در شرایطی که تقاضای برق کشور به سرعت در حال افزایش است و پیشبینیها از عبور مصرف از مرز ۶۰ هزار مگاوات و رسیدن آن به محدوده ۶۴ هزار مگاوات حکایت دارد، سیاستگذاران حوزه انرژی بیش از هر زمان دیگری بر مدیریت مصرف تمرکز کردهاند.
رشد مصرف در ماههای گرم سال، همزمان با محدودیتهای توسعه ظرفیت تولید، اهمیت ابزارهای هوشمند برای کنترل بار شبکه را دوچندان کرده است.
در همین راستا، صنعت برق کشور برنامهریزی کرده تا در تابستان امسال حداقل ۲ هزار مگاوات بیش از سال گذشته از ظرفیت کنتورهای هوشمند برای مدیریت بار استفاده کند. این اقدام بخشی از راهبرد کلان هوشمندسازی شبکه برق است که با هدف افزایش پایداری شبکه، کاهش فشار در ساعات اوج مصرف و مدیریت هدفمند مشترکان پرمصرف دنبال میشود.
سهم اندک مشترکان مصرف بزرگ
بررسی آمارهای مصرف برق خانگی نشان میدهد تمرکز سیاستهای مدیریت مصرف بر گروه محدودی از مشترکان، میتواند تأثیر قابل توجهی بر تعادل شبکه برق کشور داشته باشد.
۱- فقط ۲ درصد مشترکان، مصرفکننده ۱۰ درصد برق کشور هستند: دادههای توانیر نشان میدهد تنها ۲ درصد از مشترکان خانگی در بالاترین پله مصرف قرار دارند، اما همین گروه به تنهایی حدود ۱۰ درصد کل برق مصرفی بخش خانگی را به خود اختصاص دادهاند. این نسبت، شکاف قابل توجهی میان تعداد مشترکان و میزان مصرف آنها را آشکار میکند.
۲- نیم درصد مشترکان، معادل یک مصرفکننده بزرگ انرژی: طبق آمارها، تنها ۰.۵ درصد از مشترکان بیش از پنج برابر الگوی تعیینشده برق مصرف میکنند. سهم این گروه از مصرف برق کشور حدود ۷ درصد است؛ رقمی که معادل مصرف میلیونها مشترک کممصرف محسوب میشود.
۳- کنتورهای هوشمند به ابزار اصلی مدیریت بار تبدیل شدهاند: برنامه وزارت نیرو برای افزایش تعداد کنتورهای هوشمند از ۹ میلیون دستگاه در اوج بار امسال به ۱۲ میلیون دستگاه تا پایان سال، نشاندهنده تغییر رویکرد از مدیریت سنتی به مدیریت دادهمحور مصرف برق است. هدفگذاری برنامه هفتم توسعه نیز دستیابی به ۲۸ میلیون کنتور هوشمند را دنبال میکند.
۴- صرفهجویی ۲ هزار مگاواتی؛ معادل ظرفیت چند نیروگاه: افزایش ۲ هزار مگاواتی ظرفیت مدیریت بار از طریق کنتورهای هوشمند، از منظر اقتصادی اهمیت بالایی دارد؛ زیرا احداث هر هزار مگاوات نیروگاه جدید نیازمند سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری و زمان طولانی است، در حالی که مدیریت مصرف هزینه بسیار کمتری به شبکه تحمیل میکند.
۵- عدالت انرژی در گرو هدفمندسازی محدودیتها: آمارها نشان میدهد ۷۵ درصد مشترکان در محدوده الگوی مصرف قرار دارند و تنها ۵۲ درصد برق کشور را مصرف میکنند. بنابراین اعمال محدودیت بر گروههای پرمصرف میتواند ضمن حفظ پایداری شبکه، از تحمیل هزینه و فشار به مشترکان کممصرف جلوگیری کند.
آیا کنتورهای هوشمند مانع خاموشی تابستان میشوند؟
هوشمندسازی شبکه برق در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین ابزارهای مدیریت انرژی کشور است. با توجه به رشد تقاضا، محدودیت سرمایهگذاری در توسعه ظرفیت تولید و افزایش فشار بر زیرساختهای برق، تمرکز بر کنترل مصرف مشترکان پرمصرف میتواند بخشی از کسری احتمالی شبکه را جبران کند.
با این حال، موفقیت این راهبرد تنها به نصب کنتورهای هوشمند وابسته نیست. اجرای تعرفههای بازدارنده، ارائه مشوقهای صرفهجویی، اطلاعرسانی شفاف و اصلاح الگوی مصرف در کنار توسعه ظرفیت تولید برق، مجموعه اقداماتی است که میتواند عبور از اوج بار تابستان را تسهیل کند. در صورت اجرای همزمان این سیاستها، احتمال کاهش خاموشیها و افزایش پایداری شبکه برق در سالهای آینده تقویت خواهد شد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟