استرداد مالیات حقوق از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵؛ امکان بازپس‌گیری مالیات اضافه‌پرداختی فراهم شد

- اندازه متن +

امکان پیگیری استرداد مالیات حقوق اضافه‌پرداختی برای سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵، از جمله مالیات کسرشده از برخی مزایای رفاهی کارکنان، اعلام شده است. بااین‌حال، بازگشت وجه برای همه حقوق‌بگیران خودکار نیست و به علت اضافه‌پرداخت، مدارک و شرایط قانونی پرونده بستگی دارد. طبق بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی، برخی درخواست‌ها از محدودیت زمانی معمول استثنا هستند و مبالغ تأییدشده باید پس از تکمیل رسیدگی و ارسال پرونده به اداره دریافت‌کننده مالیات، ظرف سه روز کاری واریز شوند.

تاریخ انتشار اولیه: ۷ آبان ۱۴۰۵ | آخرین بررسی و به‌روزرسانی: ۷ آبان ۱۴۰۵

استرداد مالیات حقوق از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵ شامل چه کسانی می‌شود؟

به گزارش تسنیم در ۶ آبان ۱۴۰۵، امکان ثبت و پیگیری اضافه‌پرداختی مالیات حقوق برای سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵ در سامانه مالیات حقوق فراهم شده است. یکی از موارد مهم، مالیاتی است که احتمالاً بابت پرداخت‌های رفاهی و انگیزشی بیش از میزان قانونی از حقوق کارکنان کسر شده است.

این خبر به معنای بازپرداخت تمام مالیات پرداخت‌شده در این سال‌ها نیست. برای استرداد، باید مشخص شود مالیات واقعی متعلق به حقوق‌بگیر چقدر بوده و چه مبلغی بیشتر از آن کسر یا پرداخت شده است.

موضوع	وضعیت و مبنای قانونی
بازه سال‌های اعلام‌شده	۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵؛ طبق گزارش ۶ آبان درباره امکان ثبت و پیگیری در سامانه.
مبالغ قابل بررسی	مالیات حقوق اضافه‌پرداختی، از جمله مالیات بعضی مزایای رفاهی و انگیزشی.
بخشنامه جدید رفاهیات	شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۹ مورخ ۲۷ مهر ۱۴۰۵.
محدودیت زمانی	برای درخواست‌های عادی، ماده ۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم ملاک است؛ برخی اضافه‌پرداختی‌ها طبق بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۰ استثنا هستند.
زمان واریز وجه تأییدشده	سه روز کاری پس از ارسال پرونده تأییدشده به اداره امور مالیاتی دریافت‌کننده مالیات.

کدام رفاهیات و مزایای کارکنان قابل بررسی برای استرداد مالیات هستند؟

سازمان امور مالیاتی با صدور بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۹ مورخ ۲۷ مهر ۱۴۰۵، بند سوم بخشنامه پیشین مربوط به حدود متعارف مزایای رفاهی را اصلاح کرده است.

بر اساس متن این اصلاحیه، پرداخت‌هایی که مطابق موافقت‌نامه‌های موضوع ماده ۴۰ قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت انجام می‌شوند و همچنین مزایایی که سقف یا مبلغ آن‌ها را هیئت وزیران یا شورای عالی کار تصویب می‌کند، در چارچوب این بخشنامه در حدود متعارف شناخته می‌شوند.

نمونه‌های ذکرشده در بخشنامه عبارت‌اند از:

کمک‌هزینه مسکن
در صورت انطباق با مصوبه و شرایط قانونی مربوط، مبلغ پرداختی می‌تواند از نظر شمول مالیات حقوق بررسی شود.
کمک‌هزینه عائله‌مندی و حق اولاد
این پرداخت‌ها در اصلاحیه جدید نام برده شده‌اند؛ اما وضعیت مالیاتی آن‌ها باید با توجه به ضوابط و سقف‌های قابل اجرا در هر دوره تعیین شود.
کمک‌هزینه اقلام مصرفی خانوار
این مورد نیز از مصادیق ذکرشده در بخشنامه است و بررسی آن به ماهیت پرداخت و شرایط قانونی وابسته خواهد بود.

نکته مهم: اصلاحیه جدید اعلام نکرده که هر مبلغی با عنوان «رفاهیات» بدون بررسی از مالیات معاف است. درباره سایر پرداختی‌های رفاهی و انگیزشی، حدود متعارف باید با بررسی اسناد و در چارچوب قوانین، مقررات و آرای دیوان عدالت اداری مشخص شود.

برای آشنایی با سایر تغییرات مقررات مالیاتی سال جاری، گزارش چارسو اقتصاد درباره تغییرات مالیات ۱۴۰۵ و معافیت‌های مالیاتی نیز قابل مطالعه است.

درخواست استرداد مالیات حقوق را چگونه پیگیری کنیم؟

در مقررات موجود، دو مسیر برای پیگیری استرداد مطرح است: اقدام از طریق کارفرما و سامانه مالیات حقوق در موارد واجد شرایط، یا درخواست شخص حقوق‌بگیر از اداره امور مالیاتی محل سکونت.

۱. بررسی فیش حقوقی و مبالغ کسرشده
حقوق‌بگیر ابتدا باید فیش‌های حقوقی، مبالغ رفاهی دریافتی و مالیات کسرشده در سال‌های موردنظر را بررسی کند. هدف، شناسایی پرداختی‌هایی است که احتمال دارد مالیات آن‌ها بیش از میزان قانونی محاسبه شده باشد.
۲. پیگیری از واحد مالی یا کارفرما
اگر رابطه استخدامی همچنان برقرار است، واحد مالی و حقوق و دستمزد می‌تواند اطلاعات فهرست‌های مالیات حقوق را بررسی کند. طبق تبصره ۴ بند ۲ بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۰، در موارد مربوط به آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و با وجود رابطه استخدامی مستمر، امکان اقدام کارفرما از طریق سامانه مالیات حقوق پیش‌بینی شده است.
۳. ثبت درخواست شخصی در اداره مالیاتی محل سکونت
حقوق‌بگیر می‌تواند مطابق شرایط قانونی، درخواست کتبی استرداد را به اداره امور مالیاتی محل سکونت ارائه کند. مستندات حقوق و مالیات پرداخت‌شده و اطلاعات حساب بانکی به نام ذی‌نفع برای بررسی و پرداخت اهمیت دارند.
۴. بررسی و تعیین مبلغ قابل استرداد
اداره امور مالیاتی باید صحت اضافه‌پرداختی و وضعیت بدهی قطعی مالیاتی متقاضی را بررسی کند. چنانچه مبلغی قابل استرداد تشخیص داده شود، مراحل پرداخت طبق بخشنامه مربوط انجام خواهد شد.

نشانی سامانه مالیات حقوق برای امور مربوط به فهرست‌های حقوق و دستمزد است. بااین‌حال، نباید چنین برداشت کرد که همه کارکنان می‌توانند شخصاً وارد این سامانه شوند و برای هر سال دلخواه درخواست استرداد ثبت کنند. نوع دسترسی و مسیر اقدام به وضعیت پرونده و نقش کارفرما بستگی دارد.

آیا استرداد مالیات سال‌های گذشته محدودیت مرور زمان ندارد؟

در خبر ۶ آبان، امکان پیگیری استرداد برای بازه ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵ بدون محدودیت مرور زمان گزارش شده است؛ اما برای تفسیر دقیق این عبارت باید میان قاعده عمومی قانون و استثناهای آن تفاوت گذاشت.

ماده ۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم برای درخواست عادی استرداد مالیات حقوق، بازه زمانی مشخصی تعیین کرده است: پس از پایان تیرماه سال بعد تا پایان همان سال.

در مقابل، تبصره ۱ بند ۲ بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۰ مورخ ۱۴ بهمن ۱۴۰۳، برخی پرونده‌ها را از محدودیت زمانی ماده ۸۷ مستثنا می‌کند؛ از جمله اضافه‌پرداختی ناشی از اشتباه در محاسبه یا تفسیر مقررات، رعایت‌نشدن معافیت‌های قانونی و مواردی که استرداد باید در اجرای آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری انجام شود.

بنابراین نبود محدودیت زمانی را نباید به تمام انواع اضافه‌پرداختی و همه پرونده‌های مالیات حقوق تعمیم داد. برای سال‌های قدیمی، علت اضافه‌پرداخت و مبنای قانونی درخواست اهمیت تعیین‌کننده دارد.

مالیات اضافه‌پرداختی چه زمانی به حساب حقوق‌بگیر برمی‌گردد؟

طبق بخشنامه شماره ۲۰۰/۵۴۷۷۷/د مورخ ۱۱ مهر ۱۴۰۵، اداره امور مالیاتی محل سکونت پس از بررسی پرونده، تأیید اضافه‌پرداختی و احراز شرایط قانونی، اطلاعات ذی‌نفع و شماره شبا را به اداره دریافت‌کننده مالیات ارسال می‌کند.

اداره دریافت‌کننده مالیات موظف است ظرف سه روز کاری پس از وصول پرونده تأییدشده مبلغ قابل استرداد را پرداخت کند.

این مهلت با زمان کل رسیدگی تفاوت دارد. ماده ۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم برای رسیدگی به درخواست‌های مشمول آن، مهلت سه‌ماهه را پیش‌بینی کرده است. بنابراین ادعای «واریز تمام درخواست‌ها ظرف سه روز» دقیق نیست.

همچنین در صورت وجود بدهی قطعی مالیاتی، ممکن است مبلغ اضافه‌پرداختی ابتدا بابت بدهی منظور شود و باقی‌مانده آن به حقوق‌بگیر بازگردد.

اگر کارفرما همکاری نکند یا درخواست استرداد رد شود چه باید کرد؟

بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۰ حق ارائه درخواست شخصی را از حقوق‌بگیر سلب نکرده است. بنابراین در موارد واجد شرایط، عدم اقدام کارفرما لزوماً به معنی ازبین‌رفتن امکان پیگیری فردی نیست.

اگر اداره امور مالیاتی درخواست را نپذیرد، طبق بند ۴ همان بخشنامه باید تصمیم خود را به‌صورت کتبی اعلام کند. حقوق‌بگیر می‌تواند ظرف ۳۰ روز از تاریخ اعلام نظر کتبی، رسیدگی در هیئت حل اختلاف مالیاتی را درخواست کند.

جمع‌بندی؛ استرداد مالیات حقوق امکان‌پذیر است، اما خودکار نیست

اعلام امکان پیگیری استرداد مالیات حقوق برای سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵، فرصت بررسی اضافه‌پرداختی‌های گذشته را فراهم کرده است. اصلاحیه ۲۷ مهر نیز وضعیت برخی مزایای رفاهی مانند کمک‌هزینه مسکن، عائله‌مندی، حق اولاد و اقلام مصرفی خانوار را روشن‌تر کرده است.

بااین‌حال، میزان وجه قابل بازگشت، وجود یا نبود محدودیت زمانی و شیوه اقدام برای هر پرونده باید بر اساس اسناد، علت اضافه‌پرداخت و مقررات مربوط تعیین شود. مهلت سه روز کاری نیز مربوط به مرحله پرداخت وجه تأییدشده است، نه تمام مراحل ثبت و رسیدگی.

پرسش‌های مرتبط با استرداد مالیات حقوق

اگر فرد دیگر در شرکت قبلی کار نکند، امکان پیگیری مالیات اضافه‌پرداختی را دارد؟

بله، در موارد واجد شرایط امکان درخواست شخصی از اداره امور مالیاتی محل سکونت وجود دارد. البته احراز اضافه‌پرداختی به سوابق حقوق و مالیات کسرشده و شرایط قانونی پرونده بستگی دارد.

اگر کارفرما مالیات را از حقوق کسر کرده اما به سازمان مالیاتی نپرداخته باشد چه می‌شود؟

مطابق توضیحات منتشرشده از سخنگوی سازمان امور مالیاتی، مسئولیت انجام تکالیف مربوط به کسر و پرداخت مالیات حقوق بر عهده کارفرماست و حقوق‌بگیر نباید صرفاً به دلیل انجام‌ندادن این تکلیف از سوی کارفرما، همان مالیات را دوباره پرداخت کند. تشخیص وضعیت هر پرونده به بررسی اسناد وابسته است.

آیا استرداد مالیات حقوق با استرداد مالیات بر ارزش افزوده یکسان است؟

خیر. استرداد مالیات حقوق به اضافه‌پرداختی مالیات بر درآمد حقوق اشخاص مربوط می‌شود؛ اما استرداد اعتبار مالیات بر ارزش افزوده، سازوکار و مقررات متفاوتی دارد. در گزارش رشد ۱۵۳ درصدی استرداد مالیات چارسو اقتصاد، موضوع بازپرداخت اعتبار مالیاتی در چارچوب مالیات بر ارزش افزوده بررسی شده است.

آیا برای رد درخواست استرداد مالیات حقوق امکان اعتراض وجود دارد؟

بله. بر اساس بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۰، در صورت رد کتبی درخواست، حقوق‌بگیر می‌تواند ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ نظر اداره مالیاتی، درخواست رسیدگی در هیئت حل اختلاف مالیاتی را مطرح کند.