بازار جهانی نفت امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ در شرایطی با کاهش قیمت مواجه شده که اظهارات جدید دونالد ترامپ درباره خودداری از حملات نظامی تازه علیه ایران، انتظارات معامله‌گران را نسبت به آینده جنگ تغییر داده است. طبق نرخ‌های ثبت‌شده در بازار، نفت خام برنت با کاهش ۰.۹۶ درصدی به ۹۱ دلار و ۶۳ سنت و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا با افت ۱.۱۵ درصدی به ۸۵ دلار و ۸۵ سنت در هر بشکه رسیده است.
این کاهش در حالی رخ می‌دهد که تنگه هرمز همچنان با محدودیت‌های دریایی و مخاطرات امنیتی مواجه است و واشنگتن نیز از ادامه محاصره دریایی در این آبراه راهبردی خبر داده است. با وجود این، بازار نفت در روزهای اخیر بیش از آنکه به محدودیت‌های موجود واکنش نشان دهد، احتمال کاهش درگیری‌های نظامی و دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن را در قیمت‌ها لحاظ کرده است.
بروزرسانی ۱۹ آبان: قیمت‌ها بر اساس تصویر تابلوی OilPrice ارسالی و گزارش‌های منتشرشده در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ تنظیم شده‌اند.
قیمت نفت در بازار جهانی چقدر کاهش یافت؟
| نوع نفت | قیمت هر بشکه | تغییر قیمت | درصد تغییر |
|---|---|---|---|
| نفت برنت | ۹۱.۶۳ دلار | ۰.۸۹- دلار | ۰.۹۶٪- |
| نفت WTI آمریکا | ۸۵.۸۵ دلار | ۱.۰۰- دلار | ۱.۱۵٪- |
| نفت مربان امارات | ۹۹.۱۷ دلار | ۳.۲۸+ دلار | ۳.۴۲٪+ |
چرا با وجود جنگ ایران و آمریکا قیمت نفت سقوط کرد؟
کاهش قیمت نفت در شرایطی رخ داده که جنگ ایران و آمریکا همچنان پایان نیافته، اما احتمال گسترش حملات نظامی در کوتاه‌مدت از نگاه معامله‌گران کمتر شده است.
بر اساس گزارش رویترز در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، دونالد ترامپ اعلام کرده که در شرایط فعلی ضرورتی برای انجام حملات نظامی جدید علیه ایران نمی‌بیند. این اظهارات پس از رایزنی کشورهای منطقه، از جمله قطر، با واشنگتن مطرح شد.
بازار نفت به این تغییر موضع واکنش نشان داده است؛ زیرا کاهش احتمال حملات جدید می‌تواند خطر اختلال گسترده‌تر در تولید و صادرات نفت خاورمیانه را محدود کند.
نفت برنت که در ۳۰ اکتبر به حدود ۱۱۸ دلار در هر بشکه رسیده بود، اکنون تا محدوده ۹۱ دلار عقب‌نشینی کرده است. این تغییر، نشان‌دهنده کاهش قابل‌توجه بخشی از حق بیمه ریسک جنگ در قیمت جهانی نفت است. با این حال، کاهش قیمت نفت به معنای پایان جنگ یا رفع کامل خطر اختلال در عرضه انرژی نیست.
آیا تنگه هرمز همچنان بسته است؟
تنگه هرمز همچنان تحت محدودیت‌های شدید دریایی و مخاطرات ناشی از جنگ قرار دارد، اما عبور کشتی‌ها به‌طور کامل متوقف نشده است. طبق گزارش رویترز، ترامپ اعلام کرده که آمریکا فعلاً محاصره دریایی در تنگه هرمز را ادامه خواهد داد. هم‌زمان، گزارش‌هایی از حملات به کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در این مسیر منتشر شده است.
براساس داده‌های سازمان امنیت دریایی بریتانیا که رویترز در ۵ نوامبر منتشر کرد، دست‌کم پنج شناور از ابتدای همان هفته با حوادث امنیتی مواجه شده بودند. این وضعیت نشان می‌دهد که خطر عبور از تنگه هرمز همچنان برای شرکت‌های کشتیرانی و بیمه‌گران جدی است.
با این حال، گزارش تازه رویترز نشان می‌دهد که در اکتبر ۳۱ نفتکش حامل گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز خارج شده‌اند؛ رقمی که بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ در فوریه ۲۰۲۶ محسوب می‌شود. بنابراین، وضعیت فعلی را باید محدودیت شدید و ناامنی مسیر کشتیرانی دانست، نه توقف کامل تمامی عبورها.
بسته ماندن تنگه هرمز چه تأثیری بر بازار نفت دارد؟
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند هزینه انتقال انرژی را افزایش دهد.
ادامه محاصره دریایی و حملات به نفتکش‌ها از چند مسیر بر بازار جهانی اثر می‌گذارد. نخست، افزایش ریسک حمل‌ونقل می‌تواند هزینه بیمه کشتی‌ها و کرایه نفتکش‌ها را بالا ببرد. دوم، تغییر مسیر صادرات یا تأخیر در تحویل محموله‌ها ممکن است عرضه نفت به بازارهای مصرف را با اختلال مواجه کند.
در مقابل، اگر مذاکرات ایران و آمریکا به کاهش محدودیت‌های دریایی منجر شود، امکان کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و بهبود جریان صادرات انرژی وجود خواهد داشت.
این تحول می‌تواند به ثبات بیشتر بازار نفت و کاهش فشارهای تورمی در کشورهای واردکننده انرژی کمک کند.
جنگ ایران و آمریکا چه سناریوهایی پیش‌روی قیمت نفت قرار داده است؟
سناریوی نخست؛ کاهش تنش‌ها و ادامه افت نفت
اگر مذاکرات میان تهران و واشنگتن پیشرفت کند و محدودیت‌های دریایی کاهش یابد، احتمال کاهش بیشتر حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی وجود خواهد داشت. در این شرایط، قیمت نفت می‌تواند تحت فشار نزولی باقی بماند.
سناریوی دوم؛ ادامه جنگ بدون گسترش درگیری‌ها
اگر درگیری‌ها ادامه یابد اما حملات گسترده جدید رخ ندهد، بازار احتمالاً میان نگرانی از اختلال عرضه و امید به توافق سیاسی نوسان خواهد کرد. در چنین شرایطی، تغییر مواضع سیاسی و وضعیت عبور نفتکش‌ها اهمیت زیادی خواهد داشت.
سناریوی سوم؛ تشدید جنگ و اختلال دوباره در تنگه هرمز
اگر حملات نظامی افزایش پیدا کند یا صادرات نفت کشورهای منطقه با محدودیت بیشتری مواجه شود، احتمال بازگشت تقاضای احتیاطی و افزایش قیمت جهانی نفت وجود خواهد داشت.
در این وضعیت، شدت رشد قیمت‌ها به میزان اختلال واقعی در عرضه و توان کشورهای تولیدکننده برای جبران کمبود احتمالی وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی؛ نفت ارزان شد، اما ریسک جنگ تمام نشده است
سقوط قیمت نفت برنت به محدوده ۹۱ دلار و نفت آمریکا به حدود ۸۵ دلار نشان می‌دهد که بازار جهانی انرژی در حال تعدیل انتظارات خود درباره آینده جنگ ایران و آمریکا است.
اظهارات اخیر واشنگتن درباره خودداری موقت از حملات نظامی جدید، امید به کاهش تنش‌ها را تقویت کرده است؛ اما ادامه محاصره دریایی تنگه هرمز، حملات به نفتکش‌ها و حل‌نشدن اختلافات سیاسی نشان می‌دهد که ریسک‌های اصلی بازار همچنان پابرجاست.
برای اقتصاد ایران، کاهش خطر درگیری و بازگشت تدریجی امنیت به مسیرهای تجاری می‌تواند هزینه صادرات، حمل‌ونقل و بیمه را کاهش دهد. هرچند افت قیمت جهانی نفت ممکن است ارزش درآمدهای صادراتی را تحت فشار قرار دهد، بهبود امکان صادرات و کاهش هزینه‌های مبادله می‌تواند بخشی از این اثر را جبران کند.
در مجموع، مسیر آینده قیمت نفت بیش از هر چیز به نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا، وضعیت محاصره دریایی تنگه هرمز و میزان اختلال واقعی در صادرات انرژی وابسته خواهد بود. کاهش قیمت‌های امروز نشانه تعدیل نگرانی‌های بازار است، نه پایان قطعی جنگ.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟