ورود بریتانیا به جنگ یمن؛ هواپیمای سوخت‌رسان لندن چگونه به عربستان کمک می‌کند؟

- اندازه متن +

ورود بریتانیا به جنگ یمن فعلاً به شکل پشتیبانی هوایی از عربستان انجام می‌شود. اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، درخواست ریاض برای اعزام یک هواپیمای سوخت‌رسان وویجر را پذیرفته است تا جنگنده‌های سعودی هنگام مقابله با پهپادها و موشک‌های انصارالله مدت بیشتری در آسمان بمانند. لندن مأموریت را «دفاعی و محدود» می‌خواند؛ اما مقام وزارت دفاع بریتانیا احتمال حمله جنگنده‌های سوخت‌گیری‌شده به مراکز پرتاب موشک و پهپاد در خاک یمن را کاملاً منتفی نکرده است.

ویدیوی مرتبط: اظهارات لوک پولارد، وزیر دفاع بریتانیا، درباره ماهیت «صرفاً دفاعی» مأموریت را می‌توانید در ویدیوی BBC Breakfast ببینید.

ورود بریتانیا به جنگ یمن چگونه انجام می‌شود؟

اندی برنهام اعلام کرده است بریتانیا درخواست عربستان سعودی برای دریافت پشتیبانی نظامی را پذیرفته و یک فروند هواپیمای سوخت‌رسان وویجر نیروی هوایی سلطنتی را برای سوخت‌رسانی هوایی به جنگنده‌های سعودی اختصاص می‌دهد. این هواپیما قرار است از پایگاه هوایی آکروتیری بریتانیا در قبرس فعالیت کند.

ماموریت وویجر حمله مستقیم نیست. این هواپیما بمب‌افکن یا جنگنده محسوب نمی‌شود و وظیفه‌اش انتقال سوخت به هواپیماهای نظامی در حال پرواز است. نتیجه عملی این پشتیبانی آن است که جنگنده‌های تایفون عربستان می‌توانند مدت بیشتری در آسمان بمانند، محدوده وسیع‌تری را پوشش دهند و تعداد بیشتری از پهپادها یا موشک‌های ورودی را رهگیری کنند.

بااین‌حال، همین پشتیبانی فاصله لندن با میدان جنگ را کاهش می‌دهد. اگر یک جنگنده سعودی پس از دریافت سوخت از وویجر بریتانیایی به هدفی در خاک یمن حمله کند، بحث درباره مسئولیت غیرمستقیم لندن جدی‌تر خواهد شد. به همین دلیل، عبارت دقیق برای وضعیت کنونی «ورود نظامی غیرمستقیم بریتانیا» است؛ نه اعزام نیروی زمینی و نه آغاز بمباران مستقل یمن.

موضوع	آنچه تأیید شده است	آنچه هنوز تأیید نشده است
نوع حمایت بریتانیا	سوخت‌رسانی هوایی به جنگنده‌های عربستان	حمله مستقیم هواپیماهای بریتانیایی به یمن
هواپیمای اعزامی	یک فروند وویجر نیروی هوایی سلطنتی	اعزام چند هواپیمای سوخت‌رسان
محل استقرار	پایگاه آکروتیری بریتانیا در قبرس	استقرار دائمی هواپیما در خاک عربستان
مدت مأموریت	چند هفته و قابل بازنگری	تاریخ قطعی پایان عملیات
نوع عملیات	به روایت لندن، دفاع در برابر موشک و پهپاد	محدود شدن قطعی پروازها به حریم هوایی عربستان

لندن چرا هواپیمای وویجر را به کمک عربستان فرستاد؟

دولت بریتانیا تصمیم خود را به سه موضوع مرتبط کرده است: حملات پهپادی و موشکی انصارالله به عربستان، حفاظت از زیرساخت‌های انرژی و باز نگه داشتن مسیرهای انتقال نفت. افزایش ناامنی در دریای سرخ و باب‌المندب می‌تواند صادرات انرژی عربستان، هزینه حمل دریایی و در نهایت قیمت سوخت در بریتانیا را تحت فشار قرار دهد.

برنهام هنگام اعلام تصمیم گفت حفاظت از مسیرهای نفت برای منافع بریتانیا و ثبات منطقه ضروری است. بنابراین، ماموریت وویجر فقط یک تصمیم نظامی نیست؛ بخشی از سیاست لندن برای جلوگیری از اختلال بیشتر در عرضه نفت و افزایش هزینه زندگی در داخل بریتانیاست.

در سوی دیگر میدان، پیشروی انصارالله در سواحل دریای سرخ و حملات این گروه به اهداف سعودی، اهمیت باب‌المندب را افزایش داده است. شرح میدان زمینی و جایگاه بنادر غرب یمن در گزارش نبرد حیس یمن به کجا رسید؟ بررسی شده است.

آیا هواپیماهای بریتانیایی یمن را بمباران می‌کنند؟

در مأموریت تازه، لندن از اعزام جنگنده بریتانیایی یا آغاز عملیات زمینی خبر نداده است. یک وویجر برای سوخت‌رسانی به هواپیماهای عربستان در نظر گرفته شده و وزارت دفاع بریتانیا مأموریت را «صرفاً دفاعی» معرفی کرده است.

اما تعریف عملیات دفاعی کاملاً بدون ابهام نیست. لوک پولارد گفته است جنگنده‌های سعودی می‌توانند با پهپادها و موشک‌های مهاجم مقابله کنند. گزارش روزنامه تایمز نیز احتمال داده است که اهدافی مانند محل پرتاب موشک یا تأسیسات تولید پهپاد در خاک یمن، با استدلال جلوگیری از حمله بعدی، در تعریف گسترده دفاع قرار گیرند.

بنابراین سه سطح عملیات باید از یکدیگر جدا شوند:

رهگیری در آسمان عربستان
کم‌مناقشه‌ترین حالت، سوخت‌رسانی به جنگنده‌هایی است که فقط موشک‌ها و پهپادهای ورودی را بر فراز خاک عربستان منهدم می‌کنند.
حمله پیشگیرانه به محل پرتاب در یمن
اگر جنگنده سعودی پس از دریافت سوخت بریتانیایی، سکوی پرتاب موشک یا پهپاد را در یمن هدف بگیرد، لندن همچنان ممکن است آن را دفاع پیشگیرانه بخواند؛ اما منتقدان این وضعیت را مشارکت غیرمستقیم در حمله می‌دانند.
حمله مستقیم نیروی هوایی بریتانیا
در بسته حمایتی تازه، اعزام تایفون بریتانیایی برای حمله به یمن اعلام نشده است. چنین اقدامی مرحله‌ای جدا و آشکارتر از ورود بریتانیا به جنگ خواهد بود.

پرواز ZZ330 چه ارتباطی با مأموریت جدید دارد؟

داده‌های فلایت‌رادار۲۴ نشان می‌دهد هواپیمای وویجر KC2 با شماره ثبت ZZ330 در ماه سپتامبر از پایگاه آکروتیری پروازهای متعددی داشته است. در ۱۸ شهریور نیز رسانه‌هایی با استناد به داده‌های ردیابی، این هواپیما را در مسیر دریای سرخ و عربستان گزارش کردند.

این پرواز تقریباً دو هفته پیش از اعلام رسمی تصمیم برنهام انجام شده است. بنابراین نمی‌توان بدون سند تکمیلی نوشت پرواز ۱۸ شهریور نخستین عملیات طرحی بوده که ۳۰ شهریور رسماً اعلام شد. این داده فقط حضور و فعالیت وویجر بریتانیایی در منطقه را ثابت می‌کند؛ نه اینکه در همان پرواز، به جنگنده سعودی سوخت داده شده باشد.

سوابق جدیدتر ردیابی نیز پروازهای رفت‌وبرگشت ZZ330 از آکروتیری را در روزهای ۳۱ شهریور و اول مهر نشان می‌دهد. بااین‌حال، مسیر عمومی یک هواپیمای نظامی به‌تنهایی گیرنده سوخت، مأموریت و نقطه ملاقات هوایی را مشخص نمی‌کند.

چرا عربستان به سوخت‌رسان بریتانیایی نیاز دارد؟

عربستان خود ناوگان هواپیمای سوخت‌رسان دارد، اما افزایش گشت‌های پدافندی می‌تواند نیاز به ظرفیت بیشتر ایجاد کند. وویجر بریتانیا از روش شلنگ و سبد برای انتقال سوخت استفاده می‌کند و با جنگنده‌های تایفون عربستان سازگار است.

سوخت‌گیری هوایی سه مزیت عملیاتی ایجاد می‌کند:

افزایش زمان گشت هوایی
تایفون برای سوخت‌گیری مجبور به بازگشت سریع به پایگاه نمی‌شود و مدت بیشتری در منطقه رهگیری باقی می‌ماند.
کاهش فاصله زمانی میان شناسایی و رهگیری
حضور مستمر جنگنده در آسمان، واکنش به پهپادها و موشک‌های کروز را سریع‌تر می‌کند.
آزاد شدن ظرفیت ناوگان سعودی
هواپیماهای سوخت‌رسان عربستان می‌توانند به مأموریت‌های دیگر اختصاص یابند؛ هرچند لندن و ریاض جزئیات تقسیم عملیات را منتشر نکرده‌اند.

پیامد اقتصادی ورود بریتانیا به جنگ یمن چیست؟

ورود وویجر بریتانیا نشان می‌دهد جنگ یمن دوباره از یک درگیری داخلی به مسئله امنیت انرژی و تجارت جهانی تبدیل شده است. باب‌المندب مسیر اتصال دریای سرخ به خلیج عدن است و اختلال در آن می‌تواند کشتی‌ها را ناچار به دور زدن دماغه امیدنیک کند؛ مسیری که زمان و هزینه حمل را افزایش می‌دهد.

برای عربستان، خطر فقط حمله به خاک این کشور نیست. تأسیسات آرامکو، بندر ینبع، خط لوله شرق به غرب و نفتکش‌های مرتبط با صادرات سعودی در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. سابقه و منطق انتخاب اهداف انرژی در گزارش انصارالله چرا آرامکو جیزان را هدف گرفت؟ توضیح داده شده است.

دولت بریتانیا آشکارا مأموریت نظامی را به امنیت عرضه نفت و هزینه زندگی پیوند زده است. بااین‌حال، یک هواپیمای سوخت‌رسان به‌تنهایی امنیت باب‌المندب یا توقف جنگ را تضمین نمی‌کند. اثر آن در کوتاه‌مدت، افزایش ظرفیت پدافند هوایی عربستان است؛ نه حل ریشه سیاسی و نظامی بحران یمن.

آیا بریتانیا رسماً وارد جنگ یمن شده است؟

از نظر سیاسی، لندن وارد مرحله‌ای تازه از مشارکت نظامی شده است؛ زیرا یک دارایی عملیاتی نیروی هوایی سلطنتی را برای پشتیبانی از جنگنده‌های عربستان اختصاص می‌دهد. از نظر حقوقی و عملیاتی، دولت بریتانیا هنوز می‌گوید نیروی این کشور مستقیماً به یمن حمله نمی‌کند.

پاسخ دقیق بنابراین دو بخش دارد: بریتانیا وارد پشتیبانی عملیاتی از عربستان شده، اما ورود مستقیم و مستقل به بمباران یمن در مأموریت تازه تأیید نشده است. مرز میان این دو حالت به مأموریت جنگنده‌هایی بستگی دارد که از وویجر بریتانیایی سوخت می‌گیرند.

پرسش‌های پرتکرار درباره ورود بریتانیا به جنگ یمن

بریتانیا چگونه وارد جنگ یمن شده است؟
لندن یک فروند هواپیمای وویجر را برای سوخت‌رسانی هوایی به جنگنده‌های عربستان اختصاص داده است. این حمایت نظامی غیرمستقیم است و حمله مستقل بریتانیا به یمن محسوب نمی‌شود.
آیا هواپیمای وویجر یمن را بمباران می‌کند؟
خیر. وویجر هواپیمای سوخت‌رسان است. مسئله مناقشه‌برانگیز این است که جنگنده دریافت‌کننده سوخت ممکن است علیه اهدافی در یمن به کار گرفته شود.
هواپیمای سوخت‌رسان بریتانیا از کجا پرواز می‌کند؟
قرار است این وویجر از پایگاه نیروی هوایی بریتانیا در آکروتیری قبرس فعالیت کند.
مأموریت بریتانیا در عربستان چقدر طول می‌کشد؟
مقام‌های بریتانیایی گفته‌اند مأموریت برای چند هفته برنامه‌ریزی شده و ادامه آن مورد بازنگری قرار می‌گیرد.
آیا بریتانیا نیروی زمینی به یمن می‌فرستد؟
در طرح اعلام‌شده، اعزام نیروی زمینی یا جنگنده بریتانیایی برای عملیات تازه داخل یمن وجود ندارد.

جمع‌بندی؛ ورود بریتانیا نظامی است، اما هنوز جنگ مستقیم نیست

بریتانیا با اعزام یک وویجر از آکروتیری، وارد پشتیبانی عملیاتی از جنگنده‌های عربستان شده است. این هواپیما می‌تواند زمان گشت تایفون‌های سعودی را افزایش دهد و توان رهگیری موشک و پهپاد را بالا ببرد. لندن این مأموریت را دفاعی و چند‌هفته‌ای می‌خواند؛ اما اگر جنگنده‌های سوخت‌گیری‌شده اهدافی را داخل یمن بزنند، مرز میان دفاع از عربستان و مشارکت در جنگ یمن باریک‌تر خواهد شد.