در اقدامی که میتواند تحولی اساسی در الگوی مصرف سوخت ناوگان حملونقل شهری ایجاد کند، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی با همکاری انجمن صنفی CNG کشور، طرح تبدیل رایگان خودروهای تاکسی اینترنتی (اسنپ و تپسی) به دوگانهسوز را کلید زد. بر اساس اعلام احسان جانمحمدی، رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی CNG، متقاضیان با مراجعه به سامانه GCR شرکت ملی پخش، طی چند روز به کارگاههای مجاز معرفی میشوند و بدون پرداخت هیچ هزینهای، خودروی خود را با کیتهای نسل چهارم یا پایه گازسوز کارخانهای به دوگانهسوز تبدیل میکنند.
ارزش ریالی این طرح برای هر خودرو با توجه به هزینه بازار حدود ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان برآورد شده که بهصورت کامل توسط دولت و منابع طرحهای حمایتی تأمین میشود. این در حالی است که مصرف روزانه CNG در کشور به ۲۱ میلیون مترمکعب رسیده و زیرساختهای موجود امکان افزایش آن تا ۴۰ میلیون مترمکعب را فراهم کرده است. با توجه به ناترازی شدید بنزین و رشد ۷ تا ۸ درصدی مصرف سالانه، این طرح یکی از راهکارهای عملیاتی برای کاهش وابستگی ناوگان عمومی به بنزین محسوب میشود.
۵ مؤلفه کلیدی در طرح رایگان گازسوز شدن خودروهای اینترنتی
طرح گازسوز کردن رایگان خودروهای عمومی، با اهداف چندگانهای از جمله کاهش مصرف بنزین، صرفهجویی ارزی و حمایت از رانندگان تاکسی اینترنتی طراحی شده است. بر اساس اظهارات مقامات مسئول و اطلاعات موجود، ۵ محور اساسی این طرح بهشرح زیر است:
۱. جامعه هدف و اولویتبندی دقیق: در مرحله نخست، خودروهای عمومی شامل تاکسیها و وانتبارها در اولویت تبدیل رایگان قرار دارند و پس از آن، خودروهای فعال در پلتفرمهای تاکسی اینترنتی مانند اسنپ و تپسی مشمول این طرح میشوند. وزارت کشور با ارائه فهرست رانندگان فعال، فرآیند تأیید صلاحیت را تسهیل کرده است.
۲. رایگان بودن کامل و حذف هزینههای تبدیل: در این طرح، تمامی هزینههای مربوط به تأمین قطعات، نصب کیتهای CNG نسل چهارم و اجرای عملیات تبدیل، توسط دولت و از طریق پیمانکاران مجاز تأمین میشود و راننده هیچ هزینهای پرداخت نمیکند. این در حالی است که هزینه تبدیل در بازار آزاد حدود ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان برآورد شده است.
۳. استفاده از کیتهای نسل چهارم و کارخانهای: خودروهای مشمول این طرح به کیتهای پیشرفته CNG نسل چهارم یا کیتهای پایه گازسوز کارخانهای مجهز میشوند که نسبت به نسلهای قبلی، عملکرد بهتری در کاهش مصرف سوخت و بهبود احتراق دارند. انتخاب کارگاههای تحت نظارت سازمان ملی استاندارد، کیفیت نصب را تضمین میکند.
۴. فرآیند ساده ثبتنام و زمان کوتاه انتظار: متقاضیان با مراجعه به سامانه GCR به آدرس gcr.niopdc.ir و ثبت اطلاعات خودرو، طی چند روز به کارگاههای مجاز معرفی میشوند. زمان انتظار برای دریافت نوبت و انجام عملیات تبدیل، حدود یک هفته اعلام شده و فرآیند نصب خودرو حدود ۴ ساعت به طول میانجامد.
۵. صرفهجویی ارزی و کاهش ناترازی بنزین: با تبدیل هر خودرو به دوگانهسوز، بهطور متوسط روزانه حدود ۲۵ تا ۳۰ لیتر در مصرف بنزین صرفهجویی میشود که در مقیاس ناوگان عمومی، میتواند به کاهش قابلتوجه ناترازی بنزین و صرفهجویی ارزی تا سقف ۲ میلیارد دلار در سال منجر شود. همچنین قیمت هر مترمکعب CNG حدود ۴۵۳ تومان است که نسبت به بنزین سهمیهای ۱۵۰۰ تومانی و آزاد ۳۰۰۰ تومانی، صرفه اقتصادی چشمگیری دارد.
آیا طرح گازسوز رایگان، راهحل نهایی بحران سوخت است؟
با وجود مزایای متعدد طرح رایگان گازسوز کردن خودروهای عمومی، اما تجربه اجرای این طرح در سالهای گذشته نشان داده است که استقبال عمومی کمتر از پیشبینیها بوده است. کارشناسان معتقدند ثبات نسبی قیمت بنزین و فاصله قیمتی نهچندان زیاد با CNG، انگیزه اقتصادی برای تغییر سوخت را کاهش داده است. همچنین محدودیتهای زیرساختی مانند پراکندگی نامناسب جایگاههای CNG در برخی شهرها و کاهش پیمایش خودروها با سوخت گاز، از موانع اصلی توسعه این سوخت پاک محسوب میشود.
با این حال، تمرکز دولت بر ناوگان عمومی و تاکسیهای اینترنتی که مصرف سوخت بالایی دارند، رویکردی هوشمندانه برای مدیریت تقاضا است. پرسش اصلی این است که آیا این طرح با وجود تمام مزایا، میتواند به هدفگذاری تبدیل یک میلیون خودرو در کوتاهمدت دست یابد یا اینکه مانند گذشته، با موانع اجرایی و اقتصادی مواجه خواهد شد؟ پاسخ به این سؤال، مسیر آینده سیاستگذاری انرژی در بخش حملونقل را رقم خواهد زد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟