در قسمت اول گفتیم جنگ ایران از مسیر گرانی انرژی، اختلال تجارت، تشدید تورم و گیر افتادن فدرال رزرو، رشد اقتصادی آمریکا را فرسوده کرده و حتی آتشبس هم لزوماً این فشار را سریع از بین نمیبرد.
آیا اقتصاد آمریکا سالم است؟
ممکن است برخی به بهبود بازار سهام آمریکا اشاره کنند و آن را نشانهای از تابآوری اقتصاد بدانند.
اما این برداشت کامل نیست!
بازار سهام بیشتر بازتاب احساس سرمایهگذاران و امید به آینده است، نه لزوماً تصویر واقعی از وضعیت معیشت خانوارها، هزینه تولید بنگاهها یا سلامت زنجیرههای تأمین.
مثلاً در حالی که S&P 500 تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ طی چهار هفته حدود ۱۲.۰۳ درصد رشد کرده، شاخص احساس مصرفکننده دانشگاه میشیگان از ۵۳.۳ در مارس به ۴۹.۸ در آوریل کاهش یافته است.
از سوی دیگر، اشتغال غیرکشاورزی آمریکا در مارس ۱۷۸ هزار نفر افزایش یافته و نرخ بیکاری در ۴.۳ درصد مانده است.
این یعنی تصویری که از اقتصاد واقعی به دست میآید، بسیار پیچیدهتر از جهش شاخصهای بورسی است.
| شاخصهای مالی و اقتصادی آمریکا | ||
| شاخص | بازه/تاریخ | مقدار |
| رشد چهارهفتهای S&P 500 | تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ | 12.03 درصد |
| شاخص احساس مصرفکننده میشیگان | مارس ۲۰۲۶ | 53.3 |
| شاخص احساس مصرفکننده میشیگان | آوریل ۲۰۲۶ | 49.8 |
| اشتغال غیرکشاورزی | مارس ۲۰۲۶ | 178,000+ |
| نرخ بیکاری | مارس ۲۰۲۶ | 4.3 درصد |
اینکه بازارهای مالی بخشی از شوک جنگ را هضم کردهاند، به این معنا نیست که اثر واقعی جنگ از بین رفته است.
اقتصاد واقعی آمریکا هنوز باید با سوخت گرانتر، حملونقل پرهزینهتر، زنجیرههای تأمین مختل و فضای سرمایهگذاری محتاطتر کنار بیاید.
در نتیجه، نباید آرامش نسبی بورس را با ترمیم واقعی رشد اقتصادی اشتباه گرفت.
فقط در بازار انرژی، متوسط ماهانه نفت WTI از ۶۴.۵۱ دلار در فوریه ۲۰۲۶ به ۹۱.۳۸ دلار در مارس رسید و متوسط قیمت بنزین معمولی آمریکا نیز از ۲.۹۰۸ دلار به ۳.۶۳۸ دلار در هر گالن افزایش یافت.
همزمان، شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی نیویورکفد از ۰.۵۴ در فوریه به ۰.۶۸ در مارس بالا رفت.
این یعنی فشار جنگ فقط در والاستریت دیده نمیشود، بلکه در لایه واقعی اقتصاد هم اثر گذاشته است.
| شاخصهای انرژی و زنجیره تأمین | ||
| شاخص | فوریه ۲۰۲۶ | مارس ۲۰۲۶ |
| نفت WTI (دلار/بشکه) | 64.51 | 91.38 |
| بنزین معمولی آمریکا (دلار/گالن) | 2.908 | 3.638 |
| شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی نیویورکفد | 0.54 | 0.68 |
چرا نااطمینانی جنگ برای اقتصاد آمریکا از خود جنگ مهمتر شده است؟
یکی از نکات مهم این بحران، ابهام در اهداف و مسیر آینده آن است.
تا وقتی بنگاهها ندانند آمریکا دقیقاً به دنبال چه چیزی در این جنگ است و آیا درگیری پایانپذیر است یا نه، همان رویکرد صبر و انتظار را حفظ خواهند کرد.
این رویکرد از قبل، بهدلیل بیثباتی در سیاستهای تجاری آمریکا شکل گرفته بود؛ جنگ ایران فقط آن را تشدید کرده است.
یکی از نشانههای روشن این وضعیت، رفتار شاخص VIX است که در اواخر مارس به سطحی بهمراتب بالاتر از اواخر فوریه رسید.
همزمان، افت شاخص احساس مصرفکننده از ۵۳.۳ به ۴۹.۸ نشان میدهد این نااطمینانی فقط در بازارهای مالی نمانده و به فضای ذهنی خانوارها هم رسیده است.
| شاخصهای نااطمینانی | |
| شاخص | مقدار |
| شاخص احساس مصرفکننده میشیگان – مارس ۲۰۲۶ | 53.3 |
| شاخص احساس مصرفکننده میشیگان – آوریل ۲۰۲۶ | 49.8 |
| شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی – فوریه ۲۰۲۶ | 0.54 |
| شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی – مارس ۲۰۲۶ | 0.68 |
وقتی بنگاهها منتظر میمانند، سرمایهگذاری عقب میافتد. وقتی سرمایهگذاری عقب میافتد، استخدام کاهش پیدا میکند. وقتی استخدام و توسعه کند میشود، رشد اقتصادی هم افت میکند.
به همین دلیل، نااطمینانی خودش یک عامل واقعی و مستقل در کاهش رشد اقتصادی است.
در قسمت پایانی، تصویری کامل و نهایی از وضعیت اقتصاد آمریکا ارائه خواهیم کرد. آیا با آتشبس، اقتصاد آمریکا در مسیر خوبی حرکت خواهد کرد یا خیر؟
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟