بدهی ارزی دولت به واردکنندگان برنج به یکی از چالش‌های تأمین این کالای اساسی تبدیل شده است. بر اساس اظهارات دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، نزدیک به ۹۶۰ میلیون یورو از مطالبات ارزی واردکنندگان کالاهای اساسی مربوط به برنج است؛ مطالباتی که تسویه‌نشدن آن‌ها، سرمایه در گردش شرکت‌ها و امکان ثبت سفارش‌های جدید را تحت فشار قرار داده است.
به‌روزرسانی ۱۰ مهر: طبق اظهارات مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، حدود ۹۶۰ میلیون یورو از مطالبات ارزی واردکنندگان برنج همچنان تعیین تکلیف نشده است. با وجود دستور رئیس‌جمهور برای پرداخت علی‌الحساب ۵۰ درصد مطالبات، انجمن از اجرایی‌نشدن این تصمیم و افزایش فشار مالی بر واردکنندگان خبر داده است.
بدهی ارزی واردکنندگان برنج چه زمانی پرداخت می‌شود؟
طبق اظهارات مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، با وجود دستور رئیس‌جمهور برای پرداخت ۵۰ درصد مطالبات به‌صورت علی‌الحساب، هنوز پرداخت مورد اشاره عملیاتی نشده و جدول زمان‌بندی مشخصی نیز برای تسویه بدهی‌ها اعلام نشده است.
این مطالبات به محموله‌هایی مربوط می‌شود که از بهمن ۱۴۰۳ تا زمان حذف ارز ترجیحی وارد کشور شده‌اند. به گفته خاکی، کالاها پس از طی تشریفات قانونی در شبکه توزیع عرضه شده‌اند، اما ارز مربوط به آن‌ها همچنان پرداخت نشده است.
آیا مطالبات ارزی واردکنندگان برنج در آبان ۱۴۰۵ پرداخت می‌شود؟
تا زمان تنظیم این گزارش، زمان قطعی پرداخت مطالبات در آبان اعلام نشده است. انجمن واردکنندگان برنج در گزارش ۳ آبان نیز از اجرا نشدن دستور پرداخت علی‌الحساب خبر داده و خواستار اقدام دستگاه‌های مسئول شده است.
| شاخص | آخرین وضعیت گزارش شده |
|---|---|
| مجموع مطالبات ارزی کالاهای اساسی | حدود ۴.۰۷ میلیارد یورو |
| مطالب واردکنندگان برنج | حدود ۹۶۰ میلیون یورو |
| سهم برنج از مجموع مطالب | حدود ۲۳.۶ درصد |
| دستور پرداخت علی الحساب | پنجاه درصد |
| دستور پخت زمان صدور | تیر ۱۴۰۵ |
| تاریخ قطعی تسویه | اعلام نشده |
چه عواملی باعث کاهش واردات جدید برنج می‌شود؟
کاهش توان واردات تنها به بدهی ارزی محدود نیست. مجموعه‌ای از عوامل مالی و اجرایی می‌تواند ورود محموله‌های جدید را تحت تأثیر قرار دهد:
کمبود سرمایه در گردش
پرداخت‌نشدن ارز محموله‌های قبلی، منابع مالی شرکت‌ها را برای خرید جدید محدود می‌کند.
تعهدات خارجی واردکنندگان
تأخیر در تسویه با فروشندگان خارجی می‌تواند اعتبار تجاری شرکت‌های ایرانی را کاهش دهد.
هزینه‌های جاری شرکت‌ها
تعهدات بانکی، مالیاتی و هزینه کارکنان، فشار مالی واردکنندگان را افزایش می‌دهد.
محدودیت‌های گمرکی
اجرا نشدن برخی تسهیلات ترخیص، امکان خروج به‌موقع کالا از گمرک را کاهش می‌دهد.
نامشخص بودن زمان تخصیص ارز
نبود برنامه قابل پیش‌بینی، انعقاد قراردادهای جدید را دشوار می‌کند.
انجمن واردکنندگان برنج نیز تأکید کرده است که استمرار تأمین بازار به تسویه مطالبات گذشته و حفظ توان مالی شرکت‌ها وابسته است.
چه میزان برنج وارد کشور شده و سهم واردات در تأمین بازار چقدر است؟
بر اساس اظهارات مجیدرضا خاکی، در هفت‌ماهه سال ۱۴۰۵ حدود ۷۰۰ هزار تن برنج سفید از گمرکات کشور ترخیص شده است. به گفته او، این میزان نسبت به دوره مشابه سال گذشته کاهش داشته، اما درصد دقیق کاهش در گزارش اعلام نشده است.
همچنین حدود ۶۰ درصد نیاز مصرفی کشور از تولید داخلی و ۴۰ درصد دیگر از واردات تأمین می‌شود. حدود ۹۰ درصد برنج وارداتی نیز توسط شرکت‌های بخش خصوصی وارد شده است.
برآوردهای پیشین انجمن نشان می‌دهد کشور سالانه به حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن برنج وارداتی نیاز دارد. بنابراین، کاهش توان مالی واردکنندگان می‌تواند استمرار تأمین این بخش از نیاز بازار را در ماه‌های آینده با مشکل مواجه کند.
چه موانعی بر سر راه تسویه مطالبات واردکنندگان برنج وجود دارد؟
بر اساس گزارش مبنا، بخشی از مشکلات به روند اجرای تصمیم‌ها و محدودیت‌های مالی و گمرکی مربوط می‌شود:
اجرانشدن دستور پرداخت
دستور پرداخت ۵۰ درصد مطالبات صادر شده، اما انجمن از عملیاتی‌نشدن آن خبر می‌دهد.
نبود جدول زمان‌بندی
تاریخ مشخصی برای پرداخت مانده مطالبات به واردکنندگان اعلام نشده است.
فرآیندهای اداری
ارجاع موضوع میان دستگاه‌های مسئول، به گفته انجمن، روند حل مسئله را طولانی کرده است.
مشکلات مالیات بر ارزش افزوده
به گفته خاکی، امکان استفاده از ضمانت‌نامه به‌جای پرداخت نقدی هنوز به‌طور کامل اجرایی نشده است.
موانع ترخیص کالا
انجمن از اجرا نشدن برخی مصوبات تسهیل خروج کالاهای دارای قبض انبار خبر داده است.
آیا بدهی ارزی دولت باعث گرانی یا کمبود برنج می‌شود؟
تداوم بدهی ارزی می‌تواند احتمال کاهش عرضه در ماه‌های آینده را افزایش دهد، اما به‌تنهایی اثبات‌کننده کمبود قطعی یا افزایش مشخص قیمت برنج نیست.
در گزارش ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، دبیر انجمن واردکنندگان برنج موجودی بازار را مطلوب توصیف کرده بود. با این حال، علیرضا پرویزی، عضو هیئت‌رئیسه انجمن، در گزارشی در مهرماه هشدار داد که ادامه تأخیر در تخصیص ارز و کاهش واردات می‌تواند تأمین بازار در نیمه دوم سال را تحت فشار قرار دهد.
از نظر اقتصادی، اگر شرکت‌ها نتوانند سفارش‌های جدید را تأمین مالی کنند، احتمال کاهش ورود محموله‌های بعدی وجود دارد. اثر این وضعیت بر قیمت مصرف‌کننده به میزان ذخایر موجود، تولید داخلی، تقاضای بازار و سرعت جایگزینی محموله‌ها بستگی خواهد داشت.
بنابراین، باید میان ریسک کاهش عرضه در آینده و کمبود تأییدشده در بازار فعلی تفاوت قائل شد.
جمع‌بندی؛ پرداخت مطالبات ارزی هنوز زمان مشخصی ندارد
تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵، بر اساس آخرین اظهارات بررسی‌شده انجمن واردکنندگان برنج، زمان قطعی تسویه مطالبات حدود ۹۶۰ میلیون یورویی اعلام نشده است. دستور پرداخت علی‌الحساب ۵۰ درصد بدهی‌ها نیز طبق اعلام انجمن هنوز به نتیجه اجرایی نرسیده است.
با توجه به سهم حدود ۴۰ درصدی واردات در تأمین برنج کشور، ادامه این وضعیت می‌تواند توان مالی شرکت‌ها و حجم سفارش‌های جدید را کاهش دهد. با این حال، تعیین اثر نهایی آن بر قیمت و موجودی بازار نیازمند بررسی آمار ترخیص، ذخایر و تصمیم‌های ارزی ماه‌های آینده است.
سؤالات پرتکرار درباره بدهی ارزی واردکنندگان برنج
دولت چقدر به واردکنندگان برنج بدهکار است؟
طبق اعلام دبیر انجمن واردکنندگان برنج، حدود ۹۶۰ میلیون یورو از مطالبات ارزی کالاهای اساسی مربوط به واردات برنج است.
مطالبات واردکنندگان برنج چه زمانی پرداخت می‌شود؟
تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵، تاریخ قطعی تسویه در منابع بررسی‌شده اعلام نشده است.
آیا دستور پرداخت ۵۰ درصد بدهی واردکنندگان اجرا شده است؟
طبق اظهارات انجمن واردکنندگان برنج، دستور صادرشده در تیر ۱۴۰۵ هنوز به پرداخت عملی منجر نشده است.
برآورد انجمن واردکنندگان برنج حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن در سال است.
آیا پرداخت‌نشدن بدهی دولت باعث افزایش قیمت برنج می‌شود؟ سالانه چه مقدار برنج وارداتی مورد نیاز کشور است؟
این وضعیت می‌تواند با کاهش توان واردات، فشار بر عرضه آینده را افزایش دهد؛ اما افزایش قیمت قطعی نیست و به عوامل دیگری مانند موجودی بازار و میزان تقاضا بستگی دارد.
چرا واردکنندگان نمی‌توانند محموله‌های جدید خریداری کنند؟
تسویه‌نشدن مطالبات قبلی، سرمایه در گردش شرکت‌ها را محدود کرده و ممکن است اعتبار آن‌ها نزد تأمین‌کنندگان خارجی را تضعیف کند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟