بررسی آخرین وضعیت قیمت محصولات گروه صنعتی ایران‌خودرو در روز پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵، حاکی از تثبیت قیمت‌های نجومی در بازار آزاد و تداوم فاصله معنادار آن با نرخ‌های مصوب کارخانه است. این شکاف قیمتی که در خودروهای اقتصادی بین ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان و در محصولات رده‌بالا و کراس‌اوورها تا بیش از ۱.۶ میلیارد تومان برآورد می‌شود، بار دیگر ناکارآمدی سازوکارهای فعلی قیمت‌گذاری دستوری و توزیع قطره‌چکانی را به رخ می‌کشد. در این میان، ورود رسمی کراس‌اوور ملی «ری‌را» به بازار با قیمت ۴ میلیارد و ۶۳۰ میلیون تومان و ثبت قیمت‌های بالای ۷ میلیارد تومان برای مونتاژی‌ها، جغرافیای جدیدی از طبقه‌بندی قیمتی خودرو را ترسیم کرده است.
رانت توزیعی و سوداگری؛ موتور محرک فاصله کارخانه و بازار
در ادبیات اقتصاد قیمت‌گذاری، هرگاه شکاف عمیقی میان نرخ دستوری (کارخانه) و نرخ تعادلی (بازار آزاد) ایجاد شود، تقاضای مصرفی جای خود را به «تقاضای سفته‌بازی» می‌دهد.
بررسی جدول قیمت‌های امروز نشان می‌دهد بیشترین سود بازاری در خودروی «پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما» نهفته است؛ جایی که خریدار با خرید این خودرو به قیمت ۲ میلیارد و ۲۲۶ میلیون تومان از کارخانه و فروش آن به قیمت ۳ میلیارد و ۸۳۰ میلیون تومان در بازار، از رانت خالص یک میلیارد و ۶۰۴ میلیون تومانی (بیش از ۷۲ درصد سود) بهره‌مند می‌شود. همچنین خودروی ملی «ری‌را» با اختلاف یک میلیارد و ۴۳۰ میلیون تومانی میان کارخانه (۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان) و بازار آزاد (۴ میلیارد و ۶۳۰ میلیون تومان)، به کانون جدید جذب سرمایه‌های سرگردان بدل شده است.
بن‌بست مونتاژی‌ها؛ هایما در مدار توقف تولید
یکی از مهم‌ترین نکات در کارنامه قیمتی مهرماه، اعلام رسمی «توقف تولید» برای خانواده کراس‌اوورهای مونتاژی هایما (شامل هایما S7 پرو، هایما 8S و هایما 7X) از سوی نمایندگی است.
توقف عرضه رسمی این خودروها، شوک کمبود عرضه را مستقیماً به بازار آزاد منتقل کرده است؛ به‌طوری‌که هایما S7 پرو در سطح ۶.۵ میلیارد تومان و هایما 8S در رقم ۷.۲ میلیارد تومان معامله می‌شوند. عدم تخصیص به موقع ارز و چالش‌های تامین قطعات از شرکای چینی، از دلایل اصلی افت ظرفیت و در نهایت توقف خطوط مونتاژ این محصولات است که خریداران را به بازار آزاد و پرداخت پرمیوم‌های سنگین سوق داده است.
| ردیف | نام خودرو | قیمت کارخانه (تومان) | قیمت بازار آزاد (تومان) | حاشیه سود / اختلاف قیمت (تومان) |
| ۱ | وانت آریسان | ۱,۸۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۷۹,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۲ | وانت آریسان (مانیتور) | ۱,۸۴۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۰۳۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۸۸,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۳ | سورن پلاس (TU5P) | ۱,۸۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۶۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۹۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۴ | سورن پلاس XU7P (فولادی) | ۱,۷۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۱۳۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۰۷,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۵ | سورن پلاس XU7P | به‌زودی | ۲,۱۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | — |
| ۶ | سورن دوگانه‌سوز (مخزن کوچک) | ۱,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۷۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۹۱۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۷ | سورن دوگانه‌سوز (مخزن بزرگ) | ۱,۸۵۹,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۷۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۷۱,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۸ | دنا پلاس MT6 (فولادی) | ۲,۰۸۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۶۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۶۸,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۹ | دنا پلاس MT6 | ۲,۱۷۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۷۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۴۸,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۰ | دنا پلاس اتوماتیک | ۲,۶۱۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۵۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۹۲۹,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۱ | پژو ۲۰۷ موتور TU3 | ۱,۷۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۱۶۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۲۲,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۲ | پژو ۲۰۷ دنده‌ای (هیدرولیک) | ۱,۷۹۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۴۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۳۸,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۳ | پژو ۲۰۷ دنده‌ای (فرمان برقی) | ۱,۸۴۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۵۳,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۴ | پژو ۲۰۷ دنده‌ای پانوراما (فولادی) | ۱,۹۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۷۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۸۹,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۵ | پژو ۲۰۷ دنده‌ای پانوراما | ۱,۹۷۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۷۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۸۴,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۶ | پژو ۲۰۷ اتوماتیک | ۲,۱۷۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۶۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۴۷۳,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۷ | پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما | ۲,۲۲۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۸۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۶۰۴,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۸ | رانا پلاس | ۱,۶۲۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۷۸,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۱۹ | تارا دستی V1 | ۲,۰۶۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۶۸۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۲۲,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۲۰ | تارا اتوماتیک V4 | ۲,۴۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۶۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۱۸۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۲۱ | تارا اتوماتیک (توربو) | ۲,۷۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۶۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۲۲ | هایما اس ۵ پرو | توقف تولید | ناموجود | — |
| ۲۳ | هایما اس ۷ پرو | توقف تولید | ۶,۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | — |
| ۲۴ | هایما ۸ اس (8S) | توقف تولید | ۷,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | — |
| ۲۵ | هایما 7X | توقف تولید | ناموجود | — |
| ۲۶ | پیکاپ فوتون اتوماتیک | ۶,۳۴۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۷,۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۳۵۳,۰۰۰,۰۰۰ |
| ۲۷ | ری‌را | ۳,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۶۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۴۳۰,۰۰۰,۰۰۰ |
پرسش‌های پرتکرار درباره قیمت‌های جدید ایران‌خودرو
کدام خودروی ایران‌خودرو بیشترین فاصله قیمتی میان کارخانه و بازار را دارد؟
پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما با اختلاف قیمت بیش از یک میلیارد و ۶۰۴ میلیون تومان، رتبه نخست بیشترین رانت قیمتی را به خود اختصاص داده است. پس از آن، خودروهای ۲۰۷ اتوماتیک معمولی و ری‌را در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
ارزان‌ترین و گران‌ترین محصولات تولید داخل ایران‌خودرو در بازار آزاد کدام‌اند؟
ارزان‌ترین محصول سواری در بازار آزاد «پژو ۲۰۷ با موتور TU3» به ارزش ۲ میلیارد و ۱۶۲ میلیون تومان است و گران‌ترین محصول تولید داخل نیز کراس‌اوور «ری‌را» با نرخ ۴ میلیارد و ۶۳۰ میلیون تومان معامله می‌شود.
چرا قیمت کارخانه برای مدل‌های هایما درج نشده است؟
بر اساس اطلاعات بخشنامه، خطوط تولید و عرضه رسمی مدل‌های هایما S5، S7، 8S و 7X از سوی کارخانه متوقف شده و قیمت‌های درج‌شده برای این محصولات، صرفاً بازتاب معاملات باقی‌مانده‌های بازار آزاد است.
اختلاف قیمت در محصولات سدان اتوماتیک خانواده تارا و دنا چقدر است؟
در مدل تارا اتوماتیک V4 اختلاف قیمت کارخانه تا بازار حدود یک میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومان و در دنا پلاس اتوماتیک توربو این رقم نزدیک به ۹۳۰ میلیون تومان ثبت شده است.
فاصله فعلی میان قیمت کارخانه و بازار آزاد خودروها، نمادی روشن از ناکارآمدی توزیع رانت و سرکوب مالی در صنعت خودروسازی است. تا زمانی که سیاست‌گذار مسیر ورود خودرو به بورس کالا یا آزادسازی مشروط قیمت‌ها را در پیش نگیرد و موانع ارزی خطوط تولید برطرف نشود، این شکاف‌های میلیاردی صرفاً به نفع سفته‌بازان تمام شده و مصرف‌کننده نهایی را از دستیابی به یک خودروی استاندارد محروم خواهد ساخت.
منابع گزارش
گروه صنعتی ایران‌خودرو (IKCO) | آخرین بخشنامه‌ها و لیست قیمت مصوب فروش محصولات
پایگاه اطلاع‌رسانی ایران‌خودرو (ایکوپرس) | اطلاعیه‌های رسمی وضعیت خطوط تولید و توقف تولید محصولات مونتاژی
سامانه یکپارچه عرضه خودروهای داخلی | ضوابط نظارت بر قیمت‌های فروش و عرضه نمایندگی‌ها
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟