در روزهایی که انتظار میرفت تنشهای خاورمیانه و بنبست مذاکراتی ایران و آمریکا، ارز کشورهای واردکننده انرژی مانند چین را تحت فشار قرار دهد، یوان کاملاً بر خلاف منطق سنتی بازار حرکت کرد.
نرخ ۶.۷۶۲۱ یوان در برابر دلار که امروز سهشنبه ثبت شد، نه تنها قویترین سطح از فوریه ۲۰۲۳ است، بلکه یک سیگنال مهم به بازارهای جهانی مخابره میکند: سرمایهگذاران، چین را به عنوان «پناهگاهی امنتر از بسیاری از اقتصادهای درگیر بحران» میبینند.
این جهش در حالی رخ داده که در معاملات فرامرزی نیز یوان تا ۶.۷۶۰۹ پیش رفته و روند صعودی خود را تثبیت کرده است. تحلیلگران بانک ایانزد در یادداشتی، عامل اصلی این حرکت را «خوشبینی بازارها به دستیابی آمریکا و ایران به توافقی برای بازگشایی طبیعی تنگه هرمز» عنوان کردهاند. به عبارت دیگر، کاهش ریسک جنگ و کاهش نگرانی از شوک نفتی، قدرت مانور یوان را دوچندان کرده است.
۴ محرک پنهان صعود تاریخی یوان
در نظریه استاندارد اقتصاد بینالملل، قاعدهای نسبتاً ثابت وجود دارد: تشدید تنش در خاورمیانه، گرانشدن نفت و در پی آن، تضعیف ارز کشورهای واردکننده انرژی.
چین به عنوان بزرگترین واردکننده نفت خام جهان (با میانگین ۱۱ میلیون بشکه در روز)، همواره از این قاعده مستثنی نبوده است. اما دادههای چند هفته اخیر، شکست این قاعده سنتی را نشان میدهند.
یوان چین درست بر خلاف انتظار نظری رفتار کرده است: با هر نشانه از کاهش تنش و دیپلماسی، قویتر شده است. این پدیده عجیب، یک پیام روشن دارد: در شرایط کنونی، «ریسکجنگ» بر «ریسک تورم وارداتی» سنگینی میکند و سرمایهگذاران حرفهای، ثبات ژئوپلیتیک را بر حاشیه سود ناشی از قیمت ارزانتر نفت ترجیح میدهند.
خبر آتشبس جزئی در مرز لبنان و فلسطین اشغالی، نقطه عطفی بود که در عرض ۲۴ ساعت، یوان را ۰.۲۳ درصد تقویت کرد؛ رقمی که برای جفتارز یوان/دلار با حجم معاملات روزانه ۵۰۰ میلیارد دلاری، بسیار قابل توجه است. جالبتر اینکه با وجود تضاد در روایتهای داخلی ایران و اظهارات ترامپ درباره تداوم مذاکرات، بازار وزن بیشتری به روایت خوشبینانه داده است؛ به طوری که احتمال حصول توافق در قراردادهای آتی نفت از ۳۵ به ۴۸ درصد جهش کرده است.
واگرایی از قاعده سنتی ارزهای واردکننده انرژی: معمولاً تشدید تنش در خاورمیانه و افزایش قیمت نفت، ارز کشورهای واردکننده نفت خام (مانند چین با واردات ۱۱ میلیون بشکهای روزانه) را تضعیف میکند. اما یوان امسال بر خلاف این قاعده، با هر نشانه از کاهش تنش، قویتر شده است. این نشان میدهد «ریسکجنگ» اکنون بر «ریسک تورم وارداتی» غلبه کرده است.
آتشبس جزئی لبنان و اثر فوری آن بر ارز: اعلام آتشبس میان حزبالله و رژیم صهیونیستی در روز دوشنبه، نقطه عطفی برای کاهش ناامنی منطقهای بود. دادههای معاملاتی نشان میدهد ظرف ۲۴ ساعت پس از این خبر، ارزش یوان در برابر دلار ۰.۲۳ درصد تقویت شده است؛ رقمی که برای یک ارز بزرگ مانند یوان، معادل یک حرکت ۳ ماهه در شرایط عادی است.
ترامپ و تضاد روایتها درباره مذاکرات: همزمان با گزارش رسانههای ایران از توقف مذاکرات غیرمستقیم، دونالد ترامپ تأکید کرد که گفتگوها با ایران «با سرعت بالا» ادامه دارد. این تضاد روایتها در حالی است که بازار به اظهارات ترامپ وزن بیشتری داده است. تحلیل قراردادهای آتی نفت نشان میدهد قیمتگذاری احتمال حصول توافق از ۳۵ درصد به ۴۸ درصد طی ۴۸ ساعت اخیر افزایش یافته است.
بازبینی صعودی پیشبینی بانک ایانزد: این بانک سرمایهگذاری پیشبینی ۳ ماهه خود را از ۶.۸۰ به ۶.۷۵ و پیشبینی ۶ ماهه را از ۶.۷۵ به ۶.۷۳ یوان ارتقا داده است. فاصله ۰.۰۷ واحدی در برآورد یوان در برابر دلار، در حجم معاملات روزانه ۵۰۰ میلیارد دلاری این جفتارز، معادل ۳۵ میلیارد دلار تغییر در ارزشگذاری داراییهای دلاری چین است.
تأیید هدف ۶.۷۰ تا پایان سال: نکته مهم در گزارش ایانزد، حفظ پیشبینی قبلی خود مبنی بر رسیدن یوان به سطح ۶.۷۰ در برابر دلار تا پایان سال جاری است. این هدف به معنای ۰.۹۲ درصد تقویت بیشتر یوان نسبت به سطح فعلی است. در سناریوی حصول توافق جامع ایران و آمریکا، برخی مدلها حتی احتمال عبور از ۶.۶۵ را نیز محتمل میدانند.
آیا یوان میتواند امنترین ارز آسیا در نیمه دوم ۲۰۲۶ باقی بماند؟
سه سناریو برای مسیر پیش روی یوان قابل تعریف است. در سناریوی پایه (احتمال ۶۰ درصد) با فرض تداوم وضعیت فعلی و عدم تشدید تنش، یوان تا دسامبر ۲۰۲۶ به محدوده ۶.۶۸ تا ۶.۷۲ خواهد رسید. در سناریوی خوشبینانه (احتمال ۲۵ درصد) و در صورت حصول توافق جامع ایران و آمریکا و کاهش قیمت نفت به زیر ۸۵ دلار، یوان میتواند تا ۶.۵۵ نیز پیشروی کند. اما سناریوی بدبینانه (احتمال ۱۵ درصد) شامل شکست مذاکرات و تشدید مجدد تنش در تنگه هرمز است که میتواند یوان را به یکباره به کانال ۶.۹۰ تا ۷.۰۰ بازگرداند.
مهمترین شاخص برای نظارت: قیمت نفت برنت و اظهارات مقامات وزارت خارجه آمریکا درباره تداوم یا توقف مذاکرات. توصیه به سرمایهگذاران دارای دارایی یوان: حفظ موقعیت با حد ضرر ۶.۸۲ و خروج تدریجی در صورت عبور نفت از ۹۵ دلار.
سؤال اول: چرا ارزش یوان چین در برابر دلار افزایش یافت؟
پاسخ: ارزش یوان چین به دلیل خوشبینی بازارها نسبت به کاهش تنش در خاورمیانه، احتمال توافق ایران و آمریکا و کاهش نگرانی از اختلال در تنگه هرمز تقویت شد.
سؤال دوم: چرا کاهش تنش در خاورمیانه برای یوان چین مهم است؟
پاسخ: چین یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت جهان است و هرگونه اختلال در عرضه انرژی یا تنگه هرمز میتواند هزینه واردات این کشور را افزایش دهد. کاهش ریسک جنگ، فشار احتمالی بر اقتصاد چین و یوان را کمتر میکند.
سؤال سوم: مسیر آینده یوان چین به چه عواملی بستگی دارد؟
پاسخ: مسیر آینده یوان بیش از هر چیز به قیمت نفت، وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا، ریسک تنگه هرمز، سیاست پولی آمریکا و انتظارات بازار نسبت به ثبات خاورمیانه وابسته است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟