در شرایطی که ناترازی بنزین به یکی از چالشهای اساسی اقتصاد کشور تبدیل شده، وزارت نفت تأکید دارد که کیفیت سوختهای تولیدی هیچگاه فدای کمبود و تأمین اضطراری نخواهد شد. سیامک طاووسی، مدیر نظارت بر عملیات شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، با اعلام اینکه بنزین پیش از توزیع بر اساس ۲۱ شاخص فنی شامل چگالی، فشار بخار، آروماتیکها و محدوده تقطیر مورد آزمون قرار میگیرد، این موضوع را یک «خط قرمز» برای این وزارتخانه توصیف کرده است.
آمارهای رسمی نشان میدهد که هماکنون تنها ۶۵ درصد از نفتگاز تولیدی کشور و حدود ۳۰ درصد از بنزین، مطابق با استاندارد یورو تولید میشوند که عمدتاً در پنج پالایشگاه شازند، اصفهان، تبریز، بندرعباس و شیراز تولید و برای مصرف در کلانشهرها توزیع میگردند. با این حال، مصرف روزانه بنزین به ۱۳۹ تا ۱۴۰ میلیون لیتر رسیده و رشد سالانه ۷ تا ۸ درصدی، فاصله با تولید هدف ۱۳۰ میلیون لیتری برنامه هفتم را روزبهروز بیشتر میکند.
۵ راهبرد کلیدی برای عبور از چالش کیفیت و کمبود سوخت
کیفیسازی سوخت و مدیریت همزمان ناترازی، نیازمند رویکردی چندوجهی است که از سرمایهگذاری در پالایشگاههای جدید تا تغییر الگوی مصرف را شامل میشود. بر اساس اظهارات مدیر نظارت بر عملیات پالایش و پخش، ۵ محور اصلی در این مسیر ترسیم شده است:
بهرهبرداری از طرحهای کیفیسازی با سرمایهگذاری ۹۰۰ میلیون دلاری: از ابتدای دولت چهاردهم، چهار طرح ارتقای کیفیت در پالایشگاههای شیراز، آبادان و اصفهان به بهرهبرداری رسیده یا در مراحل نهایی تکمیل قرار دارند که گامی مؤثر در افزایش تولید بنزین با استاندارد بالاتر محسوب میشود.
اجرای ۱۸ طرح کیفیسازی با سرمایهگذاری ۹ میلیارد یورویی: در چارچوب ماده ۴۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت، تعریف ۱۸ پروژه کیفیسازی فرآوردههای نفتی نشان از عزم جدی دولت برای ارتقای استانداردهای سوخت در میانمدت دارد.
راهاندازی واحد بنزینسازی پالایشگاه تهران با ۳۰۰ میلیون دلار سرمایهگذاری: این واحد که پیشبینی میشود تا پایان سال وارد مدار تولید شود، همراه با طرحهای تولید نرمال هگزان و اشباعسازی بنزن، نقش کلیدی در افزایش ظرفیت تولید بنزین یورو ایفا خواهد کرد.
احداث دو پالایشگاه جدید عادلآباد و مهر خلیج فارس: با سرمایهگذاری بیش از ۲ میلیارد یورو، این دو پالایشگاه تا پایان سال جاری به مدار تولید وارد میشوند و سهم قابلتوجهی در جبران کسری تولید خواهند داشت.
تغییر نگاه از افزایش تولید به مدیریت مصرف: طاووسی تأکید کرده که گره اصلی ناترازی بنزین در بخش تولید نیست، بلکه مصرف بیرویه است؛ چراکه خوراک هیدروکربنی در صنایع پتروشیمی ارزش افزوده بالاتری ایجاد میکند و افزایش تولید پالایشی الزاماً بهینهترین مسیر اقتصادی نیست.
آیا طرحهای ۹ میلیارد یورویی، ناترازی بنزین را حل میکند؟
با وجود سرمایهگذاریهای چشمگیر در حوزه کیفیسازی و افزایش تولید، واقعیت میدانی نشان میدهد که ناترازی بنزین همچنان یک چالش ساختاری است. مصرف روزانه ۱۳۹ تا ۱۴۰ میلیون لیتر در مقابل تولید هدف ۱۳۰ میلیون لیتری برنامه هفتم، نشان از شکاف دستکم ۱۰ میلیون لیتری دارد که با رشد سالانه ۷ تا ۸ درصدی مصرف، این فاصله به سرعت در حال افزایش است.
از سوی دیگر، طرح آزمایشی استفاده از متانول با ۰.۵ درصد در ترکیب بنزین که پایینتر از سقف مجاز استاندارد ملی ۲۲۹۲۰ اجرا شده، هرچند با هدف افزایش عدد اکتان و بهبود احتراق صورت گرفته، اما همچنان با حاشیههای ایمنی و زیستمحیطی همراه است. با این حال، تأکید مقامات نفتی بر انجام تمامی آزمونها در آزمایشگاههای معتمد و اخذ گواهی کیفیت پیش از توزیع، نشان از عزم جدی برای حفظ استانداردها دارد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟