخنرانی کرد. بخش قابل توجهی از سخنان او به پاسخ به منتقدان سیاستهای اسرائیل و بهویژه مواضع کشورهای اروپایی اختصاص داشت.
حمله کلامی نتانیاهو به بریتانیا و فرانسه بر سر استعمار
نتانیاهو در بخشی از سخنان خود مستقیماً به بریتانیا و فرانسه پرداخت؛ دو کشوری که طی ماههای اخیر انتقاد از سیاست شهرکسازی اسرائیل در کرانه باختری را تشدید کردهاند.
او با اشاره به منتقدانی که اسرائیل را به استعمارگری متهم میکنند، گفت در میان آنها افرادی در بریتانیا و فرانسه حضور دارند و سپس سابقه استعماری این دو کشور را یادآوری کرد.
نتانیاهو با اشاره به وسعت امپراتوریهای استعماری بریتانیا و فرانسه، اتهام استعمار علیه اسرائیل را به سخره گرفت و در بخشی از سخنانش از تعبیر «اسرائیل کوچک» استفاده کرد. محور سخنان او این بود که کشورهایی با چنین سابقه تاریخی، اکنون اسرائیل را به استعمارگری متهم میکنند.
گزارش زنده یورونیوز فارسی از سخنرانی نیز این بخش را ثبت کرده و گزارش Times of Israel هم تأیید میکند که نتانیاهو در مجمع عمومی، بریتانیا و فرانسه را به دلیل اتهام استعمارگری علیه اسرائیل هدف حمله لفظی قرار داده است.
چرا بریتانیا و فرانسه هدف نتانیاهو قرار گرفتند؟
این حمله لفظی را نمیتوان جدا از تنش سیاسی چند ماه اخیر میان دولت نتانیاهو و برخی متحدان اروپایی اسرائیل خواند. اختلاف اصلی بر سیاست اسرائیل در کرانه باختری، گسترش شهرکها و آینده راهحل دوکشوری متمرکز شده است.
بریتانیا، فرانسه و کانادا در بیانیه مشترک ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کردند گسترش شهرکها در کرانه باختری، از جمله پیشبرد پروژه E1، تهدیدی مستقیم برای راهحل دوکشوری است. سه کشور همچنین از اقداماتی علیه تجارت مرتبط با شهرکها و تحریم افراد و مجموعههای دخیل در گسترش آنها خبر دادند.
دولت بریتانیا نیز در موضع رسمی خود اعلام کرده است که تجارت کالا با شهرکهای غیرقانونی را ممنوع و علیه افراد دخیل در ساخت این شهرکها تحریم اعمال کرده است. لندن در عین حال تأکید دارد که حمایت از امنیت اسرائیل را از مخالفت با سیاستهای دولت نتانیاهو جدا میداند.
جدال «استعمار» فقط یک بحث تاریخی نیست
استفاده نتانیاهو از سابقه استعماری بریتانیا و فرانسه، پاسخی سیاسی به یکی از مهمترین محورهای انتقاد از سیاست اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی است. منتقدان سیاست شهرکسازی اسرائیل، گسترش شهرکها و کنترل سرزمینی در کرانه باختری را بخشی از مسئله اشغال و استعمار سرزمینی میدانند؛ دولت اسرائیل چنین توصیفهایی را رد میکند.
از سوی دیگر، بریتانیا و فرانسه هر دو سابقه گسترده استعماری در خاورمیانه دارند. فلسطین پس از جنگ جهانی اول تحت قیمومیت بریتانیا قرار گرفت و فرانسه نیز بر بخشهایی از شام از جمله سوریه و لبنان قیمومیت داشت. نتانیاهو دقیقاً از همین سابقه برای حمله متقابل به منتقدان اروپایی استفاده کرد.
تنش اسرائیل و اروپا پیش از سخنرانی سازمان ملل بالا گرفته بود
تنش میان اسرائیل و بریتانیا تنها به سخنرانی امروز محدود نمیشود. نتانیاهو در اوت ۲۰۲۶ نیز در اظهاراتی جنجالی از تعبیر «جمهوری اسلامی بریتانیا» استفاده کرده بود؛ عبارتی که دولت بریتانیا آن را «کاملاً غیرقابل قبول» توصیف کرد.
در ۸ سپتامبر نیز بریتانیا، فرانسه و کانادا موضع هماهنگ تازهای درباره شهرکهای کرانه باختری اعلام کردند. به این ترتیب، حمله امروز نتانیاهو به لندن و پاریس را باید ادامه یک اختلاف دیپلماتیک در حال تشدید دانست، نه صرفاً یک کنایه تاریخی در تریبون سازمان ملل.
خروج هیئتها هنگام سخنرانی نتانیاهو
سخنرانی نتانیاهو با حاشیه دیگری نیز همراه شد. براساس گزارش یورونیوز فارسی، هنگام آغاز سخنرانی او تعدادی از دیپلماتها سالن مجمع عمومی را ترک کردند و صدای اعتراض در سالن شنیده شد. اعضای هیئت اسرائیلی در مقابل از جای خود برخاستند و او را تشویق کردند.
نتانیاهو نیز به خروج دیپلماتها واکنش نشان داد و منتقدان حاضر در سالن را هدف حمله لفظی قرار داد. این صحنه به یکی از مهمترین تصاویر سیاسی سخنرانی امسال نخستوزیر اسرائیل در سازمان ملل تبدیل شد.
حمله نتانیاهو چه معنایی برای روابط اسرائیل با اروپا دارد؟
سخنان نتانیاهو الزاماً به معنای قطع روابط اسرائیل با بریتانیا یا فرانسه نیست. هر دو کشور همچنان بر امنیت اسرائیل تأکید میکنند، اما اختلاف آنها با دولت نتانیاهو بر سر کرانه باختری، شهرکسازی و راهحل دوکشوری آشکارتر شده است.
بیانیه مشترک فرانسه، بریتانیا و کانادا نیز همین دوگانگی را نشان میدهد: حمایت از امنیت اسرائیل در کنار مخالفت صریح با توسعه شهرکها. بنابراین، محور اصلی اختلاف فعلی بیشتر متوجه سیاستهای دولت اسرائیل است تا اصل روابط این کشورها با اسرائیل.
از این منظر، استفاده نتانیاهو از مسئله «استعمار» تلاشی برای تغییر جهت بحث بود؛ منتقدان اروپایی سیاست شهرکسازی اسرائیل را زیر سؤال میبرند و نخستوزیر اسرائیل در مقابل، اعتبار تاریخی بریتانیا و فرانسه برای طرح چنین اتهامی را هدف قرار میدهد.
سوالات پرتکرار درباره حمله نتانیاهو به بریتانیا و فرانسه
نتانیاهو درباره بریتانیا و فرانسه چه گفت؟
او در مجمع عمومی سازمان ملل به اتهام استعمارگری علیه اسرائیل واکنش نشان داد و با اشاره به سابقه استعماری بریتانیا و فرانسه، این اتهام را به سخره گرفت و بر کوچک بودن اسرائیل تأکید کرد.
چرا نتانیاهو به بریتانیا و فرانسه حمله کرد؟
این سخنان در شرایطی مطرح شد که بریتانیا و فرانسه فشار سیاسی و اقتصادی علیه گسترش شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری را افزایش دادهاند و از راهحل دوکشوری حمایت میکنند.
اختلاف بریتانیا و فرانسه با اسرائیل بر سر چیست؟
یکی از مهمترین محورهای اختلاف، توسعه شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری و تأثیر آن بر امکان تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی است. بریتانیا و فرانسه در سپتامبر ۲۰۲۶ همراه کانادا از اقدامات تازه علیه فعالیتهای مرتبط با شهرکها خبر دادند.
آیا نمایندگان کشورها هنگام سخنرانی نتانیاهو سالن سازمان ملل را ترک کردند؟
بله. گزارشهای منتشرشده از نشست ۲۴ سپتامبر از خروج تعدادی از دیپلماتها هنگام سخنرانی نتانیاهو و اعتراض در سالن مجمع عمومی خبر میدهند.
آیا تنش نتانیاهو با بریتانیا موضوع تازهای است؟
خیر. نتانیاهو در اوت ۲۰۲۶ نیز اظهارات تندی درباره بریتانیا مطرح کرده بود که واکنش رسمی دولت این کشور را به دنبال داشت. اختلاف بر سر شهرکهای کرانه باختری در هفتههای بعد نیز تشدید شد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟