والاستریت ژورنال در گزارشی تازه به نقل از منابع آگاه نوشته است محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از مقامهای آمریکایی خواسته محاصره دریایی ایران تا زمانی که تهران به یک توافق جدید تن دهد، حفظ شود. این موضع در مقایسه با بهار ۱۴۰۵ یک چرخش مهم برای ریاض محسوب میشود؛ عربستان در آوریل از واشینگتن میخواست محاصره را کنار بگذارد، اما حملات به مسیرهای صادرات نفت، تشدید ناامنی در تنگه هرمز و تهدید مسیر جایگزین بابالمندب محاسبات ریاض را تغییر داده است.
والاستریت ژورنال درباره درخواست بنسلمان چه گزارش داده است؟
بر اساس گزارش تازه والاستریت ژورنال، عربستان سعودی و امارات متحده عربی از واشینگتن میخواهند در شرایط فعلی از فشار اقتصادی و دریایی علیه ایران عقبنشینی نکند.
در این گزارش به نقل از افراد آگاه از گفتوگوها آمده است محمد بنسلمان اخیراً به مقامهای آمریکایی گفته محاصره باید تا زمانی ادامه پیدا کند که ایران برای دستیابی به یک توافق جدید تحت فشار قرار گیرد.
این گزارش همزمان با تلاش قطر و عمان برای احیای مذاکرات منتشر شده است. براساس همین روایت، میان کشورهای عربی خلیج فارس نیز درباره مسیر خروج از بحران اتفاق نظر کامل وجود ندارد: عربستان و امارات بر حفظ اهرم فشار تأکید بیشتری دارند، در حالی که قطر و عمان از مسیر مرحلهای برای کاهش تنش حمایت میکنند.
گزارش بازنشرشده از والاستریت ژورنال درباره موضع عربستان و امارات
چرا موضع عربستان درباره محاصره ایران تغییر کرد؟
اهمیت خبر فقط در درخواست منتسب به بنسلمان نیست؛ نکته مهمتر، فاصله آن با موضع عربستان در چند ماه قبل است.
والاستریت ژورنال در ۱۴ آوریل ۲۰۲۶ گزارش کرده بود عربستان از آمریکا میخواهد محاصره ایران را کنار بگذارد و به میز مذاکره بازگردد. نگرانی اصلی ریاض در آن مقطع این بود که فشار بیشتر بر تهران به گسترش درگیری و تهدید بابالمندب منجر شود.
اکنون همان عربستان، براساس گزارش تازه این روزنامه، از حفظ فشار حمایت میکند.
| مقطع | موضع گزارششده عربستان | نگرانی اصلی |
|---|---|---|
| آوریل ۲۰۲۶ | فشار بر آمریکا برای پایان محاصره | گسترش جنگ و تهدید بابالمندب |
| تابستان ۲۰۲۶ | حمایت از مسیر مذاکره و کاهش تنش | امنیت صادرات نفت و هرمز |
| سپتامبر ۲۰۲۶ | حمایت از حفظ محاصره و تحریمها | فشار بر تهران برای توافق جدید و امنیت مسیرهای صادرات |
بنابراین تعبیر دقیقتر از خبر این است که ریاض از سیاست «کاهش فشار برای جلوگیری از گسترش جنگ» به سمت «حفظ فشار تا دستیابی به توافق» حرکت کرده است.
چه چیزی محاسبات ریاض را تغییر داد؟
گزارش تازه والاستریت ژورنال تغییر موضع کشورهای خلیج فارس را به تحولات امنیتی ماههای اخیر مرتبط میکند. حملات به کشتیهای سعودی، ناامنی در تنگه هرمز و تهدید مسیرهای جایگزین صادرات نفت در دریای سرخ، هزینه اقتصادی جنگ را برای ریاض افزایش داده است.
ناامنی در تنگه هرمز
عربستان برای صادرات نفت همچنان به امنیت مسیرهای خلیج فارس وابسته است. حتی تلاش برای انتقال بیشتر نفت به مسیر دریای سرخ نتوانسته وابستگی به هرمز را بهطور کامل حذف کند.
تهدید مسیر دریای سرخ
بابالمندب و مسیر منتهی به بندر ینبع برای عربستان نقش مسیر جایگزین را دارند. تشدید درگیری با انصارالله، امنیت همین مسیر جایگزین را نیز با ریسک روبهرو کرده است.
حملات به زیرساخت انرژی
حملات اخیر به زیرساختها و مسیرهای انتقال نفت عربستان باعث شده مسئله ایران برای ریاض از یک پرونده صرفاً دیپلماتیک به مسئله مستقیم امنیت انرژی تبدیل شود.
اهرم مذاکره
از نگاه حامیان ادامه فشار، لغو محاصره پیش از دستیابی به توافق، یکی از مهمترین اهرمهای واشینگتن را از بین میبرد. این استدلال اکنون در موضع گزارششده عربستان و امارات نیز دیده میشود.
محاصره دریایی آمریکا علیه ایران اکنون در چه وضعیتی است؟
محاصره فعلی از ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۲۳ تیر ۱۴۰۵، از سر گرفته شد. فرماندهی مرکزی آمریکا در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرد نیروهای آمریکایی تردد کشتیهایی را که به بنادر و مناطق ساحلی ایران وارد یا از آنها خارج میشوند، مشمول محاصره میدانند.
این نکته یک اصلاح مهم نسبت به روایتهای پراکنده است: دور نخست محاصره طبق اعلام رسمی سنتکام از ۱۳ آوریل تا ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ اجرا شد و دور دوم از ۱۴ ژوئیه آغاز شد.
سنتکام اعلام کرده بود در مرحله نخست بیش از ۱۴۰ شناور را تغییر مسیر داده، ۹ کشتی «غیرهمکار» را از کار انداخته و اجازه عبور بیش از ۵۰ شناور حامل کمکهای بشردوستانه را داده است.
سنتکام: اطلاعیه رسمی ازسرگیری محاصره دریایی ایران
آمریکا چند کشتی را در دور جدید محاصره تغییر مسیر داده است؟
آخرین عدد قابل استناد منتشرشده از سوی فرماندهی مرکزی آمریکا مربوط به ۲۱ سپتامبر است. سنتکام اعلام کرده نیروهای آمریکایی تا آن تاریخ مسیر ۱۱۰ کشتی تجاری را برای اجرای محاصره تغییر دادهاند.
این عدد ادعای رسمی سنتکام است و جزئیات کاملی درباره ملیت کشتیها، شرکتهای مالک یا شرایط همه این تغییر مسیرها منتشر نشده است.
وزیر دفاع آمریکا نیز در ۱۳ اوت اعلام کرد نیروی دریایی این کشور از نظر عملیاتی قادر است محاصره را برای مدت نامحدود ادامه دهد و شناورها را بهصورت دورهای جایگزین کند.
محاصره دریایی ایران دقیقاً چه تفاوتی با تحریم دارد؟
یکی از نقاط ضعف نسخه قبلی خبر، یکیگرفتن «تحریم» و «محاصره» بود. این دو ابزار یکسان نیستند.
| ابزار | نحوه اعمال | اثر اصلی |
|---|---|---|
| تحریم مالی | محدودیت بانک، پرداخت و دسترسی به دارایی | افزایش هزینه معامله و تأمین مالی |
| تحریم نفتی | محدودیت خرید، حمل و بیمه نفت | فشار بر درآمد صادرات انرژی |
| تحریم کشتیرانی | هدفگرفتن کشتی، مالک، اپراتور یا بیمهگر | افزایش ریسک و هزینه حمل |
| محاصره دریایی | استفاده از نیروی نظامی برای جلوگیری یا محدودکردن تردد | مداخله فیزیکی در ورود و خروج کشتی |
ترکیب این ابزارها همان چیزی است که فشار اقتصادی کنونی آمریکا را از یک رژیم تحریمی معمولی فراتر میبرد.
محاصره چگونه به ابزار جنگ اقتصادی علیه ایران تبدیل شده است؟
محاصره زمانی اثر اقتصادی پیدا میکند که محدودیت فیزیکی تجارت با تحریم بانکی، نفتی، بیمهای و کشتیرانی ترکیب شود.
چارسو اقتصاد در پرونده عملیات طرد اقتصادی و ابزارهای فشار آمریکا علیه ایران بررسی کرده است که چگونه فشار بر کشتیرانی، هوانوردی، طلا، فناوری و شبکه مالی میتواند به یک سازوکار هماهنگ فشار تبدیل شود.
در این چارچوب، درخواست منتسب به بنسلمان فقط درباره حضور چند ناو آمریکایی نیست؛ مسئله اصلی حفظ یکی از مهمترین اهرمهای اقتصادی واشینگتن در مذاکرات احتمالی است.
چرا عربستان همزمان از محاصره حمایت میکند و از جنگ بیشتر میترسد؟
در نگاه اول تناقض عجیبی است: ریاض خواهان حفظ فشار بر ایران است، اما همزمان از گسترش عملیات نظامی در منطقه استقبال نمیکند. با این حال، این دو موضع الزاماً متناقض نیستند.
براساس گزارش تازه والاستریت ژورنال، عربستان و امارات از حفظ تحریم و محاصره حمایت میکنند، اما کشورهای خلیج فارس عموماً خواهان گسترش بیشتر عملیات نظامی آمریکا نیستند.
برای ریاض، سناریوی مطلوب میتواند «فشار اقتصادی بالا بدون جنگ منطقهای گستردهتر» باشد؛ البته این تعادل بسیار شکننده است، چون خود محاصره نیز میتواند به واکنش نظامی و افزایش ریسک کشتیرانی منجر شود.
بابالمندب چرا محاسبات بنسلمان را پیچیده کرده است؟
عربستان طی ماههای گذشته تلاش کرده بخشی از وابستگی صادرات نفت خود به تنگه هرمز را با خط لوله شرق به غرب و بندر ینبع در دریای سرخ کاهش دهد. اما تشدید ناامنی در یمن و اطراف بابالمندب، این مسیر جایگزین را نیز در معرض خطر قرار داده است.
والاستریت ژورنال در گزارش تازهای درباره وضعیت صادرات عربستان نوشته است که اختلال در خط لوله شرق به غرب و مسیر دریای سرخ، ریاض را دوباره به استفاده بیشتر از هرمز واداشته است.
این همان نقطهای است که موضع عربستان پیچیده میشود: ریاض میخواهد فشار بر ایران حفظ شود، اما هر دور تازه تشدید تنش میتواند هزینه صادرات نفت خود عربستان را نیز افزایش دهد.
آیا بنسلمان قبلاً خواهان پایان محاصره ایران نبود؟
بله؛ براساس گزارشهای منتشرشده، موضع ریاض تغییر کرده است.
والاستریت ژورنال در آوریل گزارش داده بود عربستان از واشینگتن میخواهد محاصره را متوقف کند، زیرا نگران بود ایران یا نیروهای همسو با تهران به مسیر بابالمندب فشار وارد کنند.
در همان مقطع، ریاض تلاش میکرد آمریکا و ایران را به مذاکره برگرداند.
نیویورکتایمز نیز پیشتر گزارش کرده بود بنسلمان در مراحل ابتدایی جنگ از ادامه فشار نظامی علیه ایران حمایت کرده بود؛ اما با افزایش قدرت واکنش ایران و بالا رفتن هزینههای منطقهای، عربستان به سمت حمایت از آتشبس حرکت کرد.
بنابراین سیاست عربستان در سال ۲۰۲۶ یک خط ثابت نبوده است: ریاض موضع خود را با توجه به امنیت هرمز، بابالمندب، صادرات نفت و تهدید مستقیم علیه خاک عربستان تنظیم کرده است.
چرا عربستان دوباره به سیاست فشار بر ایران برگشته است؟
گزارش تازه والاستریت ژورنال سه متغیر را در مرکز این تغییر قرار میدهد:
حملات به کشتیهای سعودی
افزایش تهدید علیه کشتیرانی، اعتماد ریاض به امکان کاهش تنش بدون یک توافق گستردهتر را تضعیف کرده است.
تهدید مسیر دریای سرخ
افزایش دوباره تهدید انصارالله علیه عربستان و مسیر بابالمندب، نگرانی درباره امنیت صادرات نفت را بیشتر کرده است.
تردید درباره توافق محدود
ریاض و ابوظبی اکنون، طبق گزارش والاستریت ژورنال، نسبت به توافقی که کنترل یا نفوذ پایدار ایران بر هرمز را باقی بگذارد محتاطتر شدهاند.
درخواست عربستان چه اثری بر مذاکرات ایران و آمریکا دارد؟
اثر اصلی این تحول، سختترشدن معامله بر سر «رفع محاصره در برابر کاهش تنش» است.
قطر و عمان در تلاش برای ایجاد مسیر جدید مذاکره هستند و یکی از ایدههای مطرحشده، توقف مرحلهای درگیری و بازشدن هرمز در برابر کاهش فشار آمریکا است.
اما اگر عربستان و امارات خواهان حفظ محاصره تا دستیابی به توافق گستردهتر باشند، واشینگتن انگیزه کمتری برای واگذاری زودهنگام این اهرم خواهد داشت.
در مقابل، تهران پایان محاصره و جنگ اقتصادی و آزادسازی داراییهای ایران را در میان شروط خود برای پایان جنگ قرار داده است.
به این ترتیب، خود «محاصره» از یک ابزار نظامی به یکی از اصلیترین موضوعات چانهزنی دیپلماتیک تبدیل شده است.
تنگه هرمز چگونه به مرکز چانهزنی اقتصادی تبدیل شد؟
اهمیت هرمز فقط به نفت ایران محدود نیست. صادرات انرژی کشورهای عربی خلیج فارس نیز به امنیت این آبراه وابسته است و اختلال در آن هزینه حمل، بیمه و قیمت انرژی را افزایش میدهد.
چارسو اقتصاد در تحلیل چرا بازگشایی تنگه هرمز بحران را تمام نمیکند؟ توضیح داده است که حتی بازگشت جریان کشتیرانی نیز لزوماً ریسک بیمه، امنیت و هزینه انرژی را فوراً به وضعیت قبل بازنمیگرداند.
برای عربستان نیز همین مسئله تعیینکننده است: فشار بر ایران زمانی برای ریاض مطلوب است که هزینه آن از درآمد و امنیت صادرات نفت عربستان بیشتر نشود.
محاصره ایران چه ارتباطی با بحران بابالمندب دارد؟
هرچه صادرات نفت خلیج فارس با محدودیت بیشتری روبهرو شود، مسیر دریای سرخ و بابالمندب اهمیت بیشتری پیدا میکند. اما اگر آن مسیر نیز ناامن شود، عربستان عملاً میان دو گلوگاه پرریسک قرار میگیرد.
چارسو اقتصاد پیشتر در گزارش محاصره دریایی یمن چه فشاری بر اقتصاد عربستان میگذارد؟ همین وابستگی متقابل میان امنیت دریای سرخ، صادرات نفت و اقتصاد عربستان را بررسی کرده است.
ریاض از ادامه محاصره ایران چه چیزی میخواهد؟
بر اساس اطلاعات فعلی، نمیتوان با قطعیت گفت هدف عربستان صرفاً کاهش صادرات نفت ایران یا کسب منفعت نفتی است. گزارش والاستریت ژورنال درخواست ریاض را بیشتر در چارچوب فشار برای دستیابی به یک توافق جدید و نگرانی امنیتی کشورهای خلیج فارس قرار میدهد.
| هدف احتمالی | سازوکار | ریسک برای عربستان |
|---|---|---|
| افزایش فشار مذاکراتی بر ایران | حفظ محاصره و تحریم | طولانیشدن جنگ |
| کاهش تهدید علیه کشتیرانی | واداشتن تهران به توافق گستردهتر | واکنش نظامی بیشتر |
| کاهش نفوذ ایران بر هرمز | حفظ فشار تا توافق | اختلال بیشتر در صادرات نفت خلیج فارس |
| امنیت مسیرهای نفت عربستان | مهار همزمان هرمز و بابالمندب | بازشدن چند جبهه دریایی |
پرسشهای پرتکرار درباره درخواست بنسلمان و محاصره ایران
آیا بنسلمان رسماً خواستار ادامه محاصره ایران شده است؟
این موضوع در گزارش والاستریت ژورنال به نقل از افراد آگاه از گفتوگوها مطرح شده است. تا زمان انتشار این گزارش، بیانیه عمومی مستقیمی از بنسلمان با همین عبارت منتشر نشده است.
آیا عربستان قبلاً مخالف محاصره ایران بود؟
بله. والاستریت ژورنال در آوریل ۲۰۲۶ گزارش کرده بود ریاض از واشینگتن خواسته محاصره را متوقف و مذاکره با ایران را از سر بگیرد.
چرا عربستان اکنون از ادامه فشار حمایت میکند؟
براساس گزارش تازه، حملات به کشتیرانی و زیرساختهای عربستان، ناامنی هرمز و افزایش تهدید در مسیر دریای سرخ اعتماد ریاض به توافق محدود را کاهش داده است.
آمریکا چند کشتی را در محاصره ایران تغییر مسیر داده است؟
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده است تا ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ مسیر ۱۱۰ کشتی تجاری را در چارچوب اجرای محاصره تغییر داده است.
آیا آمریکا قصد پایاندادن به محاصره را دارد؟
براساس گزارش تازه والاستریت ژورنال، مقامهای آمریکایی به میانجیها گفتهاند دونالد ترامپ در شرایط فعلی قصد برداشتن محاصره را ندارد. پیت هگسث نیز پیشتر گفته بود نیروی دریایی آمریکا از نظر عملیاتی قادر است آن را برای مدت نامحدود حفظ کند.
شرط ایران برای توافق چیست؟
در مواضع گزارششده در مذاکرات اخیر، تهران پایان جنگ و اقدامات نظامی آمریکا، پایان محاصره و فشار اقتصادی و دسترسی به داراییهای ایران را در میان مطالبات خود مطرح کرده است.
جمعبندی؛ ریاض از ترس محاصره به حمایت از محاصره رسید
خبر تازه درباره محمد بنسلمان بیش از یک درخواست سیاسی اهمیت دارد، زیرا تغییر محاسبات عربستان در طول جنگ را نشان میدهد. ریاض در آوریل از آمریکا میخواست محاصره ایران را کنار بگذارد تا خطر گسترش جنگ به بابالمندب کاهش یابد؛ اکنون والاستریت ژورنال گزارش میدهد ولیعهد سعودی خواهان حفظ همین فشار تا دستیابی به یک توافق جدید است.
علت این چرخش را باید در وضعیت دو گلوگاه اصلی انرژی جستوجو کرد. هرمز برای صادرات نفت خلیج فارس همچنان حیاتی است و مسیر جایگزین عربستان در دریای سرخ نیز با تهدیدهای امنیتی روبهرو شده است.
در نتیجه، محاصره دریایی اکنون فقط ابزار آمریکا علیه ایران نیست؛ به یکی از مهمترین اهرمهای چانهزنی میان تهران، واشینگتن و پایتختهای عربی تبدیل شده است. مسئله تعیینکننده این خواهد بود که آیا این فشار به توافق منجر میشود یا با طولانیترکردن جنگ، همان مسیرهای انرژی را که عربستان قصد حفاظت از آنها را دارد پرهزینهتر میکند.
منابع گزارش
والاستریت ژورنال
گزارش ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ درباره درخواست عربستان و امارات برای حفظ فشار، تحریمها و محاصره دریایی علیه ایران؛ اطلاعات گزارش در منابع ثانویه معتبر بازنشر شده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM)
والاستریت ژورنال، ۱۴ آوریل ۲۰۲۶
رویترز، ۱۳ اوت ۲۰۲۶
نیویورکتایمز
گزارشهای مارس، ژوئیه و سپتامبر ۲۰۲۶ درباره تغییرات موضع عربستان، جنگ ایران، مذاکرات و درخواستهای ریاض از واشینگتن.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟