قیمت گازوئیل اروپا به بالاترین سطح ثبتشده در دادههای کمیسیون اروپا از سال ۲۰۰۵ رسیده است. میانگین موزون قیمت دیزل در اتحادیه اروپا در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ به ۲.۱۵۹ یورو در هر لیتر رسید و گزارش تازه Transport & Environment نشان میدهد افزایش قیمت گازوئیل روزانه حدود ۲۰۳ میلیون یورو هزینه اضافی به اروپا تحمیل میکند. این فشار فقط در پمپبنزین متوقف نمیشود و از حملونقل کالا تا تورم و هزینه تولید را تحت تأثیر قرار میدهد.
| شاخص | آخرین رقم | منبع و تاریخ |
|---|---|---|
| میانگین قیمت گازوئیل اتحادیه اروپا | ۲.۱۵۹ یورو در لیتر | کمیسیون اروپا؛ داده ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ |
| هزینه یک باک ۵۰ لیتری با قیمت متوسط اتحادیه | حدود ۱۰۸ یورو | Euronews / داده کمیسیون اروپا |
| هزینه اضافه یک باک ۵۰ لیتری در ۱۴ سپتامبر | حدود ۳۰ یورو | T&E |
| هزینه اضافی روزانه مصرف گازوئیل | حدود ۲۰۳ میلیون یورو | T&E |
| هزینه اضافی روزانه کل سوخت حملونقل جادهای | حدود ۲۷۰ میلیون یورو | T&E |
| هزینه تجمعی اضافی دیزل برای اقتصاد اتحادیه اروپا | حدود ۴۰ میلیارد یورو از آغاز جنگ | T&E، ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ |
| هزینه اضافی یک کامیون در آلمان | حدود ۲۳۶ یورو در هفته | T&E |
قیمت گازوئیل اروپا به چه رقمی رسیده است؟
آخرین بولتن هفتگی نفت کمیسیون اروپا نشان میدهد میانگین موزون قیمت گازوئیل در اتحادیه اروپا در ۱۴ سپتامبر به ۲.۱۵۹ یورو در لیتر رسیده است. قیمت بنزین نیز ۲.۰۶۳ یورو در لیتر اعلام شده و هر دو رقم در بالاترین سطح مجموعه دادهای قرار دارند که کمیسیون اروپا از سال ۲۰۰۵ منتشر میکند.
با این قیمت، پر کردن یک باک ۵۰ لیتری گازوئیل بهطور متوسط نزدیک به ۱۰۸ یورو هزینه دارد. با این حال اختلاف قیمت میان کشورهای عضو بسیار زیاد است؛ در دادههای ۱۴ سپتامبر، گازوئیل در مالت حدود ۱.۲۱ یورو در لیتر و در فنلاند حدود ۲.۵۱ یورو در لیتر قیمت داشت.
از ابتدای سال ۲۰۲۶ نیز میانگین موزون قیمت گازوئیل در اتحادیه اروپا نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته است؛ جهشی که فشار مستقیم آن اکنون از خانوارها فراتر رفته و به حملونقل، کشاورزی، تولید و قیمت کالاها منتقل میشود.
۲۰۳ میلیون یورو هزینه اضافه روزانه گازوئیل از کجا آمده است؟
فدراسیون حملونقل و محیطزیست اروپا (Transport & Environment) در گزارش تازه خود که ۲۳ سپتامبر منتشر شد، برآورد کرده است افزایش هزینه گازوئیل روزانه حدود ۲۰۳ میلیون یورو بار اضافی برای اروپا ایجاد میکند. با احتساب بنزین، هزینه اضافی سوخت در حملونقل جادهای به حدود ۲۷۰ میلیون یورو در روز میرسد.
T&E همچنین هزینه تجمعی اضافی دیزل برای اقتصاد اتحادیه اروپا از آغاز جنگ را حدود ۴۰ میلیارد یورو برآورد کرده است. این ارقام برآوردهای تحلیلی این مؤسسه هستند و نباید با هزینه بودجهای مستقیم اتحادیه اروپا اشتباه گرفته شوند.
هر باک گازوئیل چقدر گرانتر شده است؟
بر اساس گزارش تفصیلی T&E، در ۱۴ سپتامبر راننده یک خودروی دیزلی برای پر کردن باک ۵۰ لیتری حدود ۳۰ یورو بیشتر از سطح مبنای پیش از بحران پرداخت میکرد. در بیانیه مطبوعاتی همراه این گزارش، رقم ۱۹ یورو نیز برای «هزینه اضافی در پمپ» ذکر شده است؛ بنابراین رقم ۳۰ یورو در این گزارش مشخصاً به محاسبه باک ۵۰ لیتری در ۱۴ سپتامبر مربوط میشود.
فشار برای ناوگان تجاری سنگینتر است. T&E برآورد میکند یک کامیون در آلمان از آغاز بحران بهطور متوسط حدود ۲۳۶ یورو هزینه اضافی سوخت در هر هفته متحمل شده است. با توجه به وجود حدود ۶.۲ میلیون کامیون در جادههای اروپا، افزایش قیمت دیزل میتواند مستقیماً هزینه حمل کالا را بالا ببرد.
چرا اروپا در برابر بحران گازوئیل آسیبپذیرتر است؟
مشکل اروپا فقط بالا رفتن قیمت نفت خام نیست. محدودیت عرضه فرآوردههای پالایششده، اختلال در ظرفیت پالایشی و کاهش عرضه برخی تولیدکنندگان باعث شده فاصله قیمت نفت خام و فرآوردههایی مانند دیزل افزایش پیدا کند.
وابستگی بالای حملونقل جادهای به دیزل
بر اساس گزارش T&E، حملونقل جادهای حدود ۷۷ درصد مصرف دیزل و گازوئیل اتحادیه اروپا را تشکیل میدهد. به همین دلیل جهش قیمت دیزل خیلی سریع به هزینه جابهجایی کالا منتقل میشود.
ناوگان بزرگ خودروهای دیزلی
حدود ۳۸ درصد خودروهای سواری موجود در جادههای اتحادیه اروپا دیزلی هستند. T&E همچنین میگوید حدود ۳۰ درصد ناوگان دیزلی اروپا بیش از ۱۵ سال عمر دارد.
محدودیت عرضه فرآوردههای پالایششده
اختلال در جریان انرژی خاورمیانه و آسیب به ظرفیت پالایشی روسیه بازار جهانی فرآوردههای میانتقطیر را تحت فشار قرار داده است. رویترز نیز در ۲۱ سپتامبر گزارش داد قیمت جهانی دیزل به رکورد رسیده و ظرفیت مازاد پالایشی برای جبران سریع کمبود محدود است.
چرا گازوئیل با وجود افت نفت همچنان گران است؟
قیمت نفت خام تنها یکی از اجزای قیمت نهایی دیزل است. حاشیه پالایش، هزینه توزیع، مالیات و محدودیت عرضه فرآورده نیز بر قیمت پرداختی مصرفکننده اثر میگذارند. به همین دلیل کاهش نفت خام الزاماً بلافاصله به کاهش مشابه قیمت گازوئیل منجر نمیشود.
کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز گفتهاند بر اساس قراردادهای آتی فرآوردههای پالایششده، حاشیه پالایشی دیزل ممکن است در اکتبر به اوج برسد. برآورد آنها برای هفته سوم سپتامبر نشان میدهد حاشیه پالایش حدود ۰.۴۱ یورو به ازای هر لیتر، معادل نزدیک به ۱۹ درصد قیمت خردهفروشی دیزل در منطقه یورو، سهم داشته است.
بحران گازوئیل چگونه به تورم اروپا منتقل میشود؟
اثر اقتصادی گازوئیل بسیار گستردهتر از هزینه سوخت خودروهای شخصی است. کامیونها، ماشینآلات کشاورزی و بخشهایی از صنعت و لجستیک به دیزل وابستهاند؛ در نتیجه افزایش پایدار قیمت آن میتواند هزینه حمل و تولید را بالا ببرد و بخشی از این افزایش هزینه در نهایت به قیمت کالاها منتقل شود.
داده تازه یورواستات نیز نشان میدهد قیمت سوخت و روانکارهای حملونقل شخصی در اتحادیه اروپا در اوت ۲۰۲۶ نسبت به اوت سال قبل ۲۳.۸ درصد افزایش یافته است. در ۲۶ کشور از ۲۷ عضو اتحادیه، قیمت این گروه نسبت به سال قبل بالاتر بوده است.
جنگ و اختلال پالایشگاهها چگونه بازار دیزل را تغییر داد؟
بحران فعلی حاصل یک عامل واحد نیست. اختلال جریان انرژی در خاورمیانه، آسیب به ظرفیت پالایشی روسیه و کاهش عرضه فرآوردههای میانتقطیر باعث شده بازار جهانی دیزل حتی در شرایط کاهش مقطعی نفت خام همچنان فشرده باقی بماند.
رویترز در ۲۱ سپتامبر گزارش داد قیمت دیزل در بازارهای جهانی به رکورد رسیده و قراردادهای آتی دیزل اروپا نسبت به ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از دو برابر شدهاند. محدود بودن ظرفیت آزاد پالایشگاهها نیز امکان افزایش سریع عرضه را کاهش داده است.
برای بررسی زنجیره اثر جنگ نفتکشها، اختلال عرضه و جهش فرآوردههای نفتی میتوانید گزارش جنگ نفتکشها؛ بنزین آمریکا و رکورد گازوئیل در چارسو اقتصاد را بخوانید.
آیا قیمت گازوئیل اروپا دوباره افزایش مییابد؟
مسیر قیمت در هفتههای آینده به سه متغیر اصلی وابسته است: وضعیت عرضه انرژی خاورمیانه، ظرفیت پالایش جهانی و بازگشت تولید پالایشگاههای آسیبدیده. کارشناسان ECB گفتهاند عادیشدن جریان انرژی و فعالیت پالایشگاهها برای کاهش پایدار قیمت بنزین و گازوئیل اهمیت اساسی دارد.
در عین حال، چشمانداز کوتاهمدت هنوز با ریسک همراه است. رویترز در ۲۱ سپتامبر گزارش داد کمبود جهانی دیزل ممکن است به دلیل سطح پایین ذخایر و محدودیت عرضه تا سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند. این سناریو قطعی نیست، اما نشان میدهد افت قیمت نفت خام بهتنهایی برای پایان بحران دیزل کافی نیست.
گرانی گازوئیل اروپا برای اقتصاد چه معنایی دارد؟
رکورد قیمت گازوئیل را باید بیش از یک شوک در پمپبنزین دید. اگر قیمتهای بالا پایدار بمانند، نخست هزینه ناوگان حملونقل افزایش مییابد؛ سپس بخشی از این هزینه به زنجیره تأمین و قیمت کالاها منتقل میشود و در مرحله بعد میتواند فشار تورمی را تقویت کند.
این مسئله برای اروپا اهمیت بیشتری دارد، زیرا وابستگی تاریخی ناوگان جادهای به دیزل باعث شده شوک فرآوردههای میانتقطیر سریعتر از بسیاری از اقتصادهای دیگر وارد هزینه حملونقل شود. به همین دلیل، رقم ۲۰۳ میلیون یورو در روز صرفاً یک عدد مربوط به بازار سوخت نیست؛ بلکه شاخصی از هزینهای است که بحران انرژی میتواند از مسیر لجستیک به بخشهای دیگر اقتصاد منتقل کند.
پرسشهای پرتکرار درباره قیمت گازوئیل اروپا
قیمت گازوئیل اروپا چقدر است؟
براساس آخرین بولتن هفتگی منتشرشده کمیسیون اروپا، میانگین موزون قیمت گازوئیل اتحادیه اروپا در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ به ۲.۱۵۹ یورو در هر لیتر رسید؛ بالاترین سطح در مجموعه دادهای که از سال ۲۰۰۵ آغاز میشود.
پر کردن باک ۵۰ لیتری گازوئیل در اروپا چقدر هزینه دارد؟
با میانگین ۲.۱۵۹ یورو در هر لیتر، پر کردن یک باک ۵۰ لیتری حدود ۱۰۸ یورو هزینه دارد.
چرا قیمت گازوئیل اروپا رکورد زده است؟
ترکیبی از قیمت بالای انرژی، اختلال عرضه در خاورمیانه، کاهش ظرفیت و صادرات فرآورده از برخی تولیدکنندگان و افزایش حاشیه پالایش دیزل باعث محدود شدن عرضه و رشد قیمت شده است.
۲۰۳ میلیون یورو هزینه روزانه گازوئیل اروپا چیست؟
این رقم برآورد T&E از هزینه اضافی روزانه مصرف دیزل در اروپا در مقایسه با سطح مبنای پیش از اختلال ژئوپلیتیک است. این رقم هزینه مستقیم بودجه اتحادیه اروپا نیست.
آیا قیمت گازوئیل اروپا کاهش پیدا میکند؟
کاهش پایدار قیمت به عادیشدن عرضه انرژی و فرآوردههای پالایشی بستگی دارد. کارشناسان ECB گفتهاند حاشیه پالایش دیزل ممکن است در اکتبر به اوج برسد؛ بنابراین ریسک بالا ماندن قیمت در کوتاهمدت همچنان وجود دارد.
منابع گزارش
کمیسیون اروپا
Weekly Oil Bulletin؛ داده رسمی قیمت سوخت کشورهای اتحادیه اروپا
Transport & Environment
A Continent Squeezed؛ گزارش ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ درباره هزینه بحران دیزل اروپا
Transport & Environment
Europe paying €200 million a day diesel premium؛ بیانیه رسمی گزارش
Euronews
EU fuel prices hit records؛ داده قیمت و ارزیابی کارشناسان ECB درباره حاشیه پالایش
Eurostat
Evolution of fuel prices in August 2026؛ تغییر سالانه قیمت سوخت در اتحادیه اروپا
Reuters
Global diesel prices hit record highs؛ بررسی محدودیت عرضه جهانی دیزل
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟