اروپا زیر فشار تعرفه‌ای ترامپ کوتاه آمد؟

اتحادیه اروپا پس از ماه‌ها تنش تجاری با آمریکا، گام مهمی در اجرای توافق تعرفه‌ای با دولت دونالد ترامپ برداشت.

توافقی که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشانه‌ای از کاهش قدرت چانه‌زنی بروکسل در برابر فشارهای اقتصادی واشنگتن است.

بر اساس تصمیم جدید، کشورهای عضو اتحادیه اروپا با کاهش یا حذف تعرفه واردات بسیاری از کالاهای آمریکایی موافقت کرده‌اند؛ اقدامی که در مقابل، امتیاز متقابلی هم‌سطح از سوی آمریکا دریافت نکرده است. واشنگتن همچنان تعرفه ۱۵ درصدی بر بخش عمده کالاهای اروپایی را حفظ کرده و حتی تهدید به افزایش تعرفه خودروهای اروپایی تا ۲۵ درصد نیز مطرح شده است.

توافقی که کفه ترازو را به نفع آمریکا سنگین کرد

توافق تجاری ترنبری که سال گذشته میان دونالد ترامپ و اورسولا فون‌درلاین حاصل شد، اکنون وارد مرحله اجرایی شده است. طبق این توافق، اروپا باید بازار خود را بیشتر به روی کالاهای صنعتی، کشاورزی و شیلاتی آمریکا باز کند؛ در حالی که بخش مهمی از محدودیت‌های تعرفه‌ای آمریکا علیه اروپا همچنان پابرجاست.

حجم مبادلات تجاری میان دو سوی آتلانتیک سالانه حدود ۲ تریلیون دلار برآورد می‌شود و آمریکا نزدیک به ۲۰ درصد صادرات کالایی اروپا را جذب می‌کند. همین وابستگی تجاری، قدرت مانور اروپا در برابر تهدیدهای تعرفه‌ای ترامپ را محدود کرده است.

۵ نکته کلیدی از توافق تعرفه‌ای اروپا و آمریکا

روابط اقتصادی اروپا و آمریکا در دهه‌های اخیر، همواره یکی از ستون‌های اصلی تجارت جهانی بوده است؛ اما بازگشت سیاست‌های تعرفه‌ای و رویکرد حمایت‌گرایانه دونالد ترامپ، بار دیگر شکنندگی این مناسبات را آشکار کرده است.

در شرایطی که اقتصاد اروپا با رشد ضعیف صنعتی، بحران انرژی و فشار رقابت‌پذیری مواجه است، تهدید افزایش تعرفه‌های آمریکا به‌ویژه در حوزه خودرو، به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بروکسل تبدیل شده است.

تحولات اخیر نشان می‌دهد اتحادیه اروپا، برخلاف شعارهای چند سال گذشته درباره «استقلال راهبردی»، همچنان در برابر فشار اقتصادی واشنگتن آسیب‌پذیر است.

وابستگی گسترده صنایع اروپایی به بازار آمریکا و نگرانی از تشدید جنگ تعرفه‌ای، موجب شده بروکسل در بسیاری از موارد به سمت مصالحه و امتیازدهی حرکت کند؛ روندی که می‌تواند نه‌تنها بر آینده تجارت فراآتلانتیکی، بلکه بر موازنه قدرت اقتصادی در جهان نیز اثرگذار باشد.

۱- تهدید تعرفه‌ای ترامپ مؤثر واقع شد: دونالد ترامپ با تعیین ضرب‌الاجل و تهدید افزایش تعرفه خودروهای اروپایی، فشار مستقیمی بر بروکسل وارد کرد؛ فشاری که در نهایت روند تصویب قوانین جدید را تسریع کرد.

۲- صنعت خودروی اروپا در خط مقدم آسیب قرار دارد: اقتصادهایی مانند آلمان وابستگی بالایی به صادرات خودرو دارند. افزایش تعرفه واردات خودرو به آمریکا می‌توانست میلیاردها دلار به صنایع اروپایی آسیب وارد کند.

۳- اروپا امتیاز بیشتری نسبت به آمریکا داده است: در حالی که اتحادیه اروپا تعرفه بسیاری از کالاهای آمریکایی را حذف می‌کند، آمریکا همچنان تعرفه ۱۵ درصدی بر واردات از اروپا را حفظ کرده است؛ موضوعی که انتقاد کارشناسان اروپایی را به دنبال داشته است.

۴- وابستگی تجاری، استقلال راهبردی اروپا را محدود کرده است: اتحادیه اروپا طی سال‌های اخیر بارها از «استقلال راهبردی» سخن گفته، اما پرونده اخیر نشان داد اروپا همچنان در حوزه‌های امنیتی، انرژی و تجارت تحت تأثیر مستقیم سیاست‌های واشنگتن قرار دارد.

۵- بازارهای جهانی نگران تشدید جنگ تعرفه‌ای هستند: سرمایه‌گذاران جهانی همچنان نسبت به بازگشت سیاست‌های تهاجمی ترامپ در حوزه تجارت نگران هستند؛ زیرا تشدید تعرفه‌ها می‌تواند زنجیره تأمین جهانی و رشد اقتصادی اروپا را تحت فشار قرار دهد.

آیا اروپا در برابر آمریکا قدرت چانه‌زنی خود را از دست داده است؟

اگرچه مقام‌های اروپایی تلاش کرده‌اند با افزودن بندهای حفاظتی، توافق را متوازن جلوه دهند، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند بروکسل در عمل برای جلوگیری از آسیب به صادرات و صنایع کلیدی خود ناچار به پذیرش امتیازدهی شده است.

در شرایطی که اقتصاد اروپا با رشد ضعیف، بحران انرژی و فشارهای صنعتی مواجه است، وابستگی به بازار آمریکا بیش از گذشته آشکار شده است. به همین دلیل، ناظران معتقدند پرونده اخیر تنها یک اختلاف تعرفه‌ای نیست؛ بلکه نشانه‌ای از شکاف میان شعار استقلال اقتصادی اروپا و واقعیت وابستگی آن به واشنگتن است.