آژانس بینالمللی انرژی هشدار داد که در صورت تداوم بحران تنگه هرمز و گسترش مسیرهای جایگزین صادرات نفت، حجم نفت عبوری از این آبراه ممکن است تا سال ۲۰۳۵ به کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. این رقم پیش از بحران حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز بود. بااینحال، آژانس تأکید کرده که این وضعیت یک سناریوی افراطی و مشروط است، نه پیشبینی قطعی آینده بازار نفت.
تاریخ گزارش: پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ | منبع: گزارش چشمانداز جهانی انرژی ۲۰۲۶ آژانس بینالمللی انرژی.
هشدار آژانس انرژی درباره آینده تنگه هرمز چیست؟
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش تازه خود بررسی کرده است که تداوم ناامنی کشتیرانی در تنگه هرمز چگونه میتواند مسیر تجارت جهانی نفت را در سالهای آینده تغییر دهد.
طبق سناریوی موسوم به «کاهش وابستگی به هرمز»، اگر سرمایهگذاری در خطوط لوله جایگزین، تولید نفت در مناطق دیگر و کاهش تقاضای واردکنندگان گسترش یابد، نیاز جهان به عبور نفت از تنگه هرمز میتواند بهشدت کاهش پیدا کند.
حجم نفت عبوری از تنگه هرمز تا سال ۲۰۳۵ چقدر میشود؟
آژانس سه رقم کلیدی را برای توضیح این سناریو ارائه کرده است:
| دوره | حجم نفت عبوری از تنگه هرمز | وضعیت داده |
|---|---|---|
| پیش از بحران ۲۰۲۶ | حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز | مبنای تاریخی مقایسه |
| سال ۲۰۳۰ | ۸.۵ میلیون بشکه در روز | سناریوی مشروط |
| سال ۲۰۳۵ | کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز | سناریوی افراطی |
منبع ارقام: اطلاعیه رسمی آژانس بینالمللی انرژی، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
در صورت تحقق این سناریو، حجم نفت عبوری از تنگه هرمز در مقایسه با سطح پیش از بحران بیش از ۹۰ درصد کاهش خواهد یافت. این عدد به معنای کاهش ۹۰ درصدی تولید نفت جهان یا حذف کامل صادرات نفت خاورمیانه نیست.
چرا ممکن است وابستگی جهان به تنگه هرمز کاهش یابد؟
گزارش آژانس بینالمللی انرژی سه عامل اصلی را در این تغییر احتمالی مؤثر میداند:
توسعه خطوط لوله جایگزین
کشورهای صادرکننده میتوانند با توسعه مسیرهای انتقال نفت خارج از تنگه هرمز، بخشی از صادرات خود را از مسیرهای دیگر انجام دهند.
افزایش عرضه نفت از سایر مناطق
افزایش تولید در کشورهای خارج از منطقه میتواند بخشی از نیاز واردکنندگان به نفت عبوری از هرمز را کاهش دهد.
تغییر تقاضای انرژی
کاهش مصرف نفت و استفاده بیشتر از منابع جایگزین انرژی میتواند تقاضا برای محمولههای عبوری از تنگه را کمتر کند.
آیا اهمیت اقتصادی تنگه هرمز از بین میرود؟
خیر. آژانس بینالمللی انرژی تأکید کرده است که حتی در سناریوی افراطی کاهش عبور نفت، خاورمیانه همچنان بزرگترین منطقه صادرکننده نفت به بازارهای بینالمللی باقی خواهد ماند.
همچنین توسعه خطوط لوله جایگزین به معنای حذف کامل ریسکهای ژئوپلیتیکی نیست؛ زیرا زیرساختهای انتقال نفت نیز ممکن است در معرض اختلال قرار گیرند.
سؤالات مرتبط با آینده تنگه هرمز
آیا کاهش نفت عبوری از هرمز لزوماً باعث کاهش قیمت جهانی نفت میشود؟
خیر. اثر آن به میزان تولید جهانی، هزینه مسیرهای جایگزین، سطح تقاضا و شرایط امنیتی بستگی دارد. کاهش وابستگی به یک مسیر تجاری لزوماً به معنی افزایش عرضه جهانی نفت نیست.
آیا خطوط لوله میتوانند کاملاً جایگزین تنگه هرمز شوند؟
جایگزینی کامل به ظرفیت خطوط لوله، سرمایهگذاری، مسیرهای جغرافیایی و امنیت زیرساختها بستگی دارد. سناریوی آژانس نیز حذف کامل عبور نفت از تنگه هرمز را نشان نمیدهد.




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟