چارسو اقتصاد به نقل از Nbcnews، افزایش قیمت نفت، اختلال در کشتیرانی در خاورمیانه و نشانههای تازه از ضعف در بازار کار آمریکا، فضای سیاستگذاری را در زمانی پیچیده کرده که تورم تازه شروع کرده بود اندکی نشانههای بهبود بروز دهد.
برای سیاستگذاران، ریسک یک سناریوی آشنا اما ناخوشایند شکل میگیرد و آن قیمتهای بالاتر همراه با رشد کندتر است. وضعیتی که به آن رکود تورمی گفته میشود و میتواند کار فدرالرزرو را برای کاهش نرخ بهره و کم کردن فشار بر مصرفکنندگان آمریکایی دشوارتر کند.
بر اساس دادههای AAA، قیمت بنزین در روز جمعه به بالاترین سطح از سپتامبر ۲۰۲۴ رسید و میانگین کشوری به 3.32 دلار برای هر گالن افزایش یافت. همزمان، نفت خام آمریکا بزرگترین افزایش هفتگی ثبتشده در دادههایی که به سال ۱۹۸۳ بازمیگردد را تجربه کرد؛ نشانهای که میگوید قیمت بنزین ممکن است در روزها و هفتههای آینده همچنان بالا برود.
این در حالی است که فدرالرزرو از قبل هم با نشانههایی از تضعیف بازار کار دستبهگریبان بود. دادههای تازه اداره آمار کار آمریکا که روز جمعه منتشر شد نشان داد اقتصاد آمریکا ماه گذشته ۹۲ هزار شغل از دست داده است و بازنگری آمارهای دسامبر و ژانویه هم نشان داد در مجموع ۶۹ هزار شغل کمتر از برآورد اولیه ایجاد شده بود.
معمولاً نشانههای نرم شدن بازار کار فدرالرزرو را به سمت بررسی کاهش نرخ بهره سوق میدهد تا به اشتغال حداکثری و پایدار برسد؛ یکی از دو مأموریت اصلی بانک مرکزی که در کنار آن ثبات قیمتها و نگه داشتن تورم نزدیک هدف ۲ درصدی هم قرار دارد.
اما جنگ ایران این محاسبه را پیچیده کرده است. افزایش قیمت نفت و اختلال در کشتیرانی میتواند هزینههای انرژی را در سراسر اقتصاد جهانی بالا ببرد و در نتیجه تورمی را دامن بزند که همین حالا هم بالاتر از هدف فدرالرزرو و در سطح 2.4 درصد قرار دارد.
این وضعیت، سیاستگذاران را ناچار میکند میان ریسکهای رقیب تعادل برقرار کنند.
گرگوری داکو، اقتصاددان ارشد EY، روز جمعه در یادداشتی برای مشتریان نوشت گزارش فوریه و تحولات ژئوپلیتیکی اخیر کار فدرالرزرو را با افزایش ریسک در هر دو سوی مأموریت دوگانه دشوارتر میکند.
افت شدید اشتغال، افزایش نرخ بیکاری و پسزمینه ضعیفتر عرضه نیروی کار نگرانیها درباره ریسک نزولی رشد و اشتغال را بالا میبرد، در حالی که درگیری در خاورمیانه ریسک تورمی را افزایش میدهد.
بخش مهمی از این ریسک به تنگه هرمز مربوط میشود؛ آبراه باریکی در امتداد ساحل جنوبی ایران که حدود یکپنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند. این گذرگاه همچنین مسیر مهمی برای حمل کالاهایی مانند آلومینیوم، شکر و کود شیمیایی است.
با توجه به اینکه طبق گزارش بانک جهانی بیش از ۸۰ درصد تجارت جهانی از مسیر دریا انجام میشود، اختلال در این آبراه میتواند در زنجیرههای تأمین جهانی موج ایجاد کند. کند شدن حملونقل میتواند هزینه حمل را بالا ببرد، تحویل مواد اولیه و کالاهای ساختهشده را به تأخیر بیندازد و هزینه تولید شرکتها را افزایش دهد؛ فشارهایی که اغلب در نهایت به شکل افزایش قیمت برای مصرفکننده ظاهر میشود.
هرچه اختلالها در تنگه هرمز طولانیتر شود، اثر بالقوه آن بر قیمت نفت هم بیشتر خواهد شد.
گلدمن ساکس هشدار داد ریسکهای صعودی برای قیمت نفت خام با سرعت در حال افزایش است و اشاره کرد اگر جریان عبور کشتیها از این آبراه در هفتههای آینده بهشدت مختل بماند، قیمتها میتواند از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه عبور کند.
نفت خام روز جمعه کمی پایینتر از ۹۱ دلار برای هر بشکه بسته شد. به طور معمول، هر افزایش ۱ دلاری در قیمت نفت حدود 0.02 تا 0.03 دلار به قیمت هر گالن در پمپبنزین اضافه میکند؛ بنابراین اگر رشد قیمتها پایدار بماند، میتواند بنزین را باز هم گرانتر کند.
استیون براون، معاون اقتصاددان ارشد آمریکای شمالی در کپیتال اکونومیکس، نوشت جهش قیمت نفت در زمانی رخ میدهد که برخی شاخصهای فشارهای تورمی کوتاهمدت هم کمی نگرانکنندهتر به نظر میرسند. او افزود حتی اگر قیمت نفت زودتر یا دیرتر عقبنشینی کند، تصور اینکه نامزد ریاست فدرالرزرو، کوین وارش، بتواند سایر اعضای بانک مرکزی را قانع کند از کاهشهای بیشتر نرخ بهره حمایت کنند دشوارتر شده است، مگر اینکه شواهد محکمتری وجود داشته باشد که تورم واقعاً در مسیر بازگشت به ۲ درصد قرار گرفته است.
مقامهای فدرالرزرو میگویند هر دو سوی اقتصاد را با دقت زیر نظر دارند. مری دِیلی، رئیس فدرالرزرو سانفرانسیسکو، روز جمعه به CNBC گفت آمار ضعیف اشتغال در فوریه به محیط سیاستگذاری از قبل دشوار، پیچیدگی بیشتری افزوده و در ادامه مسیر باید محاسبه تعادل ریسکها انجام شود.
با این حال، قیمت بنزین از معدود حوزههایی بود که مصرفکنندگان آمریکایی در ماههای اخیر در آن کمی احساس آسودگی کرده بودند و یکی از محورهای اصلی دستورکار توانخرید دونالد ترامپ هم به شمار میرفت.
کاهش قیمت بنزین در ماههای گذشته کمک کرده بود بخشی از افزایش هزینه اقلام ضروری مانند خوراک و مسکن جبران شود و نیز فشار قیمت در گروههایی مانند پوشاک و مبلمان که تعرفهها هزینه آنها را بالا برده بود تا حدی خنثی شود. اما این حاشیه اطمینان با سرعت در حال از بین رفتن است.
برای سیاستگذاران در واشنگتن، ریسکهای اقتصادی بسیار فراتر از بنزین است.
اگر تورم دوباره شروع به افزایش کند، فدرالرزرو ممکن است مجبور شود نرخهای بهره را برای مدت طولانیتری بالا نگه دارد؛ یعنی ادامه یافتن هزینههای سنگین وامگیری که مصرفکنندگان بارها گفتهاند میخواهند از آن خلاص شوند. این وضعیت میتواند پیام اقتصادی رئیسجمهور را هم درست چند ماه مانده به انتخابات میاندورهای نوامبر تضعیف کند.
و اگر همزمان اقتصاد بدتر شود و بازار کار به طور معنادار ضعیفتر شود، باید منتظر مسیری پرفرازونشیب و بهشدت نامطمئن بود.
جو بروسلاس، اقتصاددان ارشد RSM، گفت واکنشسنجی فدرالرزرو در معرض یک آزمون فشار واقعی قرار خواهد گرفت. ریسک رکود تورمی در فضا پخش شده و همه نگاهها همچنان به سمت جهت حرکت قیمت انرژی خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟