مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء در روز ۲۲ آبان ۱۴۰۵ به ۴۸۱ میلیون مترمکعب رسید؛ رقمی معادل ۶۸ درصد تولید روزانه ۷۰۹ میلیون مترمکعبی گاز کشور. افزایش سهم مصرف این بخشها در آستانه فصل سرما، فشار بر شبکه تأمین انرژی را تشدید کرده است. در همین حال، سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، هشدار داده که دستکم ۱۱ استان کشور در معرض تنش گازی قرار دارند و مازندران، گلستان و خراسان شمالی با چالش بیشتری روبهرو خواهند بود.
مصرف گاز کشور در آبان ۱۴۰۵ چقدر است؟
بر اساس گزارش شرکت ملی گاز، روز ۲۲ آبان از مجموع ۷۰۹ میلیون مترمکعب گاز تولیدشده، ۴۸۱ میلیون مترمکعب در بخشهای خانگی، تجاری و صنایع جزء مصرف شده است.
بر این اساس، حدود ۶۷.۸ درصد تولید روزانه به این گروه از مصرفکنندگان اختصاص یافته و سهم سایر بخشها، بر مبنای تفاضل دو رقم اعلامشده، معادل ۲۲۸ میلیون مترمکعب بوده است.
نکته مهم این است که رقم ۴۸۱ میلیون مترمکعب صرفاً مربوط به خانوارها نیست و مصرف بخش تجاری و صنایع کوچک را نیز در بر میگیرد.
| شاخص | میزان ثبتشده در ۲۲ آبان |
|---|---|
| تولید روزانه گاز کشور | ۷۰۹ میلیون مترمکعب |
| مصرف خانگی، تجاری و صنایع جزء | ۴۸۱ میلیون مترمکعب |
| سهم این سه بخش از تولید | حدود ۶۸ درصد |
| اختلاف تولید و مصرف سه بخش | ۲۲۸ میلیون مترمکعب |
| سهم سایر مصارف نسبت به تولید اعلامی | حدود ۳۲ درصد |
اختلاف ۲۲۸ میلیون مترمکعبی نباید بهعنوان گاز مازاد یا ظرفیت آزاد شبکه تلقی شود؛ زیرا نیروگاهها، صنایع عمده و سایر مصارف نیز به تأمین گاز نیاز دارند.
چرا سهم مصرف خانگی و تجاری افزایش یافته است؟
با کاهش دمای هوا و آغاز استفاده گستردهتر از وسایل گرمایشی، ترکیب مصرف گاز کشور تغییر میکند.
در ماههای گرم، سهم بیشتری از گاز در اختیار نیروگاهها و صنایع قرار میگیرد؛ اما با ورود به فصل سرد، نیاز بخش خانگی و تجاری افزایش مییابد.
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز، پیشتر اعلام کرده بود که مصرف گاز کشور در یک بازه هفتگی حدود ۶۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته و احتمال رشد بیشتر تقاضا وجود دارد.
او همچنین هشدار داده است که در اوج زمستان ممکن است سهم بخش خانگی و تجاری از مصرف شبکه به حدود ۸۰ درصد برسد.
بنابراین، سهم ۶۸ درصدی اعلامشده برای ۲۲ آبان، نشاندهنده فشار قابل توجه تقاضا در ابتدای فصل سرد است؛ هرچند نمیتوان بدون دادههای روزهای بعد، افزایش قطعی این سهم را پیشبینی کرد.
کدام استانها در معرض تنش گازی هستند؟
مدیرعامل شرکت ملی گاز اعلام کرده است که دستکم ۱۱ استان کشور در فصل سرد در معرض تنش تأمین گاز قرار دارند.
از میان این استانها، وضعیت سه استان شمالی و شمالشرقی حساستر ارزیابی شده است.
- مازندران: افزایش تقاضای گرمایشی و سهم بالای مصرف خانگی در شبکه استان.
- گلستان: افزایش نیاز گاز در فصل سرد و ضرورت مدیریت بار مصرف.
- خراسان شمالی: حساسیت تأمین پایدار گاز در شرایط افت دما و افزایش تقاضا.
قرارگرفتن در معرض تنش گازی به معنای اعلام قطعی گاز برای تمامی مشترکان این استانها نیست.
به گفته مسئولان شرکت ملی گاز، برنامهریزی برای مدیریت مصرف و تأمین سوخت در این مناطق انجام شده است.
چه مقدار از ظرفیت تولید گاز کشور بازسازی شده است؟
یکی از چالشهای تأمین گاز در سال جاری، کاهش ظرفیت تولید و فرآورش در پی آسیب به تأسیسات انرژی است.
سعید توکلی اعلام کرده که حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانه گاز کشور در جریان حملات نظامی از مدار خارج شده بود.
بر اساس توضیحات وی، بیش از ۹۵ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیبدیده تاکنون به مدار بازگشته و هدف کوتاهمدت، رساندن این رقم به حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب است.
بنابراین، عدد ۱۰۰ میلیون مترمکعب هدف مجموع ظرفیت بازیابیشده است و نباید آن را با ۹۵ میلیون مترمکعب فعلی جمع کرد.
در صورت دستیابی به هدف ۱۰۰ میلیون مترمکعبی، همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت اولیه آسیبدیده نیازمند بازیابی خواهد بود.
افزایش مصرف گاز چه تأثیری بر صنایع و نیروگاهها دارد؟
گاز طبیعی یکی از نهادههای اصلی تولید برق، صنایع فولادی، پتروشیمی و بسیاری از واحدهای تولیدی کشور است.
با افزایش مصرف در بخش خانگی و تجاری، انعطافپذیری شبکه برای تأمین سایر بخشها کاهش مییابد.
در چنین شرایطی، مدیریت مصرف میتواند به حفظ سهم گاز نیروگاهها و صنایع کمک کند و احتمال استفاده بیشتر از سوختهای جایگزین را کاهش دهد.
از سوی دیگر، محدودیت پایدار در تأمین گاز صنایع ممکن است بر میزان تولید، هزینه تمامشده محصولات و برنامه صادراتی بنگاهها اثر بگذارد.
با این حال، آمار مصرف ۲۲ آبان بهتنهایی نشاندهنده اعمال محدودیت جدید برای صنایع نیست و برای ارزیابی وضعیت باید دادههای تخصیص گاز به هر بخش بررسی شود.
کاهش یک درجه دمای خانه چقدر گاز صرفهجویی میکند؟
مدیرعامل شرکت ملی گاز از مشترکان خواسته است برای کمک به حفظ پایداری شبکه، دمای محیط خانه خود را کاهش دهند.
به گفته وی، اگر مشترکان خانگی، تجاری و صنایع جزء بهصورت گسترده دمای محیط را تنها یک درجه کاهش دهند، امکان صرفهجویی روزانه در مقیاسی معادل تولید یک فاز پارس جنوبی وجود دارد.
در توضیحات پیشین شرکت ملی گاز، این ظرفیت صرفهجویی حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز برآورد شده بود.
البته این رقم یک برآورد مشروط به مشارکت گسترده مشترکان است و به معنای کاهش قطعی مصرف با تغییر دمای یک خانه نیست.
تنظیم دمای متعادل، جلوگیری از اتلاف حرارت، سرویس تجهیزات گرمایشی و استفاده از پنجرههای عایق میتواند به کاهش مصرف غیرضروری کمک کند.
آیا صرفهجویی خانگی میتواند ناترازی گاز را برطرف کند؟
مدیریت مصرف خانوارها نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه دارد، اما بهتنهایی جایگزین افزایش ظرفیت تولید و بازسازی تأسیسات نمیشود.
ناترازی گاز کشور حاصل مجموعهای از عوامل از جمله رشد مصرف، محدودیت ظرفیت تولید، فرسودگی بخشی از زیرساختها و نیاز به سرمایهگذاری است.
بنابراین، اصلاح الگوی مصرف باید همزمان با بازیابی ظرفیت پالایش، توسعه ذخیرهسازی و بهینهسازی مصرف انرژی در صنایع دنبال شود.
این رویکرد میتواند زمینه تأمین مطمئنتر گاز در فصل سرد و حفظ فعالیت واحدهای تولیدی را فراهم کند.
سوالات متداول درباره مصرف گاز کشور
مصرف گاز در ۲۲ آبان ۱۴۰۵ چقدر بود؟
مصرف بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء به ۴۸۱ میلیون مترمکعب در روز رسید.
چند درصد تولید گاز کشور در بخش خانگی مصرف میشود؟
حدود ۶۸ درصد تولید روزانه در مجموع سه بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء مصرف شده است؛ سهم مستقل خانوارها در این آمار مشخص نیست.
کدام استانها با خطر تنش گازی مواجهاند؟
طبق اعلام شرکت ملی گاز، ۱۱ استان در معرض تنش هستند که مازندران، گلستان و خراسان شمالی شرایط حساستری دارند.
آیا کاهش یک درجه دمای خانه مؤثر است؟
بله. کاهش دمای محیط در سطح گسترده میتواند مصرف گاز را کاهش دهد و به حفظ پایداری شبکه کمک کند.
آیا احتمال قطعی گاز در زمستان وجود دارد؟
شرکت ملی گاز درباره احتمال تنش تأمین هشدار داده، اما این هشدار به معنای تصمیم قطعی برای قطع گاز مشترکان نیست.
جمعبندی؛ مدیریت مصرف، مکمل بازسازی ظرفیت تولید گاز
رسیدن مصرف روزانه بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء به ۴۸۱ میلیون مترمکعب، اهمیت مدیریت تقاضای گاز را در آستانه زمستان افزایش داده است.
در کنار بازگشت بیش از ۹۵ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیبدیده به مدار تولید، کنترل مصرف میتواند به حفظ پایداری شبکه و تأمین انرژی صنایع کمک کند.
عبور مطمئنتر از فصل سرد نیازمند ترکیبی از مشارکت مشترکان، افزایش بهرهوری مصرف، تکمیل بازسازی تأسیسات و مدیریت دقیق توزیع گاز در استانهای پرتقاضاست.




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟