شعبه بانک صادرات ایران در هامبورگ آلمان وارد مرحله تصفیه شده و دیگر اجازه فعالیت بانکی ندارد. نهاد ناظر مالی آلمان، بافین (BaFin)، پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۲ اکتبر ۲۰۲۶) جزئیات این پرونده را اعلام کرد. برخلاف برداشت اولیه از خبر، مجوز بانک صادرات در آلمان امروز لغو نشده، بلکه این تصمیم در ۵ نوامبر ۲۰۲۵ گرفته شده بود. طبق اطلاعات بافین، شعبه در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۶۲.۴ میلیون یورو دارایی و ۱۳ کارمند داشته و حدود ۲۰۰ هزار یورو سپرده مشتریان در آن باقی مانده است. بازپرداخت این وجوه به دلیل تحریم‌ها نیازمند مجوز مقام مسئول آلمانی است.
آخرین بررسی خبر: پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵؛ اطلاعیه جدید درباره پرونده لغو مجوز و تصفیه شعبه هامبورگ بانک صادرات ایران منتشر شده است.
بانک صادرات ایران در هامبورگ چرا تعطیل شد؟
به گزارش چارسو اقتصاد، نهاد نظارت مالی آلمان (BaFin) در اطلاعیه رسمی ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد شعبه هامبورگ بانک صادرات ایران مجوز انجام فعالیت‌های بانکی را از دست داده و روند تصفیه آن در جریان است.
بافین لغو مجوز را با استناد به مقررات قانون بانکداری آلمان، از جمله بند دوم ماده ۳۵ این قانون، انجام داده است.
این نهاد برای تصمیم خود چند دلیل اعلام کرده است:
- شناسایی نواقص جدی در سازمان‌دهی و مدیریت ریسک شعبه طی بازرسی ویژه سال ۲۰۲۳.
- برطرف‌نشدن تخلفات و نواقص مورد اشاره نهاد ناظر.
- توقف فعالیت تجاری بانک برای بیش از شش ماه.
- پیامدهای حقوقی قرارگرفتن بانک در فهرست تحریم‌ها بر ارزیابی صلاحیت مدیران طبق مقررات آلمان.
بانک صادرات ایران در اطلاعیه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵ خود، لغو مجوز فعالیت را با بازگشت تحریم‌های اتحادیه اروپا مرتبط دانسته بود.
طبق توضیح بانک، این تحریم‌ها باعث مسدودشدن دارایی‌ها و قطع دسترسی آن به نظام پرداخت و انتقال وجه اروپا شده بود.
بنابراین، باید میان دلایل حقوقی اعلام‌شده از سوی بافین و توضیح بانک صادرات درباره اثر تحریم‌ها تفاوت گذاشت. لغو مجوز صرفاً با یک اطلاعیه تحریمی انجام نشده و مبنای آن مجموعه‌ای از مقررات نظارتی و شرایط فعالیت شعبه بوده است.
مجوز بانک صادرات هامبورگ چه زمانی لغو شد؟
بانک صادرات از سال ۱۹۶۲ در آلمان مجوز بانکی داشت. اما روند توقف فعالیت و تصفیه آن پیش از اطلاعیه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ آغاز شده بود.
| تاریخ میلادی | رویداد |
|---|---|
| ۵ نوامبر ۲۰۲۵ | لغو مجوز بانکی شعبه توسط بافین |
| ۸ دسامبر ۲۰۲۵ | قطعی‌شدن تصمیم لغو مجوز |
| ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ | صدور دستور تصفیه شعبه |
| ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ | قطعی‌شدن دستور تصفیه |
| ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ | پس‌گرفتن اعتراض حقوقی بانک |
| ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ | انتصاب مدیر تصفیه از سوی دادگاه هامبورگ |
| ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ | اعلام عمومی جزئیات پرونده از سوی بافین |
براساس گزارش رویترز، دادگاه هامبورگ در سپتامبر مدیر تصفیه را منصوب کرده است.
شرکت FUW Treuhand Projekt Management GmbH نیز طبق اطلاعات منتشرشده از سوی بافین، مسئول اجرای مراحل تصفیه تعیین شده است.
سرنوشت ۶۲ میلیون یورو دارایی بانک صادرات در آلمان چیست؟
طبق اطلاعیه بافین، دارایی شعبه بانک صادرات ایران در آلمان در پایان دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۶۲.۴ میلیون یورو بوده و این مجموعه ۱۳ کارمند داشته است.
رقم ۶۲.۴ میلیون یورو، دارایی ثبت‌شده شعبه در ترازنامه است؛ نه مجموع سپرده‌های مشتریان و نه میزان زیان ناشی از تعطیلی.
در فرایند تصفیه، دارایی‌ها و تعهدات مؤسسه طبق مقررات مربوط بررسی می‌شوند. نتیجه نهایی این روند، از جمله میزان و زمان تسویه مطالبات، هنوز مشخص نشده است.
تکلیف ۲۰۰ هزار یورو سپرده مشتریان بانک صادرات چیست؟
به گفته بافین، حدود ۲۰۰ هزار یورو سپرده مشتریان در شعبه باقی مانده است. لغو مجوز به‌تنهایی به معنای ازبین‌رفتن این سپرده‌ها نیست؛ اما مشتریان نیز امکان برداشت آزاد و فوری آنها را ندارند.
نهاد ناظر آلمان اعلام کرده است که در وضعیت فعلی، «مورد جبران سپرده» برای فعال‌شدن سازوکار پرداخت غرامت از صندوق تضمین سپرده آلمان اعلام نشده است.
به همین دلیل، رسیدگی به سپرده‌های باقی‌مانده در چارچوب فرایند تصفیه انجام می‌شود.
از سوی دیگر، به دلیل محدودیت‌های تحریمی اتحادیه اروپا، مدیر تصفیه برای انجام پرداخت‌ها باید از مرکز خدمات تحریم‌های مالی بانک مرکزی آلمان (Deutsche Bundesbank) مجوز دریافت کند.
تاکنون تاریخ قطعی برای بازپرداخت همه سپرده‌ها اعلام نشده و تضمینی درباره زمان یا میزان پرداخت نهایی در منابع بررسی‌شده وجود ندارد.
آیا تعطیلی شعبه بانک صادرات بر دانشجویان ایرانی در آلمان اثر دارد؟
شعبه آلمانی بانک صادرات پیش از اعلام عمومی تصفیه، فعالیت‌های بانکی خود را متوقف کرده بود. ازاین‌رو، خبر جدید به معنای قطع ناگهانی یک مسیر پرداخت فعال در روز ۳۰ مهر نیست.
همچنین در اطلاعیه بافین مشخص نشده است که چه تعداد از سپرده‌گذاران باقی‌مانده، دانشجوی ایرانی هستند یا انتقال‌های مالی دانشجویی مشخصی تحت تأثیر مستقیم این پرونده قرار گرفته است.
افرادی که نزد شعبه آلمانی بانک صادرات حساب یا طلب ثبت‌شده دارند، باید وضعیت مطالبه خود را از بانک یا مدیر تصفیه پیگیری کنند. دریافت وجوه ممکن است به مجوزهای تحریمی مربوط نیاز داشته باشد.
این تصمیم درباره شعبه آلمان است و به معنای تعطیلی بانک صادرات ایران در داخل کشور نیست.
تحریم‌ها چه نقشی در محدودیت بانک‌های ایرانی در اروپا دارند؟
بازگشت تحریم‌های اتحادیه اروپا در سپتامبر ۲۰۲۵، دسترسی برخی بانک‌های ایرانی به دارایی‌ها و خدمات پرداخت اروپایی را محدود کرد.
بانک صادرات نیز در اطلاعیه سال ۲۰۲۵ خود اعلام کرده بود که دارایی‌های آن در چارچوب محدودیت‌های تحریمی مسدود شده‌اند.
چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش یک سال پس از اسنپ‌بک و آثار تحریم‌ها بر اقتصاد ایران، پیامدهای بازگشت محدودیت‌های اقتصادی را بررسی کرده است.
همچنین محدودیت‌های تازه بانکی در اروپا به آلمان محدود نمانده است. در گزارش تشدید محدودیت‌های انگلیس علیه پنج بانک ایرانی نیز به فشارهای جدید بر فعالیت‌های بانکی بین‌المللی پرداخته شده است.
آیا بانک سپه و دیگر بانک‌های ایرانی در آلمان هم تعطیل شده‌اند؟
پرونده بانک صادرات از وضعیت بانک سپه در آلمان جداست. در سپتامبر ۲۰۲۶، بافین برای شعبه بانک سپه در فرانکفورت ناتوانی از بازپرداخت سپرده‌ها را اعلام کرد و سازوکار جبران سپرده برای آن فعال شد.
طبق اطلاعیه انجمن بانک‌های آلمان، این تصمیم در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ گرفته شد.
اما در پرونده شعبه بانک صادرات هامبورگ، بافین هنوز وقوع چنین وضعیت جبران سپرده‌ای را اعلام نکرده است. بنابراین نباید مقررات پرداخت غرامت در پرونده بانک سپه را به‌طور خودکار به مشتریان بانک صادرات تعمیم داد.
جمع‌بندی؛ بانک صادرات هامبورگ در چه وضعیتی قرار دارد؟
شعبه بانک صادرات ایران در هامبورگ از نوامبر ۲۰۲۵ مجوز فعالیت بانکی ندارد و اکنون در مرحله تصفیه است. اطلاعیه ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ بافین، جزئیات روندی را اعلام کرده که از ماه‌ها قبل آغاز شده بود.
این شعبه در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۶۲.۴ میلیون یورو دارایی داشته و حدود ۲۰۰ هزار یورو سپرده مشتریان در آن باقی مانده است. بازپرداخت وجوه با محدودیت‌های تحریمی روبه‌روست و زمان نهایی آن مشخص نیست.
پرسش‌های مهم درباره بانک صادرات هامبورگ
آیا بانک صادرات ایران در آلمان تعطیل شده است؟
فعالیت بانکی شعبه آلمانی بانک صادرات متوقف شده و شعبه در مرحله تصفیه قرار دارد. این تصمیم شامل تعطیلی بانک صادرات در ایران نمی‌شود.
آیا سپرده‌های مشتریان بانک صادرات در هامبورگ از بین رفته است؟
چنین موضوعی اعلام نشده است. حدود ۲۰۰ هزار یورو سپرده باقی مانده، اما پرداخت آنها در چارچوب تصفیه و با دریافت مجوز تحریمی انجام خواهد شد.
آیا دانشجویان ایرانی می‌توانند از شعبه بانک صادرات در آلمان حواله دریافت کنند؟
شعبه از سال ۲۰۲۵ فعالیت بانکی خود را متوقف کرده است. برای وجوه موجود در حساب‌های قبلی نیز باید وضعیت مطالبه و مجوزهای لازم از مسئولان مربوط پیگیری شود.
منابع گزارش
- بافین؛ اطلاعیه رسمی ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ درباره لغو مجوز و تصفیه شعبه هامبورگ بانک صادرات
- رویترز؛ گزارش ۲۲ اکتبر درباره تعطیلی فعالیت بانکی شعبه و انتصاب مدیر تصفیه
- بانک صادرات ایران در آلمان؛ اطلاعیه رسمی ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵ خطاب به مشتریان و شرکای تجاری
- برلینر سایتونگ؛ جزئیات مراحل تصفیه، دارایی‌ها و سپرده‌های باقی‌مانده، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶
- انجمن بانک‌های آلمان؛ اطلاعیه رسمی درباره وضعیت جبران سپرده شعبه بانک سپه فرانکفورت، ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟