حرکت به سمت هوشمندسازی فرآیندهای نظارتی، به یکی از الزامات مدیریت ریسک در صنایع معدنی تبدیل شده است. در شرایطی که معادن زغالسنگ به دلیل ماهیت فعالیت خود جزو پرریسکترین بخشهای صنعتی محسوب میشوند، ایجاد سامانههای برخط میتواند نقش مهمی در ارتقای استانداردهای ایمنی و کاهش هزینههای ناشی از حوادث ایفا کند.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اکنون با راهاندازی سامانه برخط پایش ایمنی معادن زغالسنگ، گام تازهای در مسیر نظارت دیجیتال برداشته است؛ اقدامی که علاوه بر افزایش شفافیت، امکان ارزیابی مستمر عملکرد معادن و بهبود فرآیندهای بازرسی را فراهم میکند.
پایش هوشمند آغاز عصر جدید نظارت بر معادن
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از راهاندازی سامانه برخط پایش وضعیت ایمنی معادن زغالسنگ زیرزمینی خبر داد و اعلام کرد این سامانه، اطلاعات ایمنی ۱۰۵ معدن فعال زغالسنگ کشور را بهصورت یکپارچه ثبت و پایش میکند.
به گفته وی، از این پس بازرسان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قادر خواهند بود وضعیت ایمنی این معادن را به شکل برخط و در بازههای زمانی مشخص بررسی کنند. همچنین تمامی معادن موظف شدهاند گزارش اقدامات ایمنی، بازبینی تجهیزات، بازرسیهای داخلی و فرآیندهای کنترلی خود را در سامانه ثبت کنند تا مبنای بازرسیهای تخصصی قرار گیرد.
میدری تأکید کرد پیش از این، اطلاعات ایمنی بهصورت کاغذی ثبت میشد و امکان نظارت دقیق بر تکمیل یا بهروزرسانی اطلاعات وجود نداشت، اما سامانه جدید این خلأ را برطرف کرده و امکان پایش لحظهای و یکپارچه را فراهم کرده است.
۵ پیام اقتصادی و مدیریتی این سامانه
راهاندازی سامانههای دیجیتال در حوزه ایمنی تنها یک تغییر اداری نیست، بلکه میتواند آثار اقتصادی قابلتوجهی بر صنعت معدن داشته باشد. کاهش هزینههای ناشی از حوادث، افزایش بهرهوری نیروی کار، بهبود شفافیت اطلاعات و افزایش اعتماد سرمایهگذاران از جمله پیامدهای این تحول است. تجربه بسیاری از کشورهای معدنی نشان میدهد سرمایهگذاری در حوزه ایمنی، بازده اقتصادی بالایی در بلندمدت ایجاد میکند و از خسارتهای انسانی و مالی جلوگیری خواهد کرد.
۱. کاهش هزینههای اقتصادی ناشی از حوادث: حوادث معدنی علاوه بر خسارتهای جانی، میلیونها تومان هزینه مستقیم و غیرمستقیم به واحدهای تولیدی و اقتصاد کشور تحمیل میکنند. نظارت مستمر میتواند این هزینهها را کاهش دهد.
۲. افزایش شفافیت اطلاعات عملیاتی: ثبت برخط اطلاعات موجب میشود تمامی سوابق ایمنی، تعمیرات و بازرسیها در یک بانک اطلاعاتی متمرکز ذخیره شده و امکان تصمیمگیری دقیقتر برای نهادهای نظارتی فراهم شود.
۳. بهبود بهرهوری معادن: مطالعات بینالمللی نشان میدهد ارتقای استانداردهای ایمنی میتواند بین ۱۰ تا ۲۰ درصد بهرهوری عملیاتی معادن را افزایش دهد؛ زیرا توقفهای ناشی از حوادث کاهش پیدا میکند.
۴. تقویت اعتماد سرمایهگذاران: وجود سامانههای نظارتی شفاف یکی از شاخصهای مهم ارزیابی ریسک سرمایهگذاری در صنایع معدنی است و میتواند در جذب سرمایههای جدید مؤثر باشد.
۵. حرکت به سمت معدنکاری هوشمند: راهاندازی این سامانه میتواند مقدمهای برای توسعه فناوریهای نوین مانند پایش لحظهای تجهیزات، اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی و تحلیل دادههای ایمنی در معادن کشور باشد.
آیا نظارت دیجیتال، ایمنی معادن را متحول میکند؟
راهاندازی سامانه برخط پایش ایمنی معادن زغالسنگ را میتوان یکی از مهمترین اقدامات ساختاری در حوزه مدیریت ریسک معادن دانست. با این حال، موفقیت این طرح تنها به ایجاد سامانه وابسته نیست؛ بلکه به ثبت دقیق اطلاعات، اجرای مستمر بازرسیها، برخورد با تخلفات و سرمایهگذاری معادن در ارتقای تجهیزات ایمنی بستگی دارد. اگر این الزامات بهدرستی اجرا شوند، انتظار میرود علاوه بر کاهش حوادث، هزینههای اقتصادی ناشی از توقف تولید نیز کاهش یافته و صنعت معدن به سمت بهرهوری و توسعه پایدار حرکت کند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟