عربستان سعودی پس از پیشروی نیروهای انصارالله در ساحل دریای سرخ و افزایش تهدید علیه بابالمندب، از چند کشور منطقهای و غربی برای تأمین امنیت این آبراه راهبردی درخواست کمک کرده است. گزارش اسرائیل هیوم میگوید محمد بنسلمان مستقیماً از کشورهای خلیج فارس و مصر و بهطور غیرمستقیم از اسرائیل از مسیر سنتکام درخواست پشتیبانی اطلاعاتی کرده است. گزارشهای تازهتر نیز نشان میدهد ریاض از مصر، پاکستان، فرانسه و بریتانیا کمک خواسته، اما تا این مرحله هیچ کشور خارجی تعهد مشخصی برای ورود مستقیم نظامی به جنگ نداده است.
عربستان برای امنیت بابالمندب از چه کشورهایی کمک خواسته است؟
گزارش اولیه روزنامه اسرائیل هیوم به نقل از مقامهای دیپلماتیک و امنیتی منطقه میگوید محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در پی تشدید درگیری با انصارالله از چند کشور منطقه برای دریافت کمک درخواست کرده است.
طبق این گزارش، درخواستها مستقیماً به شماری از کشورهای خلیج فارس و مصر منتقل شده و ریاض از طریق فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، نیز بهطور غیرمستقیم خواستار کمک اطلاعاتی اسرائیل شده است.
هدف اصلی این درخواستها، براساس گزارش اسرائیل هیوم، دریافت اطلاعات و دیگر اشکال پشتیبانی برای مقابله با حملات انصارالله و جلوگیری از مختلشدن کشتیرانی در تنگه بابالمندب است.
اسرائیل هیوم: جزئیات درخواست عربستان برای کمک اطلاعاتی درباره بابالمندب
درخواست ریاض از مصر، پاکستان، فرانسه و بریتانیا گسترش یافت
گزارشهای جدیدتر نشان میدهد تلاش عربستان برای جلب حمایت خارجی فقط به کشورهای خلیج فارس، مصر و تماس غیرمستقیم با اسرائیل محدود نمانده است.
آسوشیتدپرس در ۱۷ سپتامبر گزارش داد عربستان در شرایطی که ذخایر برخی رهگیرهای پدافندی آن تحت فشار قرار گرفته، از متحدان منطقهای و غربی از جمله مصر، پاکستان، فرانسه و بریتانیا برای دریافت کمک نظامی و دفاعی درخواست کرده است.
با این حال، براساس همین گزارش، تا زمان انتشار هیچیک از این کشورها تعهد مشخصی برای ورود مستقیم نظامی به جنگ ندادهاند. آمریکا نیز همکاری اطلاعاتی را حفظ کرده اما از مداخله مستقیم فاصله گرفته است.
آسوشیتدپرس: تلاش عربستان برای جلب حمایت متحدان در برابر انصارالله
چرا بابالمندب برای عربستان به یک مسئله فوری تبدیل شده است؟
دلیل افزایش نگرانی ریاض را باید در تحولات میدانی ساحل غربی یمن جستوجو کرد. نیروهای انصارالله طی هفتههای اخیر در امتداد ساحل دریای سرخ پیشروی کرده و مواضع مهمی در نزدیکی بابالمندب به دست آوردهاند.
رویترز گزارش داده پیشروی نیروهای انصارالله به تصرف مناطق راهبردی در ساحل دریای سرخ منجر شده و موازنه نظامی را به زیان نیروهای مورد حمایت عربستان تغییر داده است. این تحولات نگرانی درباره توان انصارالله برای افزایش فشار بر کشتیرانی در بابالمندب را بالا برده است.
چارسو اقتصاد پیشتر در گزارش حمله تازه یمن به عربستان تشدید مستقیم حملات و فشار نظامی بر ریاض را بررسی کرده است.
انصارالله چه مناطقی را در ساحل دریای سرخ در اختیار گرفته است؟
در هفتههای اخیر، مهمترین تغییر در جنگ یمن نه صرفاً افزایش حملات موشکی، بلکه جابهجایی خطوط کنترل زمینی در ساحل دریای سرخ بوده است.
موخا
گزارشهای بینالمللی از تصرف شهر و بندر راهبردی موخا در ساحل دریای سرخ خبر دادهاند. موقعیت موخا به دلیل نزدیکی به بابالمندب و مسیر دریایی دریای سرخ اهمیت ویژهای دارد.
جزایر نزدیک بابالمندب
گزارشها از پیشروی انصارالله در جزایر راهبردی دریای سرخ از جمله بخشهایی از مجمعالجزایر حنیش و پریم خبر دادهاند. کنترل این نقاط توان نظارت و اعمال فشار بر مسیر دریایی را افزایش میدهد.
ساحل غربی یمن
پیشروی زمینی در امتداد ساحل غربی باعث شده فاصله نیروهای انصارالله با یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت جهانی کاهش پیدا کند و نیروهای ضدانصارالله ناچار به بازآرایی خطوط دفاعی شوند.
رویترز در ۱۶ سپتامبر گزارش کرد این پیشرویها ضعف اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مورد حمایت عربستان را آشکار کرده و ریاض را در موقعیت دشوارتری قرار داده است.
آیا بابالمندب بسته شده است؟
خیر؛ بابالمندب در زمان این بهروزرسانی بهطور کامل بسته نشده است. این تفکیک برای گزارش دقیق بسیار مهم است.
دادههای کشتیرانی مورد استناد رویترز نشان میدهد در ۱۸ سپتامبر ۲۳ کشتی کالایی از بابالمندب عبور کردهاند؛ این رقم اندکی پایینتر از متوسط ۱۰ روزه ۲۶ کشتی است. بنابراین کشتیرانی ادامه دارد، اما ریسک امنیتی و احتمال اختلال افزایش یافته است.
موضوع درخواست عربستان نیز دقیقاً جلوگیری از تبدیل تهدید فعلی به انسداد گستردهتر مسیر است، نه بازگشایی تنگهای که اکنون کاملاً بسته باشد.
بابالمندب چه اهمیتی برای بازار جهانی نفت دارد؟
بابالمندب دریای سرخ را به خلیج عدن و دریای عرب متصل میکند و یکی از حلقههای اصلی مسیر دریایی میان آسیا، خاورمیانه و اروپا است.
طبق آخرین داده کامل اداره اطلاعات انرژی آمریکا، جریان نفت خام و فرآوردههای نفتی از بابالمندب در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ به حدود ۸.۱ میلیون بشکه در روز رسیده بود؛ شامل حدود ۶.۱ میلیون بشکه نفت خام و میعانات و ۲ میلیون بشکه فرآورده نفتی.
| شاخص | آخرین داده مرجع | منبع |
|---|---|---|
| جریان کل نفت از بابالمندب | حدود ۸.۱ میلیون بشکه در روز | EIA، سهماهه دوم ۲۰۲۶ |
| نفت خام و میعانات | حدود ۶.۱ میلیون بشکه در روز | EIA |
| فرآوردههای نفتی | حدود ۲ میلیون بشکه در روز | EIA |
| تردد کالایی ۱۸ سپتامبر | ۲۳ شناور | رویترز / دادههای رهگیری کشتی |
| متوسط ۱۰ روزه تردد | ۲۶ شناور | رویترز |
EIA: آخرین دادههای جریان نفت از بابالمندب و دیگر گلوگاههای انرژی
چرا مصر در مرکز درخواست عربستان قرار گرفته است؟
مصر از هر اختلال جدی در بابالمندب مستقیماً آسیب میبیند، زیرا این تنگه ورودی جنوبی مسیر دریای سرخ به کانال سوئز است. ناامنشدن بابالمندب میتواند شرکتهای کشتیرانی را دوباره به مسیر طولانیتر دماغه امید نیک سوق دهد و درآمد کانال سوئز را تحت فشار قرار دهد.
اسرائیل هیوم گزارش داده محمد بنسلمان در پیامهای خود به قاهره تأکید کرده است که مسئله بابالمندب صرفاً جنگ عربستان نیست و اختلال در این آبراه میتواند اقتصاد منطقه و تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
طبق دادههای EIA، تغییر مسیر کشتیها از بابالمندب و سوئز به سمت دماغه امید نیک میتواند مسیر برخی محمولههای نفتی میان دریای عرب و اروپا را حدود ۱۵ روز طولانیتر کند.
این یعنی بحران بابالمندب فقط یک مسئله نظامی نیست؛ زمان حمل، مصرف سوخت کشتی، نرخ اجاره، حق بیمه و در نهایت هزینه تجارت را افزایش میدهد.
آیا اسرائیل به درخواست عربستان پاسخ داده است؟
گزارش اسرائیل هیوم میگوید تماسهایی میان عربستان و اسرائیل از مسیر سنتکام درباره کمک اطلاعاتی در جریان بوده است. اما این گزارش به معنای اعلام رسمی ورود اسرائیل به جنگ در حمایت از عربستان نیست.
بنابراین عبارت دقیق برای پوشش خبر این است که ریاض بهطور غیرمستقیم از اسرائیل درخواست کمک اطلاعاتی کرده است؛ نه اینکه اسرائیل رسماً با اعزام نیرو یا انجام عملیات نظامی موافقت کرده باشد.
اسرائیل هیوم در گزارش بعدی خود در ۱۶ سپتامبر نیز نوشت موضوع کمک اطلاعاتی، پدافند هوایی و حفاظت از زیرساختهای انرژی در محافل اسرائیلی مطرح است، اما جزئیات توافق عملیاتی رسمی منتشر نشده است.
آمریکا چه پاسخی به درخواست عربستان داده است؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، واشینگتن تاکنون از ورود مستقیم گسترده به جنگ عربستان و انصارالله خودداری کرده است. آمریکا در سطح اطلاعاتی و هماهنگی امنیتی نقش دارد، اما گزارش تازه آسوشیتدپرس میگوید هنوز مداخله مستقیم نظامی پذیرفته نشده است.
این موضوع برای ریاض اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عربستان پس از سالها اتکا به تضمینهای امنیتی آمریکا اکنون با تهدید همزمان زیرساخت انرژی، حملات موشکی و پهپادی و فشار بر مسیر دریای سرخ روبهرو است.
چرا بحران بابالمندب برای عربستان با گذشته متفاوت است؟
مسئله ریاض این بار فقط دفاع از مرز جنوبی نیست. تحولات اخیر سه لایه فشار را همزمان کرده است:
فشار زمینی در یمن
پیشروی انصارالله در ساحل غربی، فاصله این نیروها با نقاط راهبردی بابالمندب را کاهش داده و موقعیت نیروهای مورد حمایت عربستان را تضعیف کرده است.
فشار بر زیرساخت انرژی عربستان
حملات موشکی و پهپادی به اهداف سعودی، از جمله زیرساختهای مرتبط با انرژی، ریسک صادرات و انتقال نفت عربستان را افزایش داده است.
ریسک همزمان دو گلوگاه
همزمانی ناامنی بابالمندب با اختلال در تنگه هرمز، گزینههای جایگزین عربستان برای انتقال نفت را محدودتر میکند. به همین دلیل امنیت دریای سرخ اکنون مستقیماً با امنیت انرژی عربستان پیوند خورده است.
بحران بابالمندب چه اثری بر اقتصاد عربستان و تجارت جهانی دارد؟
برای عربستان، امنیت بابالمندب فقط مسئله عبور کشتیهای خارجی نیست. مسیر دریای سرخ و پایانههای غربی عربستان یکی از ابزارهای اصلی این کشور برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز هستند.
در شرایطی که هر دو مسیر هرمز و بابالمندب با ریسک امنیتی روبهرو شوند، انعطاف صادراتی عربستان کاهش مییابد و هزینه بیمه و حمل نفت افزایش پیدا میکند.
در سطح جهانی نیز انسداد یا اختلال شدید بابالمندب کشتیها را ناچار به دورزدن آفریقا میکند. این مسیر طولانیتر مستقیماً به افزایش زمان سفر، مصرف سوخت، ظرفیت اشغالشده ناوگان و هزینه حمل منجر میشود.
چارسو اقتصاد پیشتر در تحلیل اثر همین گلوگاه بر ریاض بررسی کرده است که چگونه محاصره دریایی یمن میتواند بر اقتصاد عربستان فشار وارد کند.
درخواست کمک عربستان چه پیامی درباره موازنه جنگ یمن دارد؟
درخواست ریاض از بازیگران متعدد خارجی نشان میدهد مسئله از یک درگیری مرزی فراتر رفته و به امنیت دریای سرخ و یکی از مهمترین مسیرهای تجارت جهانی تبدیل شده است.
رویترز در ۱۶ سپتامبر گزارش کرد پیشروی سریع انصارالله، ضعف نیروهای همسو با عربستان و مشکلات اطلاعاتی را آشکار کرده است. ریاض اکنون نه فقط برای توقف حملات به خاک عربستان، بلکه برای جلوگیری از تثبیت موقعیت انصارالله در اطراف بابالمندب به دنبال حمایت خارجی است.
با این حال، درخواست کمک را نباید با تشکیل یک ائتلاف نظامی جدید یکی دانست. تا این مرحله گزارش معتبر و مستقلی از تعهد مصر، پاکستان، فرانسه، بریتانیا یا اسرائیل برای ورود مستقیم به جنگ منتشر نشده است.
پرسشهای پرتکرار درباره عربستان و بابالمندب
عربستان برای امنیت بابالمندب از چه کشورهایی کمک خواسته است؟
گزارشها از درخواست کمک عربستان از کشورهای خلیج فارس، مصر، پاکستان، فرانسه و بریتانیا خبر میدهند. اسرائیل هیوم همچنین گزارش کرده ریاض از طریق سنتکام بهطور غیرمستقیم خواستار کمک اطلاعاتی اسرائیل شده است.
آیا بابالمندب کاملاً بسته شده است؟
خیر. تردد کشتیها ادامه دارد، هرچند میزان تردد و ریسک امنیتی تحت تأثیر درگیریها قرار گرفته است.
چرا بابالمندب برای عربستان مهم است؟
این تنگه مسیر دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و برای صادرات نفت، تجارت با اروپا و استفاده عربستان از پایانههای دریای سرخ اهمیت راهبردی دارد.
آیا اسرائیل وارد جنگ عربستان و یمن شده است؟
خیر. گزارشها از تماس و درخواست کمک اطلاعاتی از طریق سنتکام خبر میدهند، اما اعلام رسمی درباره ورود مستقیم اسرائیل به جنگ منتشر نشده است.
بستهشدن بابالمندب چه اثری بر تجارت جهانی دارد؟
کشتیهایی که نتوانند از بابالمندب و کانال سوئز عبور کنند ممکن است مجبور به دورزدن دماغه امید نیک شوند؛ مسیری که زمان سفر، مصرف سوخت، هزینه حمل و بیمه را افزایش میدهد.
جمعبندی؛ چرا ریاض برای بابالمندب دنبال متحد میگردد؟
درخواست محمد بنسلمان برای کمک خارجی را باید در متن تغییر موازنه میدانی یمن دید. پیشروی انصارالله در ساحل دریای سرخ و جزایر نزدیک بابالمندب، نگرانی ریاض درباره امنیت مسیر دریایی و صادرات انرژی را افزایش داده است.
اصل درخواست عربستان برای کمک منطقهای و تماس غیرمستقیم با اسرائیل از مسیر سنتکام گزارش شده و گزارشهای تازهتر نیز تلاش ریاض برای دریافت کمک از مصر، پاکستان، فرانسه و بریتانیا را تأیید میکنند. آنچه هنوز رخ نداده، شکلگیری یک ائتلاف خارجی با تعهد روشن برای ورود مستقیم به جنگ است.
در نتیجه، مهمترین متغیر روزهای آینده این است که آیا عربستان میتواند بدون گسترش جنگ، امنیت بابالمندب را تثبیت کند یا پیشروی انصارالله، دریای سرخ را به جبههای پرهزینهتر برای ریاض و تجارت جهانی تبدیل خواهد کرد.
منابع
Israel Hayom
گزارش تماس عربستان و اسرائیل از طریق سنتکام درباره تهدید بابالمندب
Associated Press
Reuters
Reuters؛ تحولات یمن
EIA
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟