بازار مسکن ایران این روزها فقط با تورم و افت قدرت خرید روبهرو نیست؛ بلکه زیر فشار همزمان ریسکهای جنگ و اختلال در زنجیره تامین، وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است.
در چنین فضایی، هم خریداران مصرفی و سرمایهای محتاطتر شدهاند و هم سازندگان با تردید بیشتری به آینده نگاه میکنند.
نتیجه این وضعیت، کاهش شدید معاملات، رشد هزینههای ساخت و ابهام در مسیر آینده قیمتهاست.
در ادامه، هفت نکته درباره رکود، اجاره، وام، مهاجرت و چشمانداز قیمتها را میخوانید.
۷ نکته درباره قفلشدن بازار مسکن
- بازار مسکن در هفته گذشته بیش از هر چیز، درگیر رکود معاملاتی بود.
شواهد میدانی و دادههای بازار نشان میدهد حجم خرید و فروش به پایینترین سطح رسیده و بخش بزرگی از فعالان بازار در وضعیت انتظار کامل قرار گرفتهاند.
- فشار اصلی از سمت هزینههای ساخت وارد میشود.
آسیب به برخی زیرساختهای صنعتی و اختلال در تامین مصالح ساختمانی باعث شده قیمت تمامشده ساخت بالا برود و این رشد هزینه، خیلی سریع در قیمتهای پیشنهادی فروشندگان منعکس شود.
- قیمت مسکن از توان خرید خانوارها فاصلهای تاریخی گرفته است.
در تهران، متوسط قیمت هر متر مربع مسکن به حدود ۱۴۵ میلیون تومان رسیده؛ سطحی که عملاً تقاضای عادی مصرفی را از بازار کنار زده و فقط نیازهای فوری را در بازار نگه داشته است.
- وام مسکن دیگر نقش قبلی را در خرید خانه ندارد.
با وجود افت ۱۵ درصدی قیمت اوراق حقتقدم و رسیدن آن به کانال ۹۵ هزار تومان، متقاضی برای دریافت وام ۱ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومانی باید حدود ۲۴۳ میلیون تومان فقط هزینه خرید اوراق بپردازد.
این وام در تهران فقط برای خرید حدود ۸ متر مربع مسکن کفایت میکند.
- شبکه بانکی هم سهم پررنگی در حل بحران مسکن نداشته است.
در سال گذشته، سهم بخش مسکن و ساختمان از کل وامهای پرداختی فقط حدود ۳ درصد بوده؛ عددی که نشان میدهد این بخش در اولویت تامین مالی قرار نداشته و خانوارها عملاً بدون پشتوانه موثر رها شدهاند.
- بحران مسکن فقط در خرید و فروش نیست؛ در بازار اجاره هم بنبست شکل گرفته است.
از یک طرف درآمد مستاجران افت کرده و بسیاری از خانوارها برای تامین ودیعه مجبور به گرفتن وام شدهاند و از طرف دیگر، مالکان هم زیر فشار تورم عمومی قرار دارند. نتیجه این شده که بازار اجاره در موقعیتی گیر کرده که نه مستاجر توان افزایش بیشتر را دارد و نه مالک از وضع موجود راضی است.
- چشمانداز کوتاهمدت بازار همچنان مبهم است.
اگر شرایط بیرونی و ریسکهای سیستماتیک ادامه پیدا کند، بازار در رکود باقی میماند و سازندگان هم انگیزهای برای شروع پروژههای جدید نخواهند داشت. در مقابل، اگر ثبات اقتصادی بیشتر شود و تسهیلات موثرتر به بازار برسد، امکان باز شدن تدریجی قفل معاملات وجود دارد.
آیا قیمت مسکن پایین میآید؟
در شرایط فعلی، بعید است بازار مسکن از سمت تقاضا با فشار جدیدی برای رشد قیمت روبهرو شود، چون توان خرید خانوارها بهشدت تضعیف شده است.
بنابراین مسیر قیمتها بیشتر از هر چیز به هزینه ساخت، قیمت مصالح، تورم عمومی و دستمزدها بستگی دارد، نه به هجوم خریداران.
تا زمانی که ابهامهای اقتصادی و محیطی ادامه داشته باشد، رفتار هیجانی در بازار مسکن پرریسک است.
در نتیجه، خرید یا اجاره فقط در صورت نیاز قطعی و با محاسبه دقیق، منطقیترین تصمیم برای فعالان این بازار خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟