عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، در برنامه «روی خط خبر» شبکه خبر اعلام کرد طرح شناسنامه‌دار کردن سوخت‌گیری با هدف افزایش شفافیت مصرف و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه بنزین در استان تهران اجرا شده است.
به گفته او، این طرح حدود یک ماه است در ۲۵۰ جایگاه سوخت تهران به اجرا درآمده و تاکنون حدود یک میلیون و ۷۲۵ هزار نفر در سامانه احراز هویت شده‌اند. در این مدت، حدود ۸۷ میلیون لیتر بنزین در چارچوب طرح عرضه شده است.
باصفا با اشاره به نتایج بررسی داده‌ها گفت در یکی از موارد، یک نفر طی یک ماه در یک جایگاه ۱۰۵ بار توکن دریافت کرده و در مجموع ۲ هزار و ۶ لیتر بنزین سوخت‌گیری کرده است. در مورد دیگری نیز فردی در ۳۸ جایگاه، ۹۸ توکن دریافت کرده و ۲ هزار و ۳۳۷ لیتر بنزین برداشت کرده است.
این آمار از شناسایی الگوهای غیرمتعارف سوخت‌گیری حکایت دارد؛ با این حال، به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف یا قاچاق از سوی افراد یادشده نیست و برای تعیین ماهیت هر مورد، بررسی‌های تکمیلی ضرورت دارد.
آمار سوخت‌گیری در طرح شناسنامه‌دار کردن
بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی مدیر سامانه هوشمند سوخت، تعداد دفعات سوخت‌گیری افراد و حجم بنزین مصرف‌شده در گروه‌های مختلف به شرح زیر است:
| دفعات سوخت‌گیری | سهم افراد | حجم بنزین اعلام‌شده |
|---|---|---|
| یک بار | ۵۱ درصد | حدود ۲۱ میلیون لیتر |
| دو بار | ۲۴ درصد | حدود ۱۹ میلیون لیتر |
| سه بار | ۱۱ درصد | حدود ۱۳ میلیون لیتر |
| بیش از سه بار | ۱۴ درصد | حدود ۳۴ میلیون لیتر |
| مجموع | ۱۰۰ درصد | حدود ۸۷ میلیون لیتر |
این ارقام مطابق اظهارات نقل‌شده از مدیر سامانه هوشمند سوخت است. مبنای زمانی دقیق محاسبه سهم افراد و جزئیات روش دسته‌بندی در گزارش اعلام نشده است.
افزایش سهم کارت‌های شخصی و کاهش استفاده از کارت جایگاه
یکی از تغییرات گزارش‌شده پس از اجرای طرح، افزایش سهم کارت‌های سوخت شخصی در سوخت‌گیری‌های تهران است.
باصفا گفت در مهر سال گذشته، ۴۹ درصد سوخت‌گیری‌ها با کارت شخصی و ۵۱ درصد با کارت اضطراری جایگاه انجام می‌شد. این نسبت در مهر امسال به ۵۸ درصد برای کارت‌های شخصی و ۴۲ درصد برای کارت‌های اضطراری تغییر کرده است.
| شاخص مقایسه‌ای | مهر سال گذشته | مهر امسال | تغییر اعلام‌شده |
|---|---|---|---|
| سهم کارت‌های شخصی | ۴۹ درصد | ۵۸ درصد | ۹ واحد درصد افزایش |
| سهم کارت‌های اضطراری جایگاه | ۵۱ درصد | ۴۲ درصد | ۹ واحد درصد کاهش |
| حجم سوخت‌گیری با کارت شخصی | — | — | ۴۲ میلیون لیتر افزایش؛ رشد ۱۲ درصدی |
| حجم سوخت‌گیری با کارت اضطراری | — | — | ۶۲ میلیون لیتر کاهش؛ افت ۲۴ درصدی |
به گفته مدیر سامانه هوشمند سوخت، برداشته شدن سقف تراکنش کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها نیز در افزایش اطمینان مردم به امکان سوخت‌گیری و اولویت دادن به کارت شخصی مؤثر بوده است.
کاهش مصرف بنزین کشور و تهران
باصفا اعلام کرد مصرف روزانه بنزین کشور که پیش از اجرای طرح سهمیه‌بندی حدود ۱۴۴ میلیون لیتر بود، اکنون به حدود ۱۳۳ میلیون لیتر رسیده است.
او همچنین از کاهش ۲۰ میلیون لیتری مصرف بنزین تهران در مهر امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد. این ارقام در اظهارات او مطرح شده‌اند؛ اما جزئیات دوره محاسبه و سهم عوامل مختلف در کاهش مصرف، در گزارش منتشرشده تشریح نشده است.
مدیر سامانه هوشمند سوخت یادآور شد که پس از افزایش نرخ سوم بنزین در سال گذشته نیز مصرف برای مدتی کاهش یافته بود، اما پس از مدتی روند افزایشی دوباره آغاز شد.
ارسال کارت‌های سوخت معوق تا یک هفته آینده
مدیر سامانه هوشمند سوخت ضمن عذرخواهی از مردم بابت تأخیر در ارسال کارت‌های سوخت اعلام کرد این تأخیر ناشی از جابه‌جایی شرکت تولیدکننده کارت بوده است.
به گفته باصفا، قرار است همه کارت‌های سوخت معوق تا یک هفته آینده برای صاحبان آنها ارسال شود. او تأکید کرد که امکان دریافت حضوری کارت سوخت و صدور آنی کارت نیز همچنان برقرار است.
چرا جایگاه‌های سوخت شلوغ شده‌اند؟
باصفا نزدیک شدن به روزهای پایانی ماه و نگرانی برخی شهروندان از سوختن سهمیه کارت شخصی را از عوامل افزایش مراجعه به جایگاه‌ها دانست. به گفته او، اجرای طرح جدید نیز در برخی جایگاه‌ها به دلیل تازه بودن فرایندها، زمان سوخت‌گیری را افزایش داده است.
با این حال، او با اشاره به تجربه جایگاه‌هایی که طرح را از دو ماه قبل اجرا کرده‌اند، گفت سرعت سوخت‌گیری در این جایگاه‌ها افزایش یافته است.
مدیر سامانه هوشمند سوخت همچنین از جمع‌آوری کارت‌های جایگاه در ۱۱ استان خبر داد. این استان‌ها عبارت‌اند از:
- کرمان
- سیستان‌وبلوچستان
- خراسان جنوبی
- هرمزگان
- یزد
- خوزستان
- خراسان رضوی
- خراسان شمالی
- آذربایجان غربی
- آذربایجان شرقی
- اردبیل
جمع‌بندی؛ شفافیت بیشتر در مدیریت مصرف سوخت
آمارهای اعلام‌شده از سوی مدیر سامانه هوشمند سوخت نشان می‌دهد اجرای طرح شناسنامه‌دار کردن سوخت‌گیری با تغییر در سهم استفاده از کارت‌های شخصی و اضطراری همراه بوده و امکان شناسایی الگوهای غیرمتعارف مصرف را فراهم کرده است.
ادامه ارزیابی نتایج طرح، انتشار آمارهای قابل مقایسه و رسیدگی دقیق به موارد مشکوک می‌تواند به سنجش اثربخشی این سیاست در مدیریت مصرف و مقابله با عرضه خارج از شبکه کمک کند.
پرسش‌های پرتکرار درباره طرح شناسنامه‌دار کردن سوخت‌گیری
۱. طرح شناسنامه‌دار کردن سوخت‌گیری با چه هدفی اجرا می‌شود؟
این طرح با هدف افزایش شفافیت در مصرف بنزین، شناسایی الگوهای غیرمتعارف سوخت‌گیری و مقابله با عرضه خارج از شبکه اجرا شده است.
۲. چه تعداد جایگاه سوخت در تهران مشمول این طرح شده‌اند؟
به گفته عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، این طرح در زمان اعلام خبر در ۲۵۰ جایگاه سوخت استان تهران اجرا می‌شد.
۳. آیا واقعاً یک نفر در یک ماه بیش از ۲ هزار لیتر بنزین سوخت‌گیری کرده است؟
بر اساس اظهارات مدیر سامانه هوشمند سوخت، یک نفر در یک جایگاه طی یک ماه ۱۰۵ بار توکن دریافت کرده و ۲ هزار و ۶ لیتر بنزین سوخت‌گیری کرده است. در مورد دیگری نیز فردی در ۳۸ جایگاه ۲ هزار و ۳۳۷ لیتر بنزین دریافت کرده است.
۴. آیا سوخت‌گیری با حجم بالا به معنای اثبات تخلف است؟
خیر؛ حجم بالای سوخت‌گیری می‌تواند موردی غیرمتعارف و نیازمند بررسی باشد، اما به‌تنهایی تخلف یا قاچاق را اثبات نمی‌کند. برای تعیین وضعیت هر مورد، بررسی‌های تکمیلی لازم است.
۵. استفاده از کارت سوخت شخصی چه تغییری کرده است؟
طبق آمار اعلام‌شده، سهم کارت‌های شخصی از سوخت‌گیری‌های تهران از ۴۹ درصد در مهر سال گذشته به ۵۸ درصد در مهر امسال رسیده است. در مقابل، سهم کارت‌های اضطراری جایگاه از ۵۱ درصد به ۴۲ درصد کاهش یافته است.
۶. کارت‌های سوخت معوق چه زمانی ارسال می‌شوند؟
مدیر سامانه هوشمند سوخت اعلام کرده بود که قرار است کارت‌های سوخت معوق تا یک هفته پس از زمان اظهارات او ارسال شوند. این وعده به معنای تأیید تحقق ارسال همه کارت‌ها نیست و وضعیت فعلی باید از مراجع مربوط پیگیری شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟