چارسو اقتصاد

پر بازدیدترین مطالب

گزارش بنیاد جوزف رونتری: فقر عمیق در بریتانیا به رکورد ۳۰ ساله رسید

گزارش بنیاد جوزف رونتری: فقر عمیق در بریتانیا به رکورد ۳۰ ساله رسید

گزارش تکان‌دهنده بنیاد خیریه «جوزف رونتری» نشان می‌دهد که بریتانیا با بدترین بحران محرومیت در سه دهه اخیر روبروست؛ جایی که بیش از ۱۴ میلیون نفر در فقر زندگی می‌کنند و توان تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای انسانی را ندارند.

- اندازه متن +

در حالی که بریتانیا دوران گذار سیاسی را سپری می‌کند، داده‌های رسمی سال مالی ۲۰۲۳-۲۰۲۴ پرده از یک فاجعه انسانی پنهان برمی‌دارد. طبق این گزارش، بیش از یک‌پنجم جمعیت بریتانیا در فقر غوطه‌ور هستند، اما نکته هولناک‌تر، جهش آمار «فقر بسیار عمیق» است. ۶.۸ میلیون نفر در وضعیتی زندگی می‌کنند که درآمدشان فرسنگ‌ها با خط فقر فاصله دارد؛ رقمی که در ۳۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده و نشان‌دهنده ناکارآمدی کامل چترهای حمایتی در برابر تورم مزمن سال‌های اخیر است.

کودکان و مستأجران؛ قربانیان اصلی اقتصاد پساپاندمی

آمار فقر کودکان به نقطه بحرانی رسیده است. حدود ۴.۵ میلیون کودک بریتانیایی در فقر زندگی می‌کنند که نشان‌دهنده افزایش ۶۰۰ هزار نفری نسبت به دوران کرونا است. این سومین سال متوالی است که نمودار فقر کودکان صعودی باقی مانده است. در خانواده‌های پرجمعیت، این وضعیت به یک اپیدمی تبدیل شده و ۴۴ درصد کودکان این خانواده‌ها را درگیر کرده است.

علاوه بر کودکان، مستأجران و افراد دارای معلولیت نیز در خط مقدم این آسیب قرار دارند. هزینه‌های کمرشکن اجاره‌بها در مناطقی مثل لندن و وست‌میدلندز، باعث شده تا حتی افراد شاغل نیز در تأمین هزینه‌های گرمایش و غذا ناتوان بمانند. حدود ۳.۸ میلیون نفر در بریتانیا دچار «فقر مطلق» هستند؛ یعنی به معنای واقعی کلمه بین انتخاب «گرم کردن خانه» یا «خرید غذا» گرفتار شده‌اند.

فروپاشی نظام رفاهی در برابر تورم استخوان‌سوز

بریتانیا در سال ۲۰۲۶ با میراث شومِ «دهه ریاضت اقتصادی» و تورم پسا‌برگزیت روبروست. وقتی نیمی از جمعیت فقیر کشور در طبقه «فقر بسیار عمیق» قرار می‌گیرند، یعنی سیستم (شبکه امنیت اجتماعی) بریتانیا دیگر سوراخ نشده، بلکه به‌طور کامل از هم دریده است.

واقعیت این است که افزایش حقوق و دستمزدها هیچ تناسبی با جهش قیمت انرژی و مواد غذایی در سه سال گذشته نداشته است. پیتر متِیِیچ به درستی اشاره می‌کند که این یک «نشانه هشدار» برای کل ساختار سیاسی بریتانیاست. تبدیل شدن فقر به یک پدیده «عمیق و آسیب‌زننده» به این معناست که نسل جدیدی در بریتانیا در حال بزرگ شدن است که از حداقل‌های تغذیه و آموزش محروم مانده و این موضوع، پتانسیل رشد اقتصادی بریتانیا را در دهه‌های آینده به شدت سرکوب خواهد کرد. بریتانیا دیگر با «کمبود درآمد» روبرو نیست، بلکه با یک «بحران بقا» در لایه‌های پایینی جامعه مواجه است.

جغرافیای محرومیت؛ لندن در صدر فهرست فقر

برخلاف تصور عمومی از ثروت در پایتخت، لندن به همراه منطقه وست‌میدلندز، بیشترین نرخ محرومیت را ثبت کرده‌اند. هزینه‌های سرسام‌آور زندگی در لندن باعث شده تا خط فقر در این شهر معنای متفاوتی پیدا کند و حتی خانواده‌های متوسط را به سمت فقر مطلق سوق دهد.

از نگاه واقع‌بینانه، این گزارش نشان‌دهنده سقوط شدید استاندارد زندگی در یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان است. بدنه جامعه بریتانیا اکنون با این واقعیت روبروست که «داشتن شغل» دیگر تضمینی برای «فرار از فقر» نیست. وجود یک میلیون کودک در وضعیت فقر مطلق، لکه‌ای سیاه بر کارنامه اقتصادی بریتانیا در سال ۲۰۲۶ است. این «فقر عمیق» ریشه‌های نارضایتی اجتماعی را گسترش داده و می‌تواند به زودی به تنش‌های مدنی در شهرهای بزرگ منجر شود.

چشم‌انداز؛ ضرورت بازنگری در ساختار حمایتی

سال ۲۰۲۶ برای دولت جدید بریتانیا سالِ «آزمون سخت» خواهد بود. شعارهای انتخاباتی باید جای خود را به اصلاحات ساختاری در نظام پرداخت مزایا و کنترل بازار اجاره‌بها بدهند. بدون مداخله فوری دولت برای ترمیم قدرت خرید خانواده‌های کم‌درآمد، بریتانیا با خطر تثبیت یک طبقه زیردست دائمی مواجه است که هزینه‌های درمانی و اجتماعی آن در آینده، بسیار بیشتر از بودجه‌های حمایتی فعلی خواهد بود. فقر در بریتانیا از یک مشکل اقتصادی به یک «بحران ملی» تبدیل شده است. اگر رکورد ۳۰ ساله فقر عمیق در سال جاری شکسته نشود، بریتانیا باید خود را برای دوران طولانی از رکود اجتماعی و فرسایش سرمایه انسانی آماده کند.