سپاه از به‌غنیمت‌گرفتن دومین پهپاد آمریکایی در قشم خبر داد؛ ماجرای MQM-170 چیست؟

- اندازه متن +

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شامگاه جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد یک پهپاد آمریکایی از نوع MQM-170 را در آسمان جزیره قشم با استفاده از سامانه‌های جنگ الکترونیک نیروی هوافضای سپاه زمین‌گیر و به غنیمت گرفته است. این دومین مورد از تصرف ادعایی پهپادهای این خانواده طی دو روز متوالی است؛ زیرا نیروی دریایی سپاه روز ۷ آبان نیز از فرود سالم یک MQM-170 در غرب تنگه هرمز خبر داده بود. بااین‌حال، تصرف عملیاتی پهپاد در رویداد جدید قشم هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده و در منابع بررسی‌شده، پاسخ رسمی جداگانه‌ای از آمریکا درباره همین حادثه پیدا نشده است.

به گزارش چارسو اقتصاد، روابط عمومی سپاه پاسداران با انتشار اطلاعیه‌ای از رهگیری و زمین‌گیرشدن یک فروند پهپاد MQM-170 در آسمان قشم خبر داد. در این اطلاعیه، عملیات به نیروی هوافضای سپاه نسبت داده شده و از سامانه‌های جنگ الکترونیک به‌عنوان عامل زمین‌گیرشدن پهپاد نام برده شده است.

آخرین بررسی: شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۴۰ به وقت تهران | تاریخ انتشار اطلاعیه: جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ | وضعیت خبر: انتشار اطلاعیه رسمی تأیید شده؛ جزئیات عملیات مستقلاً احراز نشده است.

سپاه پاسداران درباره پهپاد آمریکایی در قشم چه اعلام کرد؟

براساس اطلاعیه منتشرشده از سوی روابط عمومی سپاه، یک فروند پهپاد شناسایی آمریکایی با نام MQM-170 طی ساعات گذشته در آسمان جزیره قشم با استفاده از سامانه‌های پیشرفته جنگ الکترونیک نیروی هوافضای سپاه زمین‌گیر شده است.

در این اطلاعیه، سپاه این رویداد را دومین مورد به‌غنیمت‌گرفتن پهپادی از این نوع توصیف کرده است.

این خبر در شامگاه ۸ آبان توسط نورنیوز و خبرگزاری صداوسیما منتشر شد. خبرگزاری‌های تسنیم، ایرنا و ایسنا نیز اطلاعیه سپاه را بازتاب داده‌اند.

نکته مهم: در متن رسمی منتشرشده، مسئولیت عملیات با نیروی هوافضای سپاه است، نه نیروی قدس. همچنین گزارش از زمین‌گیرکردن و تصرف پهپاد سخن می‌گوید؛ بنابراین نباید آن را به‌عنوان انهدام فیزیکی پهپاد بر اثر شلیک موشک بازنویسی کرد.

دومین پهپاد آمریکایی در دو روز؛ مورد اول کجا بود؟

یک روز پیش از اطلاعیه قشم، نیروی دریایی سپاه پاسداران در پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرده بود که یک فروند پهپاد MQM-170 را در غرب تنگه هرمز شناسایی کرده و پس از به‌دست‌گرفتن کنترل سامانه‌های هدایت، آن را سالم بر زمین نشانده است.

براساس گزارش ۷ آبان خبرگزاری تسنیم، نیروی دریایی سپاه مدعی شده بود مأموریت پهپاد، شناسایی سامانه‌های پدافند هوایی ایران در سواحل خلیج فارس و تنگه هرمز بوده است.

سپاه همچنین در اطلاعیه روز نخست ادعا کرده بود بررسی اطلاعات بازیابی‌شده از پهپاد، نشان‌دهنده برخاستن آن از سواحل یکی از کشورهای جنوبی خلیج فارس است؛ اما کشور مشخصی نام برده نشد.

این اطلاعات به ادعای رویداد ۷ آبان تعلق دارند و نباید بدون سند به پهپاد گزارش‌شده در آسمان قشم در ۸ آبان نسبت داده شوند.

مقایسه دو اطلاعیه سپاه درباره پهپاد MQM-170 در ۷ و ۸ آبان ۱۴۰۵
موضوع	۷ آبان ۱۴۰۵	۸ آبان ۱۴۰۵
محدوده گزارش‌شده	غرب تنگه هرمز	آسمان جزیره قشم
یگان اعلام‌کننده عملیات	نیروی دریایی سپاه	نیروی هوافضای سپاه
نوع پهپاد اعلام‌شده	MQM-170	MQM-170
روش عملیات ادعایی	در اختیار گرفتن هدایت و فرود سالم	زمین‌گیرکردن با جنگ الکترونیک
وضعیت راستی‌آزمایی	روایت ایران از سوی سنتکام مورد مخالفت قرار گرفت	تأیید مستقل یا پاسخ جداگانه آمریکا در دسترس نیست

منابع جدول:
اطلاعیه نیروی دریایی سپاه در ۷ آبان،
گزارش نورنیوز در ۸ آبان
و
گزارش آناتولی درباره دو رویداد.

پهپاد MQM-170 چیست؛ جاسوسی است یا هدف تمرینی؟

MQM-170 با نام Outlaw، خانواده‌ای از پهپادهای بدون سرنشین ساخت شرکت آمریکایی Griffon Aerospace است. برخلاف تصور احتمالی ناشی از عبارت «پهپاد جاسوسی»، این خانواده در اصل برای شبیه‌سازی اهداف هوایی، آموزش پدافند و آزمایش تجهیزات توسعه یافته است.

شرکت سازنده در صفحه رسمی Outlaw G2 توضیح داده که مدل MQM-170C می‌تواند هم به‌عنوان هدف هوایی و هم بستری برای حمل برخی تجهیزات آزمایشی و حسگرها استفاده شود.

بنابراین قابلیت حمل تجهیزات شناسایی وجود دارد، اما اینکه پهپاد گزارش‌شده در قشم دقیقاً چه مأموریتی داشته، از روی نام مدل به‌تنهایی مشخص نمی‌شود.

همچنین MQM-170 با RQ-170 Sentinel، پهپاد شناخته‌شده دیگری از صنایع هوایی آمریکا، یکسان نیست. اعداد مشابه در نام دو سامانه نباید باعث اشتباه در معرفی آنها شوند.

آیا زمین‌گیرشدن پهپاد با جنگ الکترونیک به معنای هک آن است؟

در متن اطلاعیه سپاه از عبارت «سامانه‌های جنگ الکترونیک» استفاده شده است. جنگ الکترونیک به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که بر کارکرد تجهیزات و ارتباطات الکترونیکی اثر می‌گذارند.

بااین‌حال، از انتشار خبر زمین‌گیرشدن یک پهپاد نمی‌توان به‌تنهایی نتیجه گرفت سامانه هدایت آن هک شده یا کنترل کامل پرواز از راه دور در اختیار طرف مقابل قرار گرفته است.

برای تعیین روش دقیق عملیات، به اطلاعات فنی و شواهد مستقل نیاز است. درباره مورد گزارش‌شده در غرب تنگه هرمز در ۷ آبان، تصاویر منتشرشده برای اثبات مستقل شیوه در اختیار گرفتن کنترل پهپاد کافی ارزیابی نشده‌اند.

در مورد تازه قشم نیز اطلاعات فنی قابل بررسی درباره نحوه زمین‌گیرشدن پهپاد در اطلاعیه کوتاه اولیه ارائه نشده است.

واکنش آمریکا به خبر تصرف پهپاد MQM-170 چیست؟

پس از اطلاعیه نیروی دریایی سپاه در ۷ آبان، رسانه تخصصی The War Zone واکنش تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، را منتشر کرد.

هاوکینز با انتقاد از روایت ایران، ادعاهای سپاه را رد کرد؛ بااین‌حال، در پاسخ تکمیلی درباره وضعیت مشخص یک پهپاد از خانواده MQM-170، تأیید صریحی از فقدان یا عدم فقدان آن ارائه نداد.

این پاسخ مربوط به گزارش ۷ آبان درباره غرب تنگه هرمز است. تا آخرین بررسی این خبر، واکنش رسمی جداگانه‌ای از سنتکام درباره اطلاعیه شامگاه ۸ آبان در آسمان قشم پیدا نشد.

در نتیجه، دو موضوع باید جدا بمانند: سپاه انتشار دو گزارش از تصرف پهپاد را تأیید کرده، اما وقوع و جزئیات عملیاتی هر دو ادعا هنوز به تأیید مستقل نیاز دارند.

این خبر چه ارتباطی با امنیت تنگه هرمز دارد؟

جزیره قشم در مجاورت تنگه هرمز قرار دارد و گزارش‌های مربوط به فعالیت پهپادها و سامانه‌های دفاعی در این منطقه، بخشی از تحولات امنیتی پیرامون یکی از مسیرهای اصلی تجارت دریایی جهان به شمار می‌روند.

بااین‌حال، ادعای تصرف یک پهپاد به‌تنهایی به معنی توقف کشتیرانی، تغییر قطعی مسیر کشتی‌ها یا افزایش هزینه حمل‌ونقل نیست. برای بررسی این پیامدها باید داده‌های تردد و تصمیم‌های رسمی مرتبط در دسترس باشد.

چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش «در تنگه هرمز چه می‌گذرد؟ بررسی آمار تردد کشتی‌ها»، محدودیت‌های داده‌های رهگیری شناورها را توضیح داده است. همچنین گزارش «سنتکام: مسیرهای اصلی تنگه هرمز از مین پاک‌سازی شده» به اختلاف روایت‌ها درباره امنیت دریایی منطقه می‌پردازد.

جمع‌بندی؛ سپاه در قشم چه پهپادی را به غنیمت گرفته است؟

روابط عمومی سپاه پاسداران شامگاه ۸ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد نیروی هوافضای سپاه یک پهپاد آمریکایی MQM-170 را در آسمان قشم با جنگ الکترونیک زمین‌گیر و به غنیمت گرفته است. این دومین اطلاعیه مشابه طی دو روز است؛ مورد قبلی در ۷ آبان از سوی نیروی دریایی سپاه در غرب تنگه هرمز اعلام شده بود.

مدل MQM-170 در اصل یک خانواده پهپاد هدف و آموزشی است که قابلیت استفاده برای مأموریت‌های دیگری نیز دارد. با وجود انتشار خبر در رسانه‌های رسمی ایرانی، چگونگی دقیق تصرف پهپاد و مأموریت واقعی آن در حادثه قشم هنوز مستقلاً تأیید نشده است.

پرسش‌های مرتبط درباره پهپادهای نظامی و جنگ الکترونیک

تفاوت MQM-170 و RQ-170 چیست؟

MQM-170 Outlaw خانواده‌ای از پهپادهای عمدتاً هدف و آموزشی ساخت Griffon Aerospace است؛ درحالی‌که RQ-170 Sentinel یک سامانه متفاوت شناسایی ساخت لاکهید مارتین است. مشابه بودن عدد ۱۷۰ به معنای یکسان بودن این دو هواگرد نیست.

آیا پهپاد هدف می‌تواند تجهیزات شناسایی حمل کند؟

بله. بعضی پهپادهای هدف و آزمایشی قابلیت نصب دوربین و حسگر دارند. بااین‌حال، وجود این قابلیت در مشخصات سازنده ثابت نمی‌کند که یک فروند مشخص در حال اجرای مأموریت جاسوسی بوده است.

آیا فرود سالم پهپاد الزاماً ثابت می‌کند کنترل آن در اختیار نیروی دیگری بوده است؟

خیر. برای تشخیص نحوه فرود باید داده‌های فنی، وضعیت سامانه هدایت و سایر شواهد بررسی شود. انتشار تصویر یک پهپاد سالم، به‌تنهایی روش زمین‌گیرشدن آن را مشخص نمی‌کند.

آیا به‌غنیمت‌گرفتن یک پهپاد به معنای دسترسی به تمام اطلاعات مأموریت آن است؟

نه لزوماً. نوع تجهیزات نصب‌شده، وضعیت حافظه و امکان بازیابی داده‌ها تعیین می‌کند چه اطلاعاتی قابل بررسی باشند. چنین موضوعی بدون گزارش فنی معتبر قابل نتیجه‌گیری نیست.

منابع اصلی خبر

یادداشت تحریریه: اصل انتشار اطلاعیه‌های سپاه در ۷ و ۸ آبان قابل تأیید است. انتساب مأموریت شناسایی، نحوه در اختیار گرفتن هدایت و جزئیات فنی هر حادثه، ادعاهایی هستند که برای تأیید مستقل به شواهد تکمیلی نیاز دارند.

افزودن به منابع منتخب گوگل