پرداخت 7 همت از مطالبات داروخانه‌ها

تسویه بخشی از مطالبات داروخانه‌ها و مراکز درمانی در قالب طرح «دارویار» را می‌توان یکی از مهم‌ترین اقدامات مالی دولت در حوزه سلامت طی ماه‌های اخیر دانست.

سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرده بیش از ۷ همت از بدهی‌های دارویی و درمانی به ذی‌نفعان نهایی پرداخت شده؛ اقدامی که با هدف کاهش فشار مالی بر شبکه درمان و جلوگیری از اختلال در تامین دارو انجام شده است.

در ماه‌های گذشته، انباشت مطالبات داروخانه‌ها و مراکز درمانی به یکی از چالش‌های اصلی صنعت دارو تبدیل شده بود. افزایش هزینه واردات مواد اولیه، رشد نرخ ارز، بالا رفتن هزینه‌های تولید و تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ای، جریان نقدینگی فعالان این حوزه را تحت فشار قرار داده بود؛ موضوعی که حتی نگرانی‌هایی درباره کمبود برخی اقلام دارویی ایجاد کرد.

دارویار مُسکن مالی نظام درمان

نظام سلامت ایران در سال‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری با بحران ناترازی منابع و افزایش بدهی‌های انباشته مواجه شده است.

وضعیتی که نه‌تنها جریان مالی بیمارستان‌ها و داروخانه‌ها را تحت فشار قرار داده، بلکه زنجیره تامین دارو و خدمات درمانی را نیز در معرض اختلال قرار داده است. رشد هزینه‌های درمان، افزایش نرخ ارز و وابستگی بخشی از صنعت دارو به واردات، باعث شده تامین نقدینگی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان حوزه سلامت تبدیل شود.

در چنین شرایطی، پرداخت بخشی از مطالبات دارویی و درمانی از سوی دولت را می‌توان تلاشی برای جلوگیری از تعمیق بحران نقدینگی در بازار دارو ارزیابی کرد.

اگرچه این تزریق مالی می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از فشار موجود بر داروخانه‌ها و مراکز درمانی را کاهش دهد، اما کارشناسان معتقدند پایداری نظام دارویی کشور همچنان نیازمند اصلاحات ساختاری در حوزه بیمه، تامین مالی و مدیریت هزینه‌های سلامت خواهد بود.

بیشترین سهم پرداخت به تأمین اجتماعی رسید: طبق اعلام رسمی، بیش از ۴.۲ همت از منابع پرداختی به سازمان تأمین اجتماعی اختصاص یافته است. همچنین سازمان بیمه سلامت ایران بیش از ۲ همت و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح حدود ۷۰۰ میلیارد تومان دریافت کرده‌اند؛ ارقامی که نشان‌دهنده حجم بالای بدهی انباشته در زنجیره سلامت است.

کاهش فشار نقدینگی بر داروخانه‌ها: یکی از مهم‌ترین آثار این پرداخت، بهبود جریان نقدی داروخانه‌ها و مراکز درمانی است. تأخیر در تسویه مطالبات طی ماه‌های اخیر موجب افزایش بدهی داروخانه‌ها به شرکت‌های پخش و کاهش توان تامین دارو شده بود.

جلوگیری از اختلال در بازار دارو: صنعت دارو به شدت به نقدینگی وابسته است. هرگونه وقفه در پرداخت‌ها می‌تواند چرخه تامین، واردات و توزیع دارو را مختل کند. پرداخت اخیر می‌تواند به ثبات نسبی بازار دارویی کشور در کوتاه‌مدت کمک کند.

بار مالی سنگین طرح دارویار: طرح دارویار با هدف کنترل قیمت دارو برای مصرف‌کننده و جبران حذف ارز ترجیحی اجرا شد، اما تداوم آن نیازمند منابع مالی پایدار است. افزایش هزینه‌های درمان و رشد نرخ ارز فشار مضاعفی بر بودجه این طرح وارد کرده است.

چالش تکرار بدهی‌ها همچنان پابرجاست: اگرچه پرداخت اخیر بخشی از مطالبات را تسویه کرده، اما کارشناسان معتقدند بدون اصلاح ساختار بیمه‌ها و تامین پایدار منابع، احتمال بازگشت بحران نقدینگی در ماه‌های آینده وجود دارد. فاصله زمانی طولانی میان هزینه‌کرد مراکز درمانی و دریافت مطالبات، همچنان یکی از مشکلات اصلی نظام سلامت است.

آیا بازار دارو به ثبات می‌رسد؟

پرداخت ۷ همت از مطالبات دارویی را می‌توان یک سیگنال حمایتی مهم برای صنعت سلامت ارزیابی کرد؛ اقدامی که می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از نگرانی‌های مربوط به کمبود دارو و اختلال در خدمات درمانی را کاهش دهد. با این حال، آینده بازار دارو بیش از هر چیز به پایداری منابع مالی، مدیریت بدهی بیمه‌ها و کنترل هزینه‌های ارزی وابسته خواهد بود.

در صورتی که روند تأمین مالی طرح دارویار با وقفه مواجه شود، فشار بر تولیدکنندگان، شرکت‌های پخش و داروخانه‌ها بار دیگر افزایش می‌یابد؛ موضوعی که می‌تواند مستقیماً دسترسی بیماران به دارو و خدمات درمانی را تحت تاثیر قرار دهد.