مصرف بنزین کشور در آبان ۱۴۰۵ وارد مسیر کاهشی شده است. محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، اعلام کرد رشد مصرف بنزین از روند مثبت ۶ درصدی گذشته به منفی ۳ درصد رسیده؛ تغییری که به معنای کاهش حدود ۹ واحد درصدی نسبت به روند مبناست. همزمان، مصرف روزانه سیانجی از ۱۴.۵ میلیون مترمکعب به بیش از ۱۸ میلیون مترمکعب افزایش یافته و بیش از ۷۰۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه فرسوده نیز طی دو سال اخیر اسقاط شدهاند.
چرا مصرف بنزین در آبان کاهش یافت؟
بر اساس اعلام شرکت ملی پالایش و پخش، تغییر روند مصرف بنزین نتیجه مجموعهای از سیاستهای مدیریت مصرف و افزایش استفاده از سوختهای جایگزین بوده است.
محمدصادق عظیمیفر در اظهارات روز سهشنبه ۲۶ آبان اعلام کرد که پیش از اجرای برنامههای جدید، مصرف بنزین کشور بهطور متوسط سالانه حدود ۶ درصد رشد داشت.
این روند در آبان ۱۴۰۵ تغییر کرده و نرخ رشد مصرف به منفی ۳ درصد رسیده است.
به گفته وی، افزایش استفاده از سیانجی و همکاری مصرفکنندگان از عوامل مؤثر بر این تغییر بودهاند.
بااینحال، برای تعیین سهم دقیق هر عامل باید آمار مصرف روزانه، تعداد خودروهای فعال، میزان پیمایش و تغییرات تقاضای حملونقل بررسی شود.
کاهش ۹ درصدی بنزین دقیقاً به چه معناست؟
رقم ۹ درصد اعلامشده به مقایسه مصرف با روند مبنا مربوط است، نه کاهش مستقیم ۹ درصدی نسبت به آبان سال گذشته.
اگر رشد مصرف بنزین طبق روند قبلی مثبت ۶ درصد ادامه پیدا میکرد، میزان تقاضا در سطح بالاتری قرار میگرفت.
اما اکنون رشد مصرف منفی ۳ درصد گزارش شده است؛ یعنی فاصله نرخ رشد واقعی با روند قبلی، ۹ واحد درصد است.
| شاخص مصرف سوخت | وضعیت اعلامشده |
|---|---|
| روند پیشین رشد سالانه بنزین | مثبت ۶ درصد |
| رشد مصرف بنزین در آبان | منفی ۳ درصد |
| فاصله دو نرخ رشد | ۹ واحد درصد |
| روند پیشین رشد مصرف نفتگاز | مثبت ۴ درصد |
| رشد مصرف نفتگاز غیرنیروگاهی در ۱۴۰۴ | منفی ۴ درصد |
| مصرف روزانه فعلی سیانجی | بیش از ۱۸ میلیون مترمکعب |
منبع: اظهارات مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، ۲۶ آبان ۱۴۰۵.
این تفکیک اهمیت دارد؛ زیرا کاهش نرخ رشد مصرف با کاهش حجم مطلق مصرف یکسان نیست.
افزایش مصرف سیانجی چه نقشی در کاهش تقاضای بنزین داشت؟
یکی از تحولات مهم بازار سوخت، بازگشت تقاضا به سمت گاز طبیعی فشرده یا سیانجی است.
عظیمیفر اعلام کرده مصرف این سوخت که از سال ۱۴۰۰ روند نزولی داشت، با اجرای سیاستهای جدید افزایش یافته است.
به گفته وی، مصرف روزانه سیانجی از حدود ۱۴.۵ میلیون مترمکعب به بیش از ۱۸ میلیون مترمکعب رسیده است.
این تغییر به معنای افزایش بیش از ۳.۵ میلیون مترمکعبی مصرف روزانه است.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش همچنین از رشد میانگین ۱۶ تا ۱۷ درصدی مصرف سیانجی خبر داده است.
البته مقایسه مستقیم ارقام ۱۴.۵ و ۱۸ میلیون مترمکعب، افزایش بیش از ۲۴ درصدی را نشان میدهد. بنابراین، درصد رشد اعلامشده احتمالاً به دوره یا مبنای آماری متفاوتی مربوط است که جزئیات آن ارائه نشده است.
افزایش استفاده از سیانجی میتواند بخشی از تقاضای بنزین خودروهای دوگانهسوز را جبران کند؛ هرچند تبدیل این افزایش مصرف به میزان دقیق صرفهجویی بنزین، به اطلاعات فنی بیشتری نیاز دارد.
آیا ایران به توقف واردات بنزین نزدیک شده است؟
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش اعلام کرده که با کاهش رشد تقاضا، تراز تولید و مصرف بنزین به وضعیت متعادلتری نزدیک شده است.
وی ابراز امیدواری کرده با استمرار برنامههای مدیریت مصرف، نیاز به واردات بنزین کاهش یابد.
کاهش مصرف میتواند فشار بر منابع ارزی و زیرساختهای پالایشی را کمتر کند.
بااینحال، نزدیکشدن به نقطه سربهسر با پایان قطعی واردات بنزین تفاوت دارد.
برای ارزیابی وضعیت خودکفایی باید میزان تولید پالایشگاهها، مصرف روزانه، ذخایر عملیاتی و واردات واقعی بهصورت همزمان بررسی شود.
اسقاط ۷۰۰ هزار خودروی فرسوده چه تأثیری بر مصرف سوخت دارد؟
عظیمیفر از اسقاط بیش از ۷۰۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه فرسوده طی دو سال اخیر خبر داده است.
نوسازی ناوگان میتواند مصرف سوخت را کاهش دهد؛ زیرا خودروهای جدید در صورت برخورداری از فناوری مناسب، معمولاً بازده انرژی بالاتری دارند.
بااینحال، برنامه هفتم پیشرفت اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده را هدفگذاری کرده است.
بر این اساس، تعداد اسقاطشده طی دو سال اخیر همچنان کمتر از هدف تجمیعی یک میلیون دستگاه برای دو سال است.
استمرار نوسازی ناوگان، بهبود استاندارد مصرف خودروها و توسعه خودروهای دوگانهسوز از عوامل مؤثر بر مدیریت بلندمدت مصرف بنزین خواهند بود.
آیا ذخایر سوخت زمستانی کشور کافی است؟
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش درباره تأمین سوخت جایگزین مناطق فاقد شبکه گازرسانی نیز توضیح داده است.
به گفته وی، ذخایر نفت سفید در سه استان شمالی دارای احتمال تنش گازی، تقریباً به حداکثر ظرفیت رسیده است.
همچنین ذخایر گاز مایع یا الپیجی در انبارهای این استانها و استانهای معین به حداکثر ظرفیت ذخیرهسازی رسیده است.
هدف از این اقدام، فراهمکردن امکان توزیع سریع سوخت جایگزین در صورت بروز محدودیت گاز در بخش خانگی و عمومی است.
البته رسیدن موجودی انبارها به ظرفیت ذخیرهسازی، بهتنهایی تضمینکننده نبود اختلال در توزیع زمستانی نیست و ظرفیت حمل و دسترسی مناطق مختلف نیز اهمیت دارد.
چرا مدیریت مصرف سوخت فقط وظیفه مردم نیست؟
عظیمیفر تأکید کرده مدیریت مصرف انرژی موضوعی فرابخشی است و تنها با تغییر رفتار مصرفکنندگان محقق نمیشود.
در این زمینه، صنعت خودروسازی مسئول بهبود استاندارد مصرف سوخت خودروهای تولیدی است.
شهرداریها نیز در توسعه حملونقل عمومی و افزایش دسترسی شهروندان به ناوگان کممصرف نقش دارند.
همچنین نوسازی ناوگان فرسوده، توسعه جایگاههای سیانجی و بهبود زیرساختهای سوخترسانی میتواند به کاهش مصرف کمک کند.
بنابراین، پایداری روند کاهشی بنزین به اجرای هماهنگ مجموعهای از سیاستهای صنعتی، حملونقلی و انرژی وابسته است.
سوالات متداول درباره کاهش مصرف بنزین
مصرف بنزین در آبان ۱۴۰۵ چند درصد کاهش یافته است؟
طبق اعلام شرکت ملی پالایش و پخش، نرخ رشد مصرف به منفی ۳ درصد رسیده و نسبت به روند مثبت ۶ درصدی گذشته، ۹ واحد درصد پایینتر قرار گرفته است.
مصرف روزانه سیانجی چقدر شده است؟
بر اساس تازهترین اظهارات مسئولان، مصرف روزانه این سوخت از ۱۸ میلیون مترمکعب عبور کرده است.
آیا واردات بنزین متوقف شده است؟
توقف قطعی واردات اعلام نشده و مسئولان از نزدیکشدن به تعادل تولید و مصرف سخن گفتهاند.
چند خودروی فرسوده طی دو سال اخیر اسقاط شده است؟
طبق اعلام معاون وزیر نفت، بیش از ۷۰۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه فرسوده اسقاط شده است.
آیا برای زمستان سوخت جایگزین ذخیره شده است؟
بله. مسئولان از افزایش ذخایر نفت سفید و الپیجی در استانهای دارای احتمال محدودیت گاز خبر دادهاند.
جمعبندی؛ تغییر مسیر مصرف سوخت با رشد سیانجی
آمارهای جدید شرکت ملی پالایش و پخش نشان میدهد روند مصرف بنزین در آبان ۱۴۰۵ نسبت به سالهای گذشته تغییر کرده و مصرف سیانجی نیز افزایش یافته است.
این تحول میتواند در کاهش فشار بر تولید داخلی بنزین و مدیریت هزینههای تأمین سوخت مؤثر باشد.
بااینحال، استمرار کاهش مصرف به نوسازی خودروهای فرسوده، توسعه حملونقل عمومی، بهبود بهرهوری خودروها و حفظ دسترسی مردم به سوختهای جایگزین وابسته است.




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟