رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۳ مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد هر کیلوگرم گوشت مرغ بستهبندی در میادین میوه و ترهبار تهران بین ۲۵۰ تا ۲۹۰ هزار تومان عرضه میشود . قیمت برنج ایرانی در همین بازار از ۳۶۰ تا ۵۶۰ هزار تومان نوسان دارد؛ یعنی فاصله گرانترین و ارزانترین رقم این محصول به ۲۰۰ هزار تومان میرسد .
بر اساس این رصد، راسته گوساله بدون استخوان یک میلیون و ۷۹۰ هزار تومان و شقه کامل گوسفندی یک میلیون و ۵۳۰ هزار تومان قیمت خورده است. شانه ۳۰ عددی تخممرغ نیز در بازه ۲۶۰ تا ۵۳۰ هزار تومان به فروش میرسد .
چرا شکاف قیمتی در بازار کالاهای اساسی مهم است؟
نکته قابل توجه در رصد این هفته، دامنه گسترده قیمتها برای یک محصول واحد است. تخممرغ ۳۰ عددی با بازه ۲۶۰ تا ۵۳۰ هزار تومان یعنی گرانترین بسته تقریباً دو برابر ارزانترین بسته قیمت دارد . برنج ایرانی نیز با فاصله ۲۰۰ هزار تومانی بین ارزانترین و گرانترین رقم، این الگو را تأیید میکند .
این شکاف از یک سو ناشی از تفاوت کیفیت و برند است، اما از سوی دیگر نشاندهنده عدم شفافیت در زنجیره توزیع و نبود یک مرجع قیمت واحد برای مصرفکننده است. خانوار برای یک محصول مشابه، بسته به نقطه خرید و زمان مراجعه، هزینه متفاوتی میپردازد.
آیا قیمت مرغ نسبت به هفتههای قبل تغییر کرده است؟
مرغ در هفته منتهی به ۱۹ شهریور بین ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومان عرضه میشد . در هفته منتهی به ۳ مهر، این بازه به ۲۵۰ تا ۲۹۰ هزار تومان کاهش یافته است . این کاهش ۲۵ تا ۴۰ هزار تومانی در قیمت پایین و بالای بازه، نشاندهنده حرکت نزولی ملایم در بازار مرغ است.
با این حال، در میادین میوه و ترهبار تهران، مرغ بستهبندی نایلونی با رشد ۱۰ هزار تومانی نسبت به هفته قبل به ۲۵۰ هزار تومان رسیده است . این تناقض ظاهری نشان میدهد که نرخهای اعلامی بسته به نوع بستهبندی و منبع رصد تفاوت دارند و نمیتوان یک رقم واحد را به کل بازار تعمیم داد.
چرا تخممرغ بازه قیمتی ۲۷۰ هزار تومانی دارد؟
بازه ۲۶۰ تا ۵۳۰ هزار تومان برای شانه ۳۰ عددی تخممرغ در نوع خود بیسابقه است. بخشی از این اختلاف به تفاوت وزن شانهها بازمیگردد، اما بخش مهمتر آن به تعدد کانالهای توزیع مربوط میشود. تخممرغ صنعتی، تخممرغ بومی، تخممرغ بستهبندی برند و تخممرغ فله هر کدام قیمت متفاوتی دارند و در نرخنامههای رسمی معمولاً همه آنها تحت یک عنوان تجمیع میشوند.
رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرکزی مرغداران قیمت پیشنهادی تخممرغ برای شهریور را کیلویی ۲۷۱ هزار تومان اعلام کرده بود . با این حال، فاصله این نرخ پیشنهادی با قیمتهای واقعی بازار، پرسش درباره کارآمدی نظام قیمتگذاری را جدی میکند.
کدام محصولات بیشترین فشار را بر سبد خانوار وارد میکنند؟
بر اساس جدول این هفته، برنج ایرانی با بازه ۳۶۰ تا ۵۶۰ هزار تومان و چای خارجی با بازه ۸۹۹ تا یک میلیون و ۲۹۹ هزار تومان بالاترین سطح قیمتی را در سبد کالاهای اساسی دارند. در رده بعدی، راسته گوساله با یک میلیون و ۷۹۰ هزار تومان و شقه گوسفندی با یک میلیون و ۵۳۰ هزار تومان قرار میگیرند .
نکته مهم این است که این ارقام قیمت میادین است؛ در خردهفروشیهای سطح شهر، این محصولات معمولاً ۱۰ تا ۲۰ درصد بالاتر عرضه میشوند. برای خانوارهای شهری، این اختلاف به معنای هزینه واقعی بالاتر از ارقام رسمی است.
جدول: قیمت کالاهای اساسی در میادین میوه و ترهبار
| کالا | قیمت (تومان) |
|---|---|
| گوشت مرغ | ۲۵۰,۰۰۰ – ۲۹۰,۰۰۰ |
| گوشت بوقلمون بدون بستهبندی | ۴۵۰,۰۰۰ |
| تخممرغ (شانه ۳۰ عددی) | ۲۶۰,۰۰۰ – ۵۳۰,۰۰۰ |
| راسته گوساله بدون استخوان | ۱,۷۹۰,۰۰۰ |
| شقه کامل گوسفندی | ۱,۵۳۰,۰۰۰ |
| ماهی پرورشی تیلاپیا | ۱۸۰,۰۰۰ |
| ماهی پرورشی اوزونبرون | ۹۵۰,۰۰۰ |
| شیر بطری ۹۴۶ گرمی کمچرب | ۱۰۰,۰۰۰ – ۱۳۷,۵۰۰ |
| ماست دبهای ۲.۵ کیلوگرمی کمچرب | ۲۸۵,۰۰۰ |
| پنیر سفید UF ۴۰۰ گرمی | ۱۷۲,۵۵۰ – ۱۸۸,۶۰۰ |
| برنج ایرانی | ۳۶۰,۰۰۰ – ۵۶۰,۰۰۰ |
| برنج خارجی | ۱۳۹,۰۰۰ – ۳۴۰,۰۰۰ |
| روغن سرخکردنی ۸۱۰ گرمی | ۳۶۲,۰۰۰ – ۴۸۱,۰۰۰ |
| روغن مخصوص پختوپز ۸۱۰ گرمی | ۳۳۰,۰۰۰ – ۳۷۹,۰۰۰ |
| چای ایرانی ۴۵۰ گرمی | ۷۵۰,۰۰۰ |
| چای خارجی ۵۰۰ گرمی | ۸۹۹,۹۰۰ – ۱,۲۹۹,۰۰۰ |
منبع: رصد میادین میوه و ترهبار
نمودار دوم: شکاف قیمتی محصولات پرمصرف
| محصول | حداقل قیمت | حداکثر قیمت | شکاف |
|---|---|---|---|
| تخممرغ (شانه ۳۰ عددی) | ۲۶۰ | ۵۳۰ | ۲۷۰ |
| برنج ایرانی | ۳۶۰ | ۵۶۰ | ۲۰۰ |
| چای خارجی ۵۰۰ گرمی | ۸۹۹ | ۱,۲۹۹ | ۴۰۰ |
| روغن سرخکردنی | ۳۶۲ | ۴۸۱ | ۱۱۹ |
توجه دادهای: نرخهای اعلامشده صرفاً مربوط به میادین میوه و ترهبار است و شامل خردهفروشیهای سطح شهر نمیشود. همچنین، بازههای قیمتی اعلامی برای هر محصول، ترکیبی از برندها و کیفیتهای مختلف است و مقایسه مستقیم آنها با نرخهای سال قبل نیازمند تعدیل کیفیت است.
پرسشهای پرتکرار درباره قیمت کالاهای اساسی
قیمت مرغ در هفته منتهی به ۳ مهر ۱۴۰۵ چقدر بود؟
مرغ بستهبندی در میادین میوه و ترهبار بین ۲۵۰ تا ۲۹۰ هزار تومان عرضه شد .
چرا قیمت برنج ایرانی اینقدر متفاوت است؟
برنج ایرانی شامل ارقام متعدد (هاشمی، دمسیاه، طارم، فجر و…) با کیفیتهای متفاوت است. نرخنامه میادین همه این ارقام را تحت یک عنوان تجمیع میکند و همین موضوع بازه ۳۶۰ تا ۵۶۰ هزار تومانی را توضیح میدهد .
آیا قیمتهای اعلامشده در سطح شهر هم همین است؟
خیر. نرخهای اعلامی مربوط به میادین میوه و ترهبار است. در خردهفروشیها و سوپرمارکتها، قیمتها معمولاً ۱۰ تا ۲۰ درصد بالاتر است.
تخممرغ چرا بازه قیمتی ۲۷۰ هزار تومانی دارد؟
تفاوت وزن شانهها، برند و نوع بستهبندی (صنعتی، بومی، فله) باعث این اختلاف میشود. همچنین، تعدد کانالهای توزیع و نبود نرخ واحد، این شکاف را تشدید میکند .
آیا قیمت کالاهای اساسی نسبت به سال قبل افزایش یافته است؟
مقایسه مستقیم نیازمند تعدیل کیفیت و منبع رصد است. برخی گزارشها از جهش قیمتی در اقلامی مانند روغن خبر میدهند ، اما نرخهای این گزارش صرفاً تصویری از یک هفته مشخص است.
جمعبندی؛ مسئله اصلی، قیمت نیست؛ شکاف نرخهاست
آنچه رصد هفته منتهی به ۳ مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد، یک تصویر قیمتی از سبد کالاهای اساسی نیست. شکاف گسترده بین حداقل و حداکثر قیمت برای یک محصول واحد — تا ۲۷۰ هزار تومان در تخممرغ و ۲۰۰ هزار تومان در برنج — نشاندهنده یک مسئله ساختاری در بازار است: نبود مرجع قیمت واحد و شفاف برای مصرفکننده.
مرغ در این هفته ارزانتر از هفته قبل بود ، اما این کاهش در سطح میادین رخ داده و لزوماً به سفره خانوار نرسیده است. برنج با فاصله ۲۰۰ هزار تومانی، تخممرغ با فاصله ۲۷۰ هزار تومانی، و روغن با فاصله بیش از ۱۰۰ هزار تومانی، همگی یک پیام مشترک دارند: مصرفکننده در یک بازار مبهم خرید میکند و قدرت چانهزنیاش محدود است.
تا زمانی که نرخنامههای رسمی، ارقام تجمیعی و غیرقابل تفکیک ارائه میدهند، فاصله بین «قیمت اعلامی» و «قیمت پرداختی» ادامه خواهد داشت.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟