دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با استناد به قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی، وضعیت اضطراری ملی را برای محافظت از شبکه برق آمریکا در برابر تهدیدات خارجی اعلام کرد. بر اساس این فرمان اجرایی که روز گذشته در کاخ سفید به امضا رسید، خرید یا نصب تجهیزات الکتریکی سیستم برق انبوه که در خارج از کشور تولید شدهاند، مشروط به مقررات جدید خواهد شد و در برخی موارد بهکلی ممنوع میشود.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که وابستگی ایالات متحده به تجهیزات الکتریکی وارداتی، بهویژه از کشورهای رقیب، طی سالهای اخیر به دغدغهای امنیتی تبدیل شده است. کارشناسان اقتصادی معتقدند که این تصمیم، علاوه بر ابعاد امنیتی، میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای زنجیرههای تأمین جهانی و روابط تجاری آمریکا با شرکای اصلیاش به همراه داشته باشد.
۵ پیامد اقتصادی فرمان اضطراری ترامپ در زنجیره تأمین برق آمریکا
اعلام وضعیت اضطراری ملی برای حفاظت از شبکه برق، در سطحی فراتر از یک اقدام امنیتی، نشاندهندهٔ تغییر رویکرد واشنگتن به مقولهٔ امنیت زیرساختها و بازطراحی زنجیرههای تأمین است. این اقدام، در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکیِ سالهای اخیر و تلاش برای کاهش وابستگی به کشورهای رقیب، قابل تحلیل است. در ادامه، مهمترین پیامدهای اقتصادی این تصمیم را بررسی میکنیم:
۱. اختلال در زنجیره تأمین تجهیزات برقی و افزایش هزینهها
با توجه به اینکه بخش قابلتوجهی از ترانسفورماتورها، کابلها و تجهیزات شبکه برق آمریکا از کشورهایی مانند چین، آلمان و کره جنوبی تأمین میشود، اعمال محدودیتهای جدید، زنجیره تأمین را با اختلال مواجه خواهد کرد. کارشناسان صنعت برق پیشبینی میکنند که این اقدام هزینههای پروژههای زیرساختی را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد و زمان اجرای آنها را طولانیتر کند.
۲. تشدید رقابتهای تجاری و احتمال بروز تنش با شرکای اقتصادی
این فرمان که بر اساس قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی صادر شده، میتواند تنشهای تجاری جدیدی را با کشورهای صادرکننده تجهیزات برقی، بهویژه چین و آلمان، ایجاد کند. با توجه به سابقهٔ تنشهای تجاری واشنگتن با پکن و اخیراً با کانادا و مکزیک، این اقدام میتواند به تشدید منازعات تجاری و اعمال تعرفههای متقابل منجر شود.
۳. افزایش تقاضا برای تولید داخلی و تغییر در ساختار بازار
ممنوعیت یا مشروط شدن خرید تجهیزات خارجی، تقاضا برای تولیدات داخلی در صنعت برق آمریکا را افزایش خواهد داد. هرچند این امر میتواند به ایجاد اشتغال و رشد برخی بخشهای تولیدی کمک کند، اما با توجه به ظرفیت محدود تولیدکنندگان داخلی و طولانی بودن فرآیند جایگزینی، در کوتاهمدت با کمبود تجهیزات مواجه خواهیم شد. این شکاف عرضه و تقاضا، بازار تجهیزات برقی را با نوسان قیمت مواجه خواهد کرد.
۴. اثر بر قیمت انرژی و هزینههای مصرفکننده نهایی
افزایش هزینههای زیرساختیِ شبکه برق در پی اجرای این فرمان، در نهایت به صورت افزایش تعرفههای برق به مصرفکنندگان نهایی منتقل میشود. این در حالی است که اقتصاد آمریکا همچنان با چالش تورم و فشار بر هزینههای خانوار دستبهگریبان است.
۵. تغییر در الگوی واردات و جستوجوی تأمینکنندگان جدید
با اعمال محدودیتهای جدید، شرکتهای فعال در صنعت برق آمریکا ناگزیر به جستوجوی تأمینکنندگان جدید در کشورهایی مانند مکزیک، هند و یا حتی کشورهای اروپاییِ دوست هستند. هرچند تنوعبخشی به منابع تأمین در بلندمدت میتواند به کاهش وابستگی کمک کند، اما این فرآیند زمانبر و هزینهبر خواهد بود و در کوتاهمدت ثبات زنجیرهٔ تأمین را با مخاطره مواجه میسازد.
آیا نبرد امنیت زیرساختها، آغازگر جنگ تجاری جدیدی خواهد بود؟
این اقدام واشنگتن را باید در ادامهٔ راهبردِ «امنیتمحوریِ اقتصادی» در سیاست خارجی آمریکا ارزیابی کرد. انتخابِ زیرساختهای حیاتی بهعنوان عرصهٔ جدید رقابتهای ژئوپلیتیکی، نشان میدهد که مقولهٔ امنیت زنجیره تأمین به یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاران آمریکایی تبدیل شده است. این رویکرد، بهویژه در شرایطی که رقابتهای تجاریِ آمریکا با شرکای سنتیاش نظیر کانادا و مکزیک نیز به اوج خود رسیده، میتواند به معنای ورود به فاز جدیدی از منازعات اقتصادی باشد. با این حال، آنچه در میانمدت اهمیت دارد، توانایی صنعت داخلی آمریکا برای پاسخگویی به نیازهای زیرساختیِ کشور و همچنین سرعت تطبیق زنجیرههای تأمین با مقررات جدید است. در غیر این صورت، این اقدامِ بهظاهر امنیتی، میتواند به کانونی جدید برای فشارهای تورمی و اختلالات اقتصادی در خود ایالات متحده تبدیل شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟