آیا نیروگاه‌های برق ایران در جنگ بعدی ایران و آمریکا هدف حمله قرار می‌گیرند؟ بررسی گزارش‌های NBC، فایننشال تایمز، ABC و آسوشیتدپرس نشان می‌دهد که احتمال ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران مطرح است، اما حمله به نیروگاه‌های ایران در برنامه نهایی و تأییدشده آمریکا اعلام نشده است. اشاره مشخص به نیروگاه‌ها مربوط به گزارشی درباره یک طرح پیشین اسرائیل است؛ در مقابل، یک منبع آگاه در گزارش جدیدتر ABC گفته نیروگاه‌های غیرنظامی در فهرست اهداف طرح مورد بحث قرار ندارند.
به گزارش چارسو اقتصاد، با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان ۱۴۰۵، گزارش‌های تازه‌ای درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی به ایران منتشر شده است. در این میان، موضوع هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های برق حساسیت بیشتری دارد؛ زیرا آسیب به این تأسیسات می‌تواند فراتر از تولید برق، بر فعالیت کارخانه‌ها و خدمات ضروری مردم اثر بگذارد.
آخرین وضعیت بررسی خبر: پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵. تا زمان تنظیم این گزارش، خبر قطعی مبنی بر صدور فرمان آمریکا برای حمله به نیروگاه‌های ایران در منابع بررسی‌شده وجود ندارد.
آیا NBC از تصمیم آمریکا برای حمله به نیروگاه‌های ایران خبر داده است؟
شبکه NBC News در گزارش ۷ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که دونالد ترامپ و اعضای تیم امنیت ملی او گزینه‌هایی را برای ازسرگیری عملیات گسترده نظامی علیه ایران بررسی کرده‌اند. بر اساس این گزارش، ارتش آمریکا پس از رایزنی مقام‌های امنیتی، گزینه‌های تازه‌ای را برای بررسی در اختیار رئیس‌جمهور قرار داده بود.
نکته تعیین‌کننده این است که NBC در آن گزارش از تصمیم نهایی برای آغاز حمله خبر نداده بود. همچنین ادعای مشخصِ «تصمیم آمریکا برای بمباران نیروگاه‌های ایران» را نمی‌توان به استناد این گزارش، یک خبر تأییدشده دانست.
موضوع نیروگاه‌ها به‌صورت مشخص در گزارش دیگری مطرح شده است. فایننشال تایمز در ۲۱ اکتبر به نقل از افراد مطلع نوشت اسرائیل برای یک عملیات چندروزه علیه ایران در حوالی ۱۰ اکتبر برنامه‌ریزی کرده بود که اهداف احتمالی آن، علاوه بر مراکز هسته‌ای و حکومتی، زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله نیروگاه‌های برق را نیز دربرمی‌گرفت.
طبق روایت منابع فایننشال تایمز، این عملیات اجرا نشد. بااین‌حال، بنیامین نتانیاهو در واکنش به انتشار گزارش، ادعای مطرح‌شده درباره متوقف شدن عملیات از سوی ترامپ را رد کرد. بنابراین حتی جزئیات آن طرح پیشین نیز بدون اختلاف و ابهام نیست.
آخرین گزارش‌ها درباره هدف قرار گرفتن نیروگاه‌های ایران چه می‌گویند؟
مقایسه گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد که باید میان «بررسی گزینه نظامی»، «طرح پیشنهادی» و «دستور قطعی حمله» تفاوت گذاشت.
| منبع و تاریخ | مهم‌ترین اطلاعات منتشرشده | وضعیت ادعا |
|---|---|---|
| NBC؛ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ | آماده‌سازی گزینه‌های تازه نظامی آمریکا علیه ایران | بررسی گزینه‌ها؛ بدون تصمیم نهایی اعلام‌شده |
| فایننشال تایمز؛ ۲۱ اکتبر | گزارش درباره طرح قبلی اسرائیل شامل احتمال حمله به نیروگاه‌ها | طرح گزارش‌شده، اجرا نشده و بخشی از روایت آن مورد اختلاف است |
| ABC News؛ ۲۲ اکتبر | بررسی طرح حملات جدید؛ یک منبع می‌گوید نیروگاه‌های غیرنظامی در فهرست نیستند | گزارش مبتنی بر منابع آگاه؛ نه تصمیم رسمی |
| آسوشیتدپرس؛ ۲۸ اکتبر | هشدار آمریکا به متحدان منطقه‌ای درباره احتمال عملیات تازه پس از انتخابات | احتمال تشدید درگیری؛ تصمیم نهایی ترامپ اعلام نشده است |
در گزارش ۲۲ اکتبر ABC News، منابع آگاه از بررسی حملات احتمالی به تأسیسات پتروشیمی و برخی مراکز هسته‌ای ایران سخن گفته‌اند؛ بااین‌حال، یکی از همین منابع تصریح کرده است که حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی مانند نیروگاه‌های برق در طرح مورد اشاره قرار ندارد.
تازه‌ترین تحول مهم نیز گزارش آسوشیتدپرس در ۲۸ اکتبر است. این خبرگزاری به نقل از دو دیپلمات گزارش داد که مقام‌های آمریکایی از برخی متحدان منطقه‌ای خواسته‌اند برای احتمال حملات تازه علیه ایران و واکنش‌های متقابل آماده باشند. این منابع در عین حال تأکید کرده‌اند که ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را برای انجام حملات جدید نگرفته است.
نتیجه: خطر تشدید درگیری در گزارش‌های تازه مطرح است؛ اما مشخص نیست نیروگاه‌های ایران هدف عملیات احتمالی بعدی باشند و هیچ فهرست نهایی و تأییدشده‌ای از چنین اهدافی منتشر نشده است.
اگر نیروگاه‌های برق ایران هدف حمله قرار بگیرند، چه پیامد اقتصادی دارد؟
اهمیت این سناریو برای اقتصاد ایران فقط به خسارت احتمالی یک نیروگاه محدود نمی‌شود. برق، زیرساخت پایه فعالیت صنایع و بسیاری از خدمات عمومی است؛ بنابراین میزان آسیب اقتصادی به محل حادثه، گستره اختلال شبکه و مدت زمان بازیابی آن بستگی دارد.
اختلال در تولید صنعتی
قطع یا محدود شدن برق پایدار می‌تواند برنامه تولید واحدهای صنعتی را مختل کند. شدت اثر در صنایع وابسته به تأمین مستمر انرژی و بنگاه‌هایی که امکان استفاده از برق جایگزین ندارند، بیشتر خواهد بود.
افزایش هزینه تولید و تعمیرات
توقف خطوط تولید، هزینه تأمین برق اضطراری و تعمیر تجهیزات آسیب‌دیده ممکن است هزینه تمام‌شده محصولات را افزایش دهد. تعیین میزان واقعی خسارت بدون اطلاع از ابعاد اختلال امکان‌پذیر نیست.
فشار بر خدمات ضروری
شبکه‌های آب‌رسانی، مراکز درمانی، ارتباطات و زنجیره نگهداری مواد غذایی در بخش‌هایی از فعالیت خود به برق وابسته‌اند. به همین دلیل، اختلال گسترده و طولانی‌مدت برق می‌تواند پیامدهایی فراتر از صنعت برق ایجاد کند.
چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش «ناترازی برق و معمای نقدینگی زیرساخت‌ها» به اهمیت سرمایه‌گذاری و تاب‌آوری شبکه برق پرداخته است. تهدید نظامی احتمالی، در صورت تحقق، مسئله پایداری این زیرساخت را حساس‌تر می‌کند.
ایران برای حفظ خدمات آب و برق در شرایط جنگی چه برنامه‌ای مطرح کرده است؟
در داخل کشور، موضوع استمرار خدمات حیاتی پیش از انتشار این گزارش‌ها نیز مطرح بوده است. بر اساس اظهارات محمدعلی قمی، معاون بسیج و امور استان‌های سازمان پدافند غیرعامل کشور، دستگاه‌های اجرایی باید برای تداوم خدمات ضروری از جمله آب، برق، گاز و سوخت، برنامه مقابله با تهدید و بازگشت به شرایط عادی داشته باشند.
جزئیات این موضع‌گیری در گزارش مرتبط چارسو اقتصاد با عنوان «هشدار پدافند غیرعامل؛ آب، برق و گاز در بحران نباید قطع شود» منتشر شده است.
البته تأکید بر آمادگی و استمرار خدمات، به معنای تضمین مصون ماندن همه تأسیسات یا منتفی شدن هرگونه خاموشی نیست. ارزیابی میزان آمادگی به اطلاعات فنی و عملکرد واقعی شبکه وابسته است.
آیا حمله به نیروگاه‌های برق از نظر حقوق بین‌الملل مجاز است؟
به گفته کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، تأسیسات تأمین برق برای غیرنظامیان اصولاً از حمایت‌های حقوق بشردوستانه بین‌المللی برخوردارند. صرف اینکه آسیب به یک نیروگاه بتواند اقتصاد یک کشور را تضعیف کند، آن را به هدف نظامی مجاز تبدیل نمی‌کند.
در مواردی که یک تأسیسات به‌طور مؤثر در اقدامات نظامی مشارکت داشته باشد، وضعیت حقوقی آن باید بر اساس شرایط مشخص بررسی شود. حتی در این حالت نیز قواعد مربوط به تفکیک اهداف نظامی و غیرنظامی، تناسب و پیشگیری از آسیب به غیرنظامیان لازم‌الاجراست.
صلیب سرخ همچنین هشدار می‌دهد که آسیب به زیرساخت انرژی می‌تواند پیامدهای زنجیره‌ای برای آب‌رسانی، بهداشت، درمان و سایر خدمات ضروری داشته باشد. بنابراین بحث حمله احتمالی به نیروگاه‌ها فقط یک موضوع نظامی نیست و مستقیماً با امنیت اقتصادی و انسانی ارتباط دارد.
واکنش ایران به احتمال آغاز دور تازه حملات آمریکا چیست؟
هم‌زمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها، تهران بر آمادگی دفاعی و ادامه مسیر دیپلماسی تأکید کرده است. خبرگزاری تسنیم در ۶ آبان ۱۴۰۵ به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، گزارش داد که ایران در کنار آمادگی نیروهای مسلح، همچنان برای بررسی ابتکارهای دیپلماتیک با واسطه‌ها در ارتباط است.
در سوی دیگر، کاخ سفید در واکنش به گزارش‌های ۲۲ اکتبر اعلام کرده بود که آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر حمله تازه‌ای علیه ایران انجام نخواهد داد. بااین‌حال، این موضع به معنای رد قطعی عملیات پس از انتخابات نیست.
چارسو اقتصاد در گزارش «پیش‌بینی جنگ دوباره ایران و آمریکا» نیز دیدگاه یکی از کارشناسان درباره احتمال آغاز مرحله تازه درگیری را منتشر کرده است. این‌گونه پیش‌بینی‌ها باید از اطلاعات تأییدشده درباره تصمیم‌های عملیاتی تفکیک شوند.
جمع‌بندی؛ آیا حمله به نیروگاه‌های ایران قطعی است؟
خیر. بر اساس آخرین اطلاعات بررسی‌شده در ۷ آبان ۱۴۰۵، حمله آمریکا به نیروگاه‌های برق ایران در جنگ احتمالی بعدی قطعی یا رسماً تأیید نشده است. گزارش NBC از بررسی گزینه‌های نظامی حکایت دارد؛ فایننشال تایمز به طرح پیشین و اجرا‌نشده اسرائیل اشاره کرده؛ ABC درباره طرح جدید روایتی متفاوت ارائه داده و آسوشیتدپرس نیز گزارش کرده است که تصمیم نهایی ترامپ برای حملات تازه هنوز اعلام نشده است.
با وجود این اختلاف‌ها، تهدید زیرساخت برق از نظر اقتصادی جدی است؛ زیرا در صورت آسیب واقعی به شبکه، اثر آن می‌تواند به تولید، خدمات عمومی و هزینه‌های زندگی سرایت کند. معیار اصلی برای پیگیری این خبر، انتشار تصمیم رسمی، تغییر مشخص در وضعیت عملیاتی یا شواهد مستقل و قابل راستی‌آزمایی خواهد بود.
پرسش‌های مرتبط با جنگ احتمالی و زیرساخت‌های برق
آیا حمله به یک نیروگاه لزوماً باعث قطع برق سراسر کشور می‌شود؟
خیر. دامنه خاموشی به ظرفیت نیروگاه آسیب‌دیده، وضعیت شبکه انتقال، امکانات جایگزین، پایداری سایر واحدها و توان بازگرداندن شبکه به مدار بستگی دارد. بدون داده فنی نمی‌توان گستره اختلال را پیش‌بینی کرد.
تفاوت حمله به نیروگاه تولید برق با آسیب به خطوط انتقال چیست؟
آسیب به نیروگاه می‌تواند ظرفیت تولید برق را کاهش دهد؛ اما صدمه به خطوط انتقال یا پست‌های برق ممکن است انتقال انرژی تولیدشده به مناطق مصرف را مختل کند. در هر دو حالت، شدت پیامد به ساختار و مسیرهای جایگزین شبکه وابسته است.
آیا نیروگاه برق و تأسیسات هسته‌ای یک موضوع هستند؟
خیر. بیشتر نیروگاه‌های برق با سوخت‌های فسیلی، آب یا منابع تجدیدپذیر برق تولید می‌کنند. تأسیسات هسته‌ای انواع مختلفی دارند؛ برخی برای تولید برق ساخته شده‌اند و برخی کارکردهای دیگری دارند. نیروگاه‌های هسته‌ای به دلیل خطرهای ویژه، موضوع حمایت‌های حقوقی مضاعف نیز هستند.
چرا تهدید زیرساخت برق ممکن است بر قیمت کالاها اثر بگذارد؟
اگر اختلال برق طولانی شود، کاهش تولید، هزینه برق اضطراری، خرابی مواد اولیه یا تأخیر در عرضه می‌تواند هزینه بنگاه‌ها را بالا ببرد. البته افزایش قیمت‌ها نتیجه قطعی هر اختلال نیست و به مدت، وسعت و نحوه مدیریت آن بستگی دارد.
منابع و اسناد بررسی خبر
- NBC News، ۷ اکتبر ۲۰۲۶ — بررسی گزینه‌های نظامی جدید آمریکا علیه ایران.
- Financial Times، ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ — گزارش طرح پیشین و اجرا‌نشده اسرائیل؛ شامل اشاره به نیروگاه‌های برق.
- Times of Israel، ۲۲ اکتبر — بازتاب تکذیب نتانیاهو درباره توقف عملیات به دستور ترامپ.
- ABC News، ۲۲ اکتبر — جزئیات سناریوی تازه حملات و اظهارات منبع آگاه درباره خارج بودن نیروگاه‌های غیرنظامی از فهرست اهداف.
- Associated Press، ۲۸ اکتبر — هشدار به متحدان درباره حملات احتمالی و نبود تصمیم نهایی.
- خبرگزاری تسنیم، ۶ آبان ۱۴۰۵ — موضع جدید وزیر امور خارجه ایران درباره آمادگی دفاعی و ادامه دیپلماسی.
- کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در ایران — قواعد حمایت از زیرساخت‌های غیرنظامی و تأسیسات انرژی.
ویدیوی مرتبط: در گزارش تصویری ABC News، سناریوی ازسرگیری حملات احتمالی بررسی شده است. این ویدیو مدرک وقوع حمله به نیروگاه‌های ایران نیست.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟