تازهترین گزارشهای ارائهشده به کنگره نشان میدهد هزینه عملیات نظامی، جایگزینی مهمات مصرفشده و تجهیزات آسیبدیده، دهها میلیارد دلار از منابع مالی ایالات متحده را به خود اختصاص داده است؛ در حالی که بخش مهمی از خسارتهای واردشده به پایگاههای آمریکایی در منطقه هنوز در محاسبات رسمی لحاظ نشده است.
در همین حال، استمرار محاصره دریایی ایران هزینه جداگانهای به عملیات نظامی آمریکا تحمیل میکند. برآورد مطرحشده در سنای آمریکا نشان میدهد نگهداری نیروها و تجهیزات لازم برای اجرای این محاصره روزانه حدود ۳۲.۵ میلیون دلار هزینه دارد؛ معادل نزدیک به یک میلیارد دلار در هر ماه.
بروزرسانی 30 آبان: بر اساس گزارش مقامهای پنتاگون به کنگره آمریکا، هزینه محاصره دریایی ایران بهتنهایی ماهانه یک میلیارد دلار است؛ رقمی که هزینه عملیات آفندی و پدافندی را شامل نمیشود.
هزینه محاصره دریایی ایران واقعا چقدر است؟
در جلسه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا، الیزابت وارن، سناتور دموکرات، هزینه محاصره دریایی ایران را بر اساس برآوردهای مستقل حدود ۳۲.۵ میلیون دلار در روز اعلام کرد.
هونگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا، در پاسخ به پرسش وارن، این برآورد را بهطور کلی تأیید کرد، اما نتوانست محاسبه دقیق هزینه روزانه را ارائه دهد. وی همچنین به هزینه انباشته حدود ۳۰ میلیارد دلاری محاصره اشاره کرد؛ رقمی که در جلسه، جزئیات حسابداری و دوره محاسبه آن روشن نشد.
بر این اساس، هزینه اجرای محاصره دریایی در بازههای مختلف به شکل زیر محاسبه میشود:
| مدت استمرار محاصره | هزینه برآوردی |
| یک روز | ۳۲.۵ میلیون دلار |
| یک هفته | ۲۲۷.۵ میلیون دلار |
| ۳۰ روز | ۹۷۵ میلیون دلار |
| ۹۰ روز | ۲.۹۲۵ میلیارد دلار |
بخش مهمی از هزینه عملیات دریایی به حضور مستمر ناوها، مصرف سوخت، پشتیبانی لجستیکی، نگهداری تجهیزات، فعالیت سامانههای مراقبتی و نیروی انسانی مربوط میشود. تفاوت این نوع عملیات با یک حمله محدود آن است که هزینههای آن تا زمان استمرار مأموریت تکرار میشود. در نتیجه، طولانی شدن محاصره میتواند حتی بدون افزایش دامنه درگیری مستقیم، بار مالی قابلتوجهی ایجاد کند.
هزینه جنگ آمریکا علیه ایران چگونه به ۴۸.۳ میلیارد دلار رسید؟
بر اساس گزارش ۱۹ نوامبر خبرگزاری آسوشیتدپرس، آرتور میلر، از مقامهای بودجهای پنتاگون، در جلسه کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا اعلام کرد که هزینه جنگ تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ به ۴۸.۳ میلیارد دلار رسیده است.
این رقم هزینه عملیات نظامی، جایگزینی مهمات و تجهیزات مصرفشده یا ازدسترفته را در بر میگیرد، اما خسارت واردشده به پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه در آن لحاظ نشده است.
دفتر بودجه کنگره آمریکا پیشتر هزینه مستقیم جنگ تا ابتدای اوت را حدود ۳۸ میلیارد دلار برآورد کرده بود. در گزارش بعدی پنتاگون، هزینه تا سوم سپتامبر به ۴۳.۶ میلیارد دلار رسید و آخرین رقم اعلامشده تا ۱۳ نوامبر، ۴۸.۳ میلیارد دلار است.
بیشترین هزینه جنگ آمریکا صرف چه بخشهایی شده است؟
بررسی گزارش ۱۸ سپتامبر نیویورکتایمز نشان میدهد بخش عمده مخارج جنگ به مصرف مهمات و جایگزینی تجهیزات اختصاص داشته است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی پنتاگون به کنگره، تا سوم سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۲۸.۱ میلیارد دلار مهمات در عملیات جنگی مصرف شده بود؛ رقمی معادل بیش از ۶۴ درصد هزینه ۴۳.۶ میلیارد دلاری اعلامشده در آن مقطع.
بنابراین، بخشی از هزینه جنگ حتی پس از کاهش یا توقف عملیات نیز باقی میماند؛ زیرا بازسازی ذخایر نظامی و جایگزینی تجهیزات به زمان، ظرفیت صنعتی و اعتبارات مالی نیاز دارد.
خسارت ۱۵ میلیارد دلاری پایگاههای آمریکا چه میزان قابل استناد است؟
یکی از مهمترین بخشهای هزینه جنگ که هنوز در محاسبات رسمی پنتاگون بهطور کامل لحاظ نشده، خسارت واردشده به پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه است.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال در اواخر اکتبر ۲۰۲۶، برآوردهای مطرحشده درباره خسارت پایگاههای آمریکایی از دستکم ۵ میلیارد دلار تا سقف احتمالی ۱۵ میلیارد دلار متغیر است. این ارقام، ارزیابی نهایی و حسابرسیشده وزارت دفاع آمریکا نیستند.
آسوشیتدپرس نیز در بررسی مستقلی با استفاده از تصاویر ماهوارهای و اطلاعات مقامهای منطقهای گزارش داد که تا پایان اوت، بیش از ۱۱۵ حمله موشکی یا پهپادی منتسب به ایران یا گروههای همسو با آن، به سازهها و تجهیزات موجود در ۲۶ پایگاه و تأسیسات نظامی آسیب وارد کرده است.
این خسارتها شامل آشیانههای هواپیما، سامانههای راداری، تجهیزات ارتباطی، انبارها و ساختمانهای پشتیبانی بوده است.
نکته مهم آن است که هزینه بازسازی یک پایگاه صرفا معادل هزینه ساخت مجدد ساختمانها نیست. جایگزینی تجهیزات ارتباطی، سامانههای هشدار زودهنگام، تأسیسات فنی و زیرساختهای امنیتی میتواند بخش قابلتوجهی از مخارج را تشکیل دهد.
پایگاه ناوگان پنجم آمریکا در بحرین چه میزان آسیب دیده است؟
پایگاه پشتیبانی دریایی آمریکا در بحرین، محل استقرار فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی این کشور، از جمله تأسیساتی است که در جریان حملات ایران آسیب دیده است.
والاستریت ژورنال با بررسی تصاویر ماهوارهای و مدلهای هزینه ساخت وزارت دفاع آمریکا، هزینه بازسازی ساختمانهای آسیبدیده این پایگاه را حدود ۴۰۰ میلیون دلار برآورد کرده است. این برآورد همه هزینههای احتمالی، از جمله جایگزینی تجهیزات داخل ساختمانها و پاکسازی محل را پوشش نمیدهد.
در جلسه ۱۷ نوامبر سنا، الیزابت وارن این رقم را مطرح کرد و از سرپرست وزارت نیروی دریایی درباره میزان واقعی خسارت پرسید. هونگ کائو اعلام کرد ارزیابی کامل هنوز انجام نشده است.
بنابراین، رقم ۴۰۰ میلیون دلار یک برآورد رسانهای مستند به بررسی خسارتهای ساختمانی است و نباید آن را رقم قطعی تمام خسارتهای پایگاه بحرین معرفی کرد.
آیا هزینه واقعی جنگ از ۶۰ میلیارد دلار عبور کرده است؟
با کنار هم قرار دادن هزینه مستقیم اعلامشده از سوی پنتاگون و برآورد خسارت پایگاهها، میتوان تصویری از ابعاد احتمالی هزینههای نظامی به دست آورد.
محاسبه دامنه احتمالی هزینه جنگ
| هزینه اعلامشده پنتاگون | ۴۸.۳ میلیارد دلار |
| برآورد پایین خسارت پایگاهها | ۵ میلیارد دلار |
| برآورد بالای خسارت پایگاهها | ۱۵ میلیارد دلار |
| جمع محاسباتی با برآورد پایین | ۵۳.۳ میلیارد دلار |
| جمع محاسباتی با برآورد بالا | ۶۳.۳ میلیارد دلار |
این ارقام جمع حسابی دو دسته برآورد هستند، نه هزینه نهایی تأییدشده جنگ. دامنه پوشش، همپوشانی احتمالی و مسئولیت پرداخت هزینه بازسازی هنوز باید روشن شود.
در نتیجه، با فرض مستقل بودن کامل هزینهها، مجموع حسابی مخارج جنگ و خسارت پایگاهها میتواند در محدوده ۵۳.۳ تا ۶۳.۳ میلیارد دلار قرار گیرد.
با این حال، این محاسبه را نباید بهعنوان رقم رسمی هزینه جنگ اعلام کرد؛ زیرا بخشی از خسارتها هنوز ارزیابی نشده و مشخص نیست چه میزان از هزینه بازسازی را آمریکا یا کشورهای میزبان پرداخت خواهند کرد.
همچنین هزینه ماهانه محاصره دریایی نباید بدون بررسی اسناد حسابداری به رقم ۴۸.۳ میلیارد دلار اضافه شود؛ زیرا ممکن است بخشی از مخارج عملیات دریایی از قبل در هزینههای جنگ لحاظ شده باشد.
محاصره دریایی چگونه به هزینه اقتصادی برای خود آمریکا تبدیل شده است؟
هزینه اقتصادی جنگ تنها به مخارج وزارت دفاع محدود نمیشود. اختلال در تجارت دریایی و بازار انرژی نیز میتواند بر قیمت کالاها، حملونقل و تورم اثر بگذارد.
دفتر بودجه کنگره آمریکا در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد افزایش قیمت انرژی ناشی از اختلالات عرضه در تنگه هرمز و دریای سرخ، بیش از ۴۰ درصد تورم هزینههای مصرف شخصی آمریکا در سهماهه دوم سال را توضیح میدهد.
این موضوع نشان میدهد هزینه اقتصادی درگیری با ایران صرفاً در بودجه نظامی ظاهر نمیشود؛ بلکه بخشی از آثار آن از مسیر افزایش قیمت انرژی به خانوارها و بنگاههای آمریکایی منتقل میشود.
افزایش قیمت سوخت میتواند هزینه حملونقل، تولید و توزیع کالا را بالا ببرد. همچنین افزایش تورم ممکن است از طریق نرخ بهره و هزینه تأمین مالی دولت، فشارهای مالی بیشتری ایجاد کند.
البته باید میان هزینه مستقیم محاصره دریایی و آثار اقتصادی گسترده جنگ تفاوت گذاشت. تمام افزایش قیمت انرژی را نمیتوان بهطور مستقل به محاصره نسبت داد؛ زیرا مجموعهای از درگیریها و اختلالات منطقهای بر بازار اثر گذاشتهاند.
چرا تداوم جنگ فشار بیشتری بر بودجه دفاعی آمریکا وارد میکند؟
درخواست دولت آمریکا برای بودجه دفاعی ۱.۵ تریلیون دلاری، همزمان با افزایش هزینههای جنگ، بحث تأمین مالی عملیات نظامی را در کنگره تشدید کرده است.
از سوی دیگر، دفتر بودجه کنگره برآورد کرده بود که در صورت استمرار شرایط نظامی، هزینههای مستقیم جنگ میتواند ماهانه حدود ۲ تا ۳ میلیارد دلار دیگر افزایش یابد. این نهاد همچنین هشدار داده بود که تکمیل دوباره برخی ذخایر مهمات دفاع موشکی ممکن است دستکم پنج سال زمان ببرد.
این وضعیت دو پیامد اقتصادی مهم دارد. نخست، افزایش نیاز به اعتبارات جاری برای حفظ عملیات نظامی؛ دوم، ایجاد تعهدات مالی بلندمدت برای تولید مهمات و بازسازی تجهیزات. بنابراین، حتی در صورت کاهش شدت عملیات، بخشی از بار مالی جنگ میتواند در سالهای بعد نیز بر بودجه دفاعی آمریکا باقی بماند.
جمعبندی؛ هزینه جنگ فراتر از عملیات نظامی است
بررسی گزارشهای آسوشیتدپرس، والاستریت ژورنال، نیویورکتایمز و اسناد منتشرشده از جلسات کنگره نشان میدهد هزینه جنگ آمریکا علیه ایران تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ به ۴۸.۳ میلیارد دلار رسیده است.
در کنار این رقم، محاصره دریایی ایران بر اساس برآوردهای مطرحشده در سنا، روزانه حدود ۳۲.۵ میلیون دلار و ماهانه نزدیک به یک میلیارد دلار هزینه دارد. خسارت پایگاههای نظامی آمریکا نیز هنوز بهطور کامل در هزینه رسمی جنگ محاسبه نشده و برآوردهای رسانهای، دامنهای از ۵ تا ۱۵ میلیارد دلار را مطرح کردهاند.
سوالات متداول
۱. هزینه ماهانه محاصره دریایی ایران برای آمریکا چقدر است؟
بر اساس برآورد مطرحشده در سنای آمریکا، حدود ۹۷۵ میلیون دلار برای یک دوره ۳۰روزه؛ معادل نزدیک به یک میلیارد دلار.
۲. هزینه جنگ آمریکا علیه ایران تا چه میزان افزایش یافته است؟
طبق اعلام مقام بودجهای پنتاگون، تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ به ۴۸.۳ میلیارد دلار رسیده است.
۳. آیا خسارت پایگاههای آمریکا در این رقم محاسبه شده است؟
خیر. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، خسارت پایگاههای نظامی در رقم ۴۸.۳ میلیارد دلاری لحاظ نشده است.
۴. خسارت پایگاههای آمریکا در منطقه چقدر برآورد شده است؟
گزارشهای رسانهای برآوردهایی بین ۵ تا ۱۵ میلیارد دلار مطرح کردهاند، اما رقم نهایی رسمی اعلام نشده است.
۵. خسارت پایگاه ناوگان پنجم آمریکا در بحرین چقدر است؟
والاستریت ژورنال هزینه بازسازی ساختمانهای آسیبدیده را حدود ۴۰۰ میلیون دلار برآورد کرده است؛ این رقم شامل تمام خسارتهای احتمالی نیست.
منابع:
- سنای آمریکا، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶؛ متن پرسشوپاسخ درباره هزینه محاصره دریایی و خسارت بحرین
- آسوشیتدپرس، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶؛ افزایش هزینه جنگ به ۴۸.۳ میلیارد دلار
- والاستریت ژورنال؛ بررسی خسارت پایگاه دریایی آمریکا در بحرین
- آسوشیتدپرس، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶؛ بررسی ماهوارهای خسارت پایگاههای آمریکا
- نیویورکتایمز، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶؛ جزئیات هزینه مهمات و تجهیزات جنگ
- گزارش دفتر بودجه کنگره درباره هزینه جنگ و پیامدهای اقتصادی آن




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟