Skip to main content

چارسو اقتصاد

در حال دریافت تاریخ...

پر بازدیدترین مطالب

چارسواقتصاد

رسانه تحلیل و اخبار اقتصاد ایران و جهان

ذخایر نفت آمریکا به کف ۴۴ ساله رسید؛ سپر واشنگتن چقدر ضعیف شده است؟

ذخایر نفت آمریکا به کف ۴۴ ساله رسید؛ سپر واشنگتن چقدر ضعیف شده است؟

روند ذخایر نفت خام آمریکا تا ۳ اوت ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که هم ذخایر تجاری و هم ذخایر راهبردی این کشور در مسیر نزولی قرار گرفته‌اند. اما شدت کاهش ذخایر راهبردی به‌ مراتب بیشتر بوده است.

- اندازه متن +

ذخایر راهبردی نفت آمریکا در هفته منتهی به ۲۱ اوت ۲۰۲۶ به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه رسید؛ پایین‌ترین سطح ثبت‌شده از نوامبر ۱۹۸۲. در مقابل، ذخایر تجاری نفت خام این کشور به ۴۲۸.۹ میلیون بشکه افزایش یافت. این واگرایی نشان می‌دهد موجودی عادی بازار آمریکا تا حدی بازیابی شده، اما حاشیه امنیت اضطراری واشنگتن همچنان در حال کاهش است.

به‌روزرسانی ۷ شهریور ۱۴۰۵: نسخه اولیه تحلیل، داده‌ها را تا ۳ اوت ۲۰۲۶ بررسی می‌کرد. براساس تازه‌ترین گزارش هفتگی اداره اطلاعات انرژی آمریکا، موجودی SPR در هفته منتهی به ۲۱ اوت به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه و ذخایر تجاری به ۴۲۸.۹ میلیون بشکه رسیده است. تحلیل زیر با این داده‌های جدید به‌روزرسانی شده است.

ذخیره راهبردی نفت آمریکا یا SPR پس از بحران انرژی دهه ۱۹۷۰ با هدف مقابله با اختلال‌های شدید عرضه ایجاد شد. وظیفه اصلی این ذخیره، کنترل دائمی قیمت نفت نیست؛ بلکه باید هنگام بحران، برای دولت و بازار زمان بخرد تا تولید، واردات یا مسیرهای تأمین جایگزین تنظیم شوند.

آمریکا در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد در چارچوب آزادسازی هماهنگ ذخایر اعضای آژانس بین‌المللی انرژی، ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از SPR عرضه خواهد کرد. کاهش شدید موجودی در ماه‌های بعد را باید در چارچوب همین برنامه اضطراری و اختلال‌های بازار جهانی نفت تحلیل کرد.

ذخایر راهبردی و تجاری نفت آمریکا چقدر تغییر کرده‌اند؟

تاریخ گزارشذخیره راهبردی SPRذخایر تجاریپیام اصلی
۶ فوریه ۲۰۲۶۴۱۵.۲ میلیون بشکه۴۲۸.۸ میلیون بشکهنقطه آغاز مقایسه
۳ اوت ۲۰۲۶۳۰۴.۸ میلیون بشکه۴۰۷.۲ میلیون بشکهکاهش هم‌زمان هر دو موجودی
۲۱ اوت ۲۰۲۶۲۸۹.۷ میلیون بشکه۴۲۸.۹ میلیون بشکهادامه افت SPR و بازیابی ذخایر تجاری
منبع داده‌ها: گزارش هفتگی اداره اطلاعات انرژی آمریکا؛ ارقام گرد شده‌اند.

از ۶ فوریه تا ۳ اوت، موجودی SPR حدود ۱۱۰.۴ میلیون بشکه یا ۲۶.۶ درصد کاهش یافت. این تغییر در فاصله‌ای نزدیک به ۲۵.۴ هفته رخ داده است؛ بنابراین متوسط کاهش خالص موجودی تقریباً ۴.۳۵ میلیون بشکه در هفته محاسبه می‌شود.

در همان بازه، ذخایر تجاری از ۴۲۸.۸ به ۴۰۷.۲ میلیون بشکه رسید و ۲۱.۶ میلیون بشکه کاهش یافت. متوسط افت خالص آن تقریباً ۰.۸۵ میلیون بشکه در هفته بود. در نتیجه، کاهش خالص SPR در این دوره حدود پنج برابر کاهش موجودی تجاری بوده است.

با تمدید دامنه بررسی تا ۲۱ اوت، تصویر تغییر می‌کند. SPR نسبت به ۶ فوریه ۱۲۵.۵ میلیون بشکه، معادل حدود ۳۰.۲ درصد، کاهش یافته؛ اما ذخایر تجاری تقریباً به سطح ابتدای دوره بازگشته‌اند. بنابراین نمی‌توان گفت هر دو ذخیره تا پایان دوره همچنان روند نزولی مشابهی داشته‌اند.

چرا افت ذخایر راهبردی با کاهش ذخایر تجاری یکسان نیست؟

  • SPR یک ذخیره دولتی و اضطراری است

    تصمیم درباره برداشت یا بازسازی آن مستقیماً به سیاست دولت، اختلال عرضه و برنامه‌های اضطراری وابسته است.

  • ذخایر تجاری بخشی از فعالیت عادی بازارند

    واردات، صادرات، تولید داخلی، میزان پالایش و تقاضای پالایشگاه‌ها می‌توانند موجودی تجاری را هر هفته افزایش یا کاهش دهند.

  • افزایش ذخایر تجاری به معنای بازسازی SPR نیست

    در هفته منتهی به ۲۱ اوت، ذخایر تجاری به ۴۲۸.۹ میلیون بشکه رسید، اما SPR هم‌زمان به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه کاهش یافت.

  • افت SPR الزاماً به معنای شکست سیاست نیست

    این ذخیره برای استفاده در بحران ایجاد شده است. معیار ارزیابی، فقط میزان برداشت نیست؛ باید بررسی کرد آزادسازی نفت تا چه اندازه کمبود عرضه و جهش قیمت را محدود کرده است.

برداشت ۹.۹ میلیون‌بشکه‌ای در یک هفته چه معنایی دارد؟

یکی از بزرگ‌ترین کاهش‌های هفتگی دوره مورد بررسی در هفته منتهی به ۱۵ مه ۲۰۲۶ اتفاق افتاد. موجودی SPR از حدود ۳۸۴.۱ میلیون بشکه به ۳۷۴.۲ میلیون بشکه رسید؛ یعنی نزدیک به ۹.۹ میلیون بشکه کاهش در یک هفته.

این عدد نشان‌دهنده سرعت بالای تحویل نفت از ذخایر بود، اما داده موجود به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تمام برداشت آن هفته صرفاً با هدف کنترل قیمت انجام شده است. برای توضیح انگیزه و مقصد محموله‌ها باید به برنامه‌های فروش، قراردادهای تحویل و اطلاعیه‌های وزارت انرژی مراجعه کرد.

آیا سپر نفتی واشنگتن در حال فرسایش است؟

از منظر کمی، پاسخ مثبت است. کاهش موجودی SPR از ۴۱۵.۲ میلیون بشکه در ۶ فوریه به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه در ۲۱ اوت، حاشیه ذخیره قابل‌استفاده آمریکا را به‌وضوح کوچک‌تر کرده است. موجودی فعلی همچنین پایین‌ترین سطح از نوامبر ۱۹۸۲ محسوب می‌شود.

بااین‌حال، کاهش ذخیره با «ازکارافتادن کامل سپر نفتی» یکسان نیست. آمریکا همچنان از تولید داخلی بالا، ذخایر تجاری، واردات، امکان تغییر جریان صادرات و همکاری با سایر اعضای آژانس بین‌المللی انرژی برخوردار است. SPR فقط یکی از اجزای امنیت انرژی این کشور است؛ هرچند مهم‌ترین ابزار دولتی برای واکنش سریع به اختلال عرضه به شمار می‌رود.

در گزارش‌های تحلیلی مرتبط، چارسو اقتصاد پیش‌تر وضعیت گسترده‌تر بازار نفت و بحران تنگه هرمز را بررسی کرده است. مقایسه جریان عبور نفت، سطح ذخایر جهانی و موجودی فرآورده‌ها نشان می‌دهد ارزیابی امنیت انرژی فقط با مشاهده SPR کامل نمی‌شود.

کاهش SPR چه اثری بر قیمت نفت دارد؟

آزادسازی ذخایر در کوتاه‌مدت عرضه بیشتری وارد بازار می‌کند و می‌تواند بخشی از فشار قیمت را کاهش دهد. اما هرچه موجودی اضطراری پایین‌تر برود، بازار درباره توان واکنش دولت آمریکا به شوک بعدی حساس‌تر می‌شود.

این اثر مستقیم و مکانیکی نیست. قیمت نفت هم‌زمان به تولید اوپک‌پلاس، وضعیت تنگه هرمز، صادرات روسیه، عرضه نفت شیل، تقاضای چین، موجودی فرآورده‌ها و ظرفیت پالایش وابسته است. به همین دلیل، کاهش SPR می‌تواند ریسک بازار را افزایش دهد، اما به‌تنهایی جهت و اندازه تغییر قیمت نفت را تعیین نمی‌کند.

بازسازی ذخایر راهبردی آمریکا چقدر دشوار است؟

بازسازی SPR به قیمت خرید نفت، ظرفیت فیزیکی دریافت و تزریق، وضعیت بودجه و شرایط بازار بستگی دارد. خرید سریع در دوره قیمت‌های بالا می‌تواند هزینه دولت را افزایش دهد و خود به تقاضای بازار اضافه کند؛ در مقابل، خرید مرحله‌ای هنگام کاهش قیمت، زمان بیشتری برای بازسازی می‌طلبد.

چالش اصلی، انتخاب میان دو هدف است: حفظ موجودی برای بحران احتمالی بعدی یا ادامه آزادسازی برای مدیریت کمبود جاری. این تعارض زمانی جدی‌تر می‌شود که اختلال عرضه طولانی باشد یا ذخایر فرآورده‌هایی مانند بنزین و گازوئیل نیز پایین بمانند.

برای ارزیابی وضعیت SPR چه شاخص‌هایی را باید دنبال کرد؟

  • موجودی هفتگی SPR

    ادامه یا توقف برداشت نشان می‌دهد برنامه آزادسازی اضطراری در چه مرحله‌ای قرار دارد.

  • ذخایر تجاری نفت خام

    بازیابی پایدار این موجودی می‌تواند بخشی از فشار کمبود را کاهش دهد.

  • موجودی بنزین و فرآورده‌های میان‌تقطیر

    امنیت انرژی فقط به نفت خام وابسته نیست و کمبود گازوئیل یا بنزین می‌تواند فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان ایجاد کند.

  • نرخ بهره‌برداری پالایشگاه‌ها

    فعالیت بسیار بالای پالایشگاه‌ها امکان افزایش بیشتر تولید فرآورده را محدود می‌کند.

  • تصمیم‌های وزارت انرژی آمریکا

    زمان‌بندی فروش، توقف برداشت یا آغاز خرید مجدد، مسیر آینده موجودی را مشخص می‌کند.

جمع‌بندی؛ سپر نفتی کوچک‌تر شده، اما از بین نرفته است

ذخایر راهبردی نفت آمریکا از ۴۱۵.۲ میلیون بشکه در ۶ فوریه به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه در ۲۱ اوت ۲۰۲۶ کاهش یافته‌اند. افت حدود ۳۰ درصدی طی کمتر از هفت ماه، حاشیه واکنش اضطراری واشنگتن را محدود کرده و موجودی را به پایین‌ترین سطح از نوامبر ۱۹۸۲ رسانده است.

بااین‌حال، افزایش ذخایر تجاری به ۴۲۸.۹ میلیون بشکه نشان می‌دهد تصویر بازار داخلی آمریکا یک‌سره نزولی نیست. نتیجه دقیق‌تر این است که سپر دولتی آمریکا کوچک‌تر شده، اما ظرفیت تجاری بازار تا حدی بازیابی شده است. میزان آسیب‌پذیری واقعی واشنگتن به طول بحران، وضعیت فرآورده‌ها، امکان واردات و سرعت بازسازی SPR بستگی خواهد داشت.

سؤالات پرتکرار درباره ذخایر راهبردی نفت آمریکا

ذخایر راهبردی نفت آمریکا چقدر است؟

براساس گزارش EIA برای هفته منتهی به ۲۱ اوت ۲۰۲۶، موجودی SPR آمریکا ۲۸۹.۷ میلیون بشکه بود.

ذخایر نفت آمریکا از فوریه ۲۰۲۶ چقدر کاهش یافته است؟

موجودی SPR از ۴۱۵.۲ میلیون بشکه در ۶ فوریه به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه در ۲۱ اوت رسید؛ یعنی حدود ۱۲۵.۵ میلیون بشکه یا ۳۰.۲ درصد کاهش.

آیا ذخایر راهبردی آمریکا تمام شده است؟

خیر. ذخیره همچنان نزدیک به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه نفت دارد، اما به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۱۹۸۲ رسیده است.

SPR برای چند روز مصرف آمریکا کافی است؟

پاسخ به مبنای محاسبه بستگی دارد. تقسیم موجودی بر کل مصرف روزانه، واردات خالص یا ظرفیت پالایش نتایج متفاوتی می‌دهد؛ بنابراین بیان یک عدد بدون مشخص کردن مبنا گمراه‌کننده است.

چرا آمریکا از ذخایر راهبردی نفت برداشت می‌کند؟

SPR برای مقابله با اختلال شدید عرضه ایجاد شده است. برداشت‌های سال ۲۰۲۶ بخشی از برنامه آزادسازی اضطراری هماهنگ با اعضای آژانس بین‌المللی انرژی بود.

آیا کاهش SPR باعث افزایش قیمت نفت می‌شود؟

کاهش ذخیره می‌تواند نگرانی درباره توان واکنش به بحران بعدی را افزایش دهد، اما قیمت نفت به عرضه جهانی، تقاضا، تولید، صادرات و وضعیت مسیرهای حمل‌ونقل نیز وابسته است.

Total Views: 6
درباره نویسنده

حامد سلیمانی

حامد سلیمانی دانشجوی ارشد اقتصاد نظری در دانشگاه علامه طباطبایی، پژوهشگر اقتصادی و علاقه‌مند به مباحث حوزه اقتصاد پولی و مالی است.

ارسال دیدگاه
0 دیدگاه

نظر شما در مورد این مطلب چیه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خانه
اخبار‌ پر بازدید
آخرین اخبار
تماس با ما