عربستان سعودی، بر اساس گزارش جروزالمپست، برای دریافت کمک اطلاعاتی علیه انصارالله با اسرائیل وارد رایزنیهای غیرعلنی و با واسطه فرماندهی مرکزی آمریکا شده است؛ اما هیئت ریاض هنگام سخنرانی بنیامین نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل در میان حاضران نبود. این دو رفتار متناقض نیستند: ریاض میتواند برای حفاظت از شهرها، تأسیسات نفتی و مسیر بابالمندب همکاری امنیتی محدود داشته باشد و همزمان بهدلیل جنگ غزه و پرونده فلسطین، از نمایش علنی نزدیکی به اسرائیل خودداری کند.
عربستان چه کمکی از اسرائیل خواسته است؟
جروزالمپست به نقل از یک دیپلمات منطقهای گزارش داده است که عربستان و اسرائیل با میانجیگری فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، درباره کمک به دفاع ریاض در برابر حملات انصارالله گفتوگو کردهاند.
بر اساس این گزارش، موضوع اصلی مذاکرات کمک اطلاعاتی بوده است؛ از جمله ارائه تصویری دقیقتر از محل استقرار نیروهای انصارالله، تحرکات نظامی این گروه و احتمال اجرای عملیاتهای تازه. این گزارش از اعزام نیروی اسرائیلی به عربستان یا مشارکت مستقیم اسرائیل در بمباران یمن خبر نمیدهد.
کانال ۱۴ اسرائیل این وضعیت را با ادبیات تندتری روایت کرده و مدعی شده است عربستان بهطور مستمر برای دریافت کمک به اسرائیل متوسل شده است.
| ادعا | آنچه منابع تأیید میکنند | آنچه تأیید نشده است |
|---|---|---|
| عربستان از اسرائیل کمک خواسته است | رایزنی برای کمک اطلاعاتی با واسطه سنتکام | درخواست رسمی و علنی دولت عربستان از اسرائیل |
| اسرائیل وارد جنگ یمن میشود | گفتوگو درباره اطلاعات نظامی انصارالله | اعزام نیرو یا آغاز حمله مستقیم اسرائیل |
| عربستان برای کمک «التماس» کرده است | این تعبیر به رسانه اسرائیلی نسبت داده شده است | استفاده مقامهای سعودی یا یک منبع مستقل از این واژه |
| کمک به عادیسازی روابط منجر میشود | تماس امنیتی محدود میان دو طرف گزارش شده است | تغییر شرط عربستان درباره تشکیل کشور فلسطین |
هیئت عربستان هنگام سخنرانی نتانیاهو کجا بود؟
همزمان با آغاز سخنرانی بنیامین نتانیاهو در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل، دهها نماینده سالن را ترک کردند یا از ابتدا در صندلیهای خود حاضر نشدند. نام عربستان نیز در فهرست کشورهای عربی غایب یا خارجشده از سالن قرار گرفته است.
عدد ۷۷ که در برخی رسانهها منتشر شد، به معنای خروج همزمان ۷۷ هیئت نیست. این عدد مجموع کشورهایی است که نمایندگانشان یا پیش از آغاز سخنرانی غایب بودند یا هنگام شروع آن سالن را ترک کردند.
منابع اسرائیلی حضور نمایندگان امارات متحده عربی و بحرین را ثبت کردهاند. جزئیات کامل این رویداد در گزارش نتانیاهو مقابل صندلیهای خالی سخنرانی کرد بررسی شده است.
چرا عربستان پشتپرده همکاری میکند اما علناً اعتراض دارد؟
رفتار عربستان در ظاهر دوگانه است: از یک سو برای مقابله با تهدیدهای موشکی، پهپادی و دریایی انصارالله به اطلاعات اسرائیل نیاز پیدا کرده و از سوی دیگر حاضر نیست در سازمان ملل کنار هیئت اسرائیلی دیده شود. این دو رفتار از دو نیاز متفاوت ریاض ناشی میشوند.
نیاز فوری به اطلاعات نظامی
حملات انصارالله به شهرها، تأسیسات انرژی و مسیرهای صادراتی عربستان، نیاز ریاض به شناسایی محل استقرار سامانههای موشکی و پهپادی را افزایش داده است. اسرائیل در جمعآوری اطلاعات منطقهای و رهگیری تهدیدهای هوایی توانمندی قابل توجهی دارد.
هزینه سیاسی همکاری علنی با اسرائیل
جنگ غزه و مخالفت دولت نتانیاهو با تشکیل کشور فلسطین، هزینه آشکارشدن همکاری امنیتی را برای عربستان بالا میبرد. ریاض همچنان تشکیل یک مسیر برگشتناپذیر بهسوی کشور مستقل فلسطینی را شرط عادیسازی روابط معرفی میکند.
اعتراض دیپلماتیک بدون قطع تماس امنیتی
ترک سالن سازمان ملل اقدامی نمادین است و لزوماً به معنای قطع تماسهای امنیتی یا اطلاعاتی نیست. کشورها میتوانند در برابر یک سخنرانی اعتراض کنند و همزمان در پروندهای محدود، منافع امنیتی مشترک داشته باشند.
آیا اسرائیل به عربستان کمک نظامی داده است؟
گزارش جروزالمپست از انجام گفتوگوهای مثبت و ارائه کمک اطلاعاتی سخن میگوید. تمرکز این همکاری بر ساختن تصویر دقیقتری از استقرار نیروهای انصارالله و برنامههای عملیاتی احتمالی آنها عنوان شده است.
بااینحال، شواهدی از اعزام جنگنده، سامانه پدافندی یا نیروی نظامی اسرائیل به عربستان منتشر نشده است. نقش سنتکام نیز اهمیت دارد؛ زیرا این ساختار به اسرائیل و دولتهای عربی اجازه میدهد بدون برقراری رابطه رسمی دوجانبه، در موضوعات نظامی مشخص هماهنگی داشته باشند.
عربستان فقط از اسرائیل کمک نخواسته است. گزارشها نشان میدهد ریاض همزمان با آمریکا، بریتانیا، فرانسه، پاکستان و مصر نیز درباره پشتیبانی دفاعی یا اطلاعاتی رایزنی کرده است. بنابراین اسرائیل یکی از گزینههای عربستان است، نه تنها گزینه آن.
چرا آمریکا مستقیماً وارد جنگ یمن نشد؟
رویترز گزارش داده است که عربستان چند بار از دولت دونالد ترامپ خواسته علیه انصارالله وارد عمل شود؛ اما واشنگتن با آغاز حملات مستقیم تازه موافقت نکرده است. آمریکا در عوض، اشتراکگذاری اطلاعات و کمک به تعیین اهداف را پیشنهاد داده است.
واشنگتن نگران گسترش جنگ منطقهای، کاهش ذخایر رهگیرهای پدافندی و هزینه سیاسی ورود دوباره به عملیات گسترده در یمن است. همین محدودیت، عربستان را به جستوجوی کمک از کشورهای دیگر سوق داده است.
بریتانیا نیز یک فروند هواپیمای وویجر را برای سوخترسانی به جنگندههای عربستان اختصاص داده است. جزئیات این مأموریت در گزارش ورود بریتانیا به جنگ یمن؛ هواپیمای سوخترسان لندن چگونه به عربستان کمک میکند؟ آمده است.
کمک اسرائیل چه اثری بر عادیسازی روابط دارد؟
یک منبع سعودی به شبکه عمومی کان اسرائیل گفته است حتی اگر اسرائیل علیه انصارالله به عربستان کمک کند، ریاض بدون حل پرونده فلسطین به سمت عادیسازی روابط حرکت نخواهد کرد.
تایمز اسرائیل نیز نوشته است عربستان همچنان بر ایجاد یک مسیر برگشتناپذیر بهسوی تشکیل کشور فلسطینی تأکید دارد. دولت نتانیاهو با این شرط موافق نیست و همین اختلاف، مانع اصلی عادیسازی رسمی باقی مانده است.
در نتیجه، همکاری اطلاعاتی را نباید معادل توافق سیاسی یا آمادهشدن برای افتتاح سفارت دانست. این همکاری میتواند محدود، غیرعلنی و صرفاً مبتنی بر تهدید مشترک باشد.
| سطح رابطه | وضعیت فعلی |
|---|---|
| رایزنی اطلاعاتی علیه انصارالله | بر اساس گزارشهای منطقهای انجام شده است |
| کمک مستقیم نظامی اسرائیل | تأیید نشده است |
| روابط رسمی دیپلماتیک | برقرار نشده است |
| عادیسازی بدون توافق فلسطین | منبع سعودی آن را رد کرده است |
| اعتراض هیئت عربستان به سخنرانی نتانیاهو | عربستان در میان هیئتهای غایب یا خارجشده گزارش شده است |
چرا این همکاری برای بازار نفت مهم است؟
فشار انصارالله بر بابالمندب فقط یک بحران امنیتی برای عربستان نیست. این تنگه مسیر انتقال نفت و کالا میان دریای سرخ و اقیانوس هند است. ناامنشدن آن میتواند کشتیها را به مسیر طولانی دماغه امیدنیک بفرستد و هزینه حمل، بیمه و زمان تحویل را افزایش دهد.
همزمان، اختلال در تنگه هرمز نیز ظرفیت صادراتی عربستان را محدود کرده است. در چنین شرایطی، دفاع از خط لوله شرق به غرب، بندر ینبع، نفتکشهای سعودی و مسیر بابالمندب به یک مسئله مستقیم برای بازار جهانی انرژی تبدیل میشود.
به همین دلیل، همکاری اطلاعاتی محدود میان عربستان و اسرائیل میتواند فراتر از روابط سیاسی دو طرف، بر امنیت مسیرهای دریایی و هزینه صادرات نفت اثر بگذارد؛ هرچند هنوز اطلاعات مستقلی درباره نتیجه عملی این همکاری یا حملهای که با استفاده از اطلاعات اسرائیل خنثی شده باشد، منتشر نشده است.
پرسشهای پرتکرار درباره درخواست کمک عربستان از اسرائیل
آیا عربستان از اسرائیل برای مقابله با انصارالله کمک خواسته است؟
جروزالمپست به نقل از منابع منطقهای از مذاکرات با واسطه سنتکام برای دریافت کمک اطلاعاتی خبر داده است. دولت عربستان این درخواست را علناً تأیید نکرده است.
آیا هیئت عربستان سخنرانی نتانیاهو را ترک کرد؟
عربستان در فهرست دولتهای عربی غایب یا خارجشده هنگام سخنرانی قرار دارد.
آیا فقط امارات در سالن باقی ماند؟
خیر. بر اساس شمارش منابع اسرائیلی، نمایندگان امارات و بحرین در سالن باقی ماندند.
آیا کمک اسرائیل باعث عادیسازی روابط میشود؟
فعلاً نه. یک منبع سعودی گفته است حتی دریافت کمک علیه انصارالله، شرط ریاض درباره پرونده فلسطین را تغییر نمیدهد.
جمعبندی؛ همکاری امنیتی پنهان، فاصله سیاسی آشکار
واقعیت تأییدشده این است که عربستان و اسرائیل با میانجیگری سنتکام درباره کمک اطلاعاتی علیه انصارالله گفتوگو کردهاند. در مقابل، درخواست رسمی برای ورود مستقیم اسرائیل به جنگ یمن یا اعزام نیروی نظامی تأیید نشده است.
غیبت یا خروج هیئت عربستان هنگام سخنرانی نتانیاهو نیز نشان میدهد همکاری امنیتی محدود، اختلاف سیاسی دو طرف را از بین نبرده است. ریاض برای دفاع از زیرساختها و مسیرهای نفتی به اطلاعات نیاز دارد، اما همچنان نمیخواهد بدون پیشرفت در پرونده فلسطین، هزینه سیاسی نزدیکی علنی به اسرائیل را بپردازد.
منابع گزارش
- جروزالمپست: مذاکرات عربستان و اسرائیل برای کمک اطلاعاتی علیه انصارالله؛ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶
- تایمز اسرائیل: کمک احتمالی، شرط عربستان درباره فلسطین را تغییر نمیدهد
- رویترز: درخواست کمک عربستان از آمریکا و دیدار ولیعهد با فرمانده سنتکام
- رویترز: درخواستهای عربستان، تصمیم آمریکا و گسترش درگیری یمن
- ایرنا: اعتراض هیئتها هنگام سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل
- انتخاب: فهرست کشورهای عربی غایب یا خارجشده از سخنرانی نتانیاهو
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟