دادههای تازه وزارت بازرگانی آمریکا نشان میدهد موتور مصرفی این کشور که مدتها نیروی محرکه اصلی رشد اقتصادی بوده، با کاهش محسوس دور موتور مواجه شده است. رشد فروش خردهفروشی در ماه ژوئن به تنها ۰.۲ درصد رسید؛ رقمی که در مقایسه با رشد ۱ درصدی ماه مه، بیانگر کاهشی ۸۰ درصدی است. اگرچه این رقم مطابق با برآورد والاستریت ژورنال بود، اما آنچه در پشت این اعداد نهفته، حکایت از تغییر رفتار مصرفکنندگان و تأثیرپذیری عمیق از متغیرهای کلان از جمله قیمت انرژی و سیاستهای پولی دارد. کاهش ۱۲ درصدی قیمت بنزین نسبت به ماه قبل و افت شاخص هزینههای سوخت، عامل اصلی این کاهش سرعت شناسایی شده است.
اما آنچه این گزارش را از یک گزارش صرفاً آماری فراتر میبرد، نشانههای متناقضی است که در لایههای آن دیده میشود. از یک سو، فروش خودرو با جهش ۱.۹ درصدی و فروش کالاهای الکترونیکی با رشد ۰.۸ درصدی حاکی از تداوم قدرت خرید در بخشهایی از اقتصاد است و از سوی دیگر، کاهش ۲.۲ درصدی فروش مواد غذایی و افت ۰.۶ درصدی فروش پوشاک، نشان از احتیاط مصرفکنندگان در اقلام غیرضروری دارد. این دوگانه، معادله پیچیدهای را پیش روی فدرال رزرو قرار داده است: آیا این کاهش سرعت نشانه سرد شدن تقاضا و موفقیت در کنترل تورم است یا هشداری از کاهش قدرت خرید اقشار کمدرآمد؟
۵ نشانه کلیدی از تغییر رفتار مصرفکننده آمریکایی در ژوئن
بررسی جزئیات آمار خردهفروشی ژوئن نشان میدهد که کاهش سرعت رشد، یک پدیده یکبعدی نیست و در پشت آن، تغییرات ساختاری در الگوی مصرف خانوارهای آمریکایی رخ داده است. کاهش قیمت انرژی، بهبود موقت تورم، تغییر سبد مصرفی، واگرایی میان گروههای درآمدی و تأثیر انتظارات نرخ بهره بر رفتار خرید، پنج متغیری هستند که تصویر واقعی از وضعیت مصرف در آمریکا را ترسیم میکنند. این شاخصها نه تنها عملکرد گذشته را تشریح میکنند، بلکه بینش مهمی درباره جهتگیری آینده اقتصاد این کشور ارائه میدهند:
۵ نکته شمارهگذاریشده:
۱. کاهش ۳۰ درصدی سهم هزینه سوخت از سبد مصرفی: با افت قیمت بنزین از ۳.۸۰ دلار به ۳.۳۵ دلار در هر گالن، سهم هزینههای سوخت از کل مخارج خردهفروشی به کمترین سطح در ۱۴ ماه اخیر رسید و این موضوع به تنهایی ۰.۶ درصد از رشد اسمی فروش را کاهش داد.
۲. جایگزینی کالاهای بادوام با کالاهای مصرفی: رشد ۱.۹ درصدی فروش خودرو در مقابل کاهش ۰.۴ درصدی فروش پوشاک، نشاندهنده تغییر اولویت مصرفکنندگان به سمت کالاهای سرمایهای و با دوام است که معمولاً در دوران کاهش تورم و بهبود اعتماد به نفس اقتصادی رخ میدهد.
۳. افزایش ۱۲ درصدی فروش اینترنتی نسبت به مدت مشابه سال قبل: فروش آنلاین با رشد ۱.۷ درصدی ماهانه، سهم خود از کل خردهفروشی را به ۱۸.۳ درصد رساند که بیانگر تغییر دائمی در کانالهای توزیع و رفتار خرید خانوارهاست.
۴. واگرایی طبقاتی در هزینهکرد: دادههای غیررسمی نشان میدهد هزینهکرد دهک بالای درآمدی ۱.۸ درصد رشد داشته در حالی که دهک پایین با کاهش ۰.۵ درصدی مواجه شده؛ شکافی که در صورت تداوم میتواند به بحران اجتماعی-اقتصادی تبدیل شود.
۵. کاهش نرخ پسانداز به ۳.۵ درصد: با کاهش تورم به ۳.۵ درصد، خانوارها به جای پسانداز، تمایل بیشتری به هزینهکرد نشان دادهاند که در کوتاهمدت محرک رشد است اما در بلندمدت، آسیبپذیری اقتصاد را در برابر شوکهای آتی افزایش میدهد.
آیا کاهش رشد خردهفروشی، طلسم مصرف آمریکایی را میشکند؟
تحلیل دادههای ژوئن و مقایسه آن با روند ماههای اخیر نشان میدهد که اقتصاد آمریکا در نقطه عطفی حساس قرار گرفته است. از یک سو، کاهش رشد خردهفروشی از ۱ درصد به ۰.۲ درصد ممکن است نشانهای از تأثیر تجمیعی افزایش نرخ بهره بر رفتار مصرفکنندگان باشد و از سوی دیگر، بهبود در بخشهایی مانند خودرو و لوازم الکترونیکی، خوشبینی نسبت به تداوم رشد را حفظ کرده است. پیشبینی میشود در صورت تداوم کاهش قیمت انرژی و کنترل تورم در کانال ۳ تا ۴ درصد، رشد خردهفروشی در ماههای آینده در دامنه ۰.۳ تا ۰.۵ درصد تثبیت شود. اما اگر شاخصهای بازار کار نشان از کاهش اشتغال و افزایش بیمه بیکاری داشته باشند، احتمال ورود به فاز رکود مصرفی تا پایان سال ۲۰۲۶ به بیش از ۴۰ درصد خواهد رسید و فدرال رزرو را در تنگنای دشوار میان تورم و رکود قرار خواهد داد. سناریوی محتمل، ادامه رشد مثبت اما با شیب ملایمتر است، مشروط بر آنکه نرخ بهره از سطوح فعلی فراتر نرود و اعتماد مصرفکننده حفظ شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟