معاون برق و انرژی وزارت نیرو اعلام کرده مصرف برق کشور نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۸ درصد کاهش یافته و همزمان ظرفیت آمادهبهکار نیروگاهها به ۵۲ هزار مگاوات رسیده است. این افت مصرف در حالی ثبت شده که بیش از ۸۵ درصد برنامه تعمیرات نیروگاهی نیز انجام شده و شبکه فعلاً با حاشیه امنتری نسبت به روزهای پرتنش قبل کار میکند.
کاهش ۱۸ درصدی مصرف برق چه معنایی دارد؟
در ظاهر، افت ۱۸ درصدی مصرف برق یک خبر مثبت برای صنعت برق است؛ چون فشار روی شبکه را کم میکند و احتمال خاموشی را پایین میآورد. اما مسئله اینجاست که این کاهش فقط حاصل صرفهجویی و مدیریت مصرف نیست. خود وزارت نیرو علت این افت را مجموعهای از عوامل دانسته: تعطیلی بخشی از صنایع و کسبوکارها، کاهش دما، افت مصرفهای غیرمولد مثل رمزارزهای غیرمجاز و همکاری مردم در رعایت الگوی مصرف.
یعنی بخشی از این کاهش، نشانه بهبود کارایی است؛ اما بخش دیگر، بازتاب رکود و افت فعالیت اقتصادی در شرایط جنگی است.
عددها چه میگویند؟
بر اساس اظهارات مصطفی رجبیمشهدی، تقاضای مصرف برق در روزهای اخیر به ۴۱ هزار و ۶۸۹ مگاوات رسیده است. در مقابل، ظرفیت آمادهبهکار نیروگاهها حدود ۵۲ هزار مگاوات اعلام شده؛ یعنی شبکه فعلاً از نظر ظرفیت اسمی، فاصلهای بیش از ۱۰ هزار مگاوات با سطح مصرف فعلی دارد. همچنین وزارت نیرو تأکید کرده که بیشترین کاهش مصرف مربوط به هرمزگان با ۳۴ درصد افت بوده و فقط دو استان گیلان و مازندران بهترتیب با ۵ درصد و ۱.۵ درصد رشد مصرف مواجه شدهاند.
چرا مصرف پایین آمده؟ چهار عامل اصلی کاهش مصرف
دادههای اعلامشده نشان میدهد چهار محرک اصلی پشت این افت مصرف قرار دارد.
نخست، تعطیلی بخشی از صنایع و کسبوکارها در شرایط جنگی است؛ عاملی که بیشترین سهم را در افت مصرف دارد، اما از نظر اقتصادی خبر خوبی نیست، چون معمولاً با کاهش تولید و افت فعالیت بنگاهها همراه میشود. دوم، کاهش دما نسبت به سال قبل است که بهطور طبیعی مصرف برق را در بسیاری از مناطق پایین میآورد. سوم، افت مصرفهای غیرمجاز و پرمصرف مانند رمزارزهاست که از منظر بهرهوری شبکه یک اتفاق مثبت محسوب میشود. چهارم هم همکاری مردم در رعایت الگوی مصرف است که وزارت نیرو روی آن تأکید دارد.
چرا گیلان و مازندران برخلاف کشور رشد مصرف داشتند؟
در حالی که تقریباً همه استانها کاهش مصرف را تجربه کردهاند، گیلان و مازندران استثنا بودهاند. این الگوی متفاوت میتواند نشانه تغییرات جمعیتی موقت، جابهجایی مصرف به مناطق امنتر یا تفاوت اقلیمی این دو استان باشد. وزارت نیرو فقط رشد ۵ درصدی گیلان و ۱.۵ درصدی مازندران را گزارش کرده، اما همین تفاوت نشان میدهد الگوی مصرف برق در کشور کاملاً یکنواخت نیست و فشار شبکه ممکن است از یک منطقه به منطقه دیگر منتقل شده باشد.
وضعیت نیروگاهها چطور است؟
در بخش عرضه، وزارت نیرو میگوید بیش از ۸۵ درصد تعمیرات نیروگاهی به پایان رسیده و ظرفیت آمادهبهکار به ۵۲ هزار مگاوات رسیده است. این داده از آن جهت مهم است که نشان میدهد صنعت برق، همزمان با افت مصرف، از سمت تولید هم در حال آمادهسازی برای دورههای حساستر پیش روست. گزارشهای دیگر هم نشان میدهد برنامههای مهار ناترازی برق و مگاپروژههای مرتبط با تابستان ۱۴۰۵ از قبل در مسیر اجرا قرار گرفتهاند.
چرا وزارت نیرو با وجود این افت مصرف باز هم هشدار میدهد؟
با وجود افت ۱۸ درصدی مصرف، وزارت نیرو همچنان روی ادامه مصرف بهینه تأکید میکند؛ زیرا شرایط فعلی هنوز پایدار و عادی نیست. اگر هوا گرمتر شود، بخشی از صنایع دوباره فعال شوند یا فشار تازهای به شبکه وارد شود، مصرف میتواند سریع بالا برود. در واقع، کاهش فعلی مصرف الزاماً به معنای حل پایدار ناترازی نیست؛ فقط یک فرصت موقت برای تنفس شبکه ایجاد کرده است.
جمعبندی
کاهش ۱۸ درصدی مصرف برق را نمیشود فقط یک موفقیت مدیریتی یا فقط یک نشانه بحران دانست؛ این عدد هر دو معنا را همزمان در خود دارد. از یکسو، به شبکه برق کمک کرده که با فشار کمتری کار کند و صنعت برق با آمادگی ۵۲ هزار مگاواتی و پیشرفت تعمیرات، در وضعیت باثباتتری بایستد. از سوی دیگر، چون بخش مهمی از این افت از تعطیلی صنایع و کسبوکارها ناشی شده، نمیتوان آن را بدون در نظر گرفتن هزینههای اقتصادیاش تفسیر کرد. شبکه برق نفس راحتتری میکشد، اما اقتصاد هنوز بهای این کاهش مصرف را میپردازد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟