حمله انصارالله یمن به عربستان؛ ریاض و آرامکو هدف قرار گرفتند، آتش نزدیک فرودگاه ملک خالد

- اندازه متن +

حمله یمن به عربستان سعودی بار دیگر ریاض و زیرساخت‌های انرژی این کشور را در مرکز تنش‌های منطقه‌ای قرار داد. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد اهدافی در ریاض و تأسیسات آرامکو در ینبع با موشک‌های بالستیک، کروز و پهپاد هدف قرار گرفته‌اند. عربستان شلیک موشک بالستیک به سوی ریاض را تأیید کرده و منابع بین‌المللی نیز از آتش‌سوزی یک مخزن سوخت با نشان آرامکو در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی ملک خالد خبر داده‌اند؛ با این حال، میزان خسارت واردشده به تأسیسات ینبع هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.

ویدیو: مشاهده فیلم منتشرشده از آتش‌سوزی تأسیسات آرامکو در همشهری آنلاین

یحیی سریع درباره حمله یمن به عربستان چه گفت؟

یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد نیروهای یمنی دو عملیات علیه عربستان سعودی انجام داده‌اند. به گفته او، در عملیات نخست اهدافی که «حساس» توصیف شدند در ریاض هدف قرار گرفتند و عملیات دوم تأسیسات شرکت آرامکو در شهر ینبع در ساحل دریای سرخ را هدف قرار داد.

بر اساس گزارش خبرگزاری مهر به نقل از المسیره، سریع گفت در این عملیات‌ها از موشک‌های بالستیک و کروز و همچنین پهپاد استفاده شده و مدعی شد حملات به آتش‌سوزی در نقاط هدف منجر شده است. منابع بین‌المللی نیز اصل اعلام این دو عملیات از سوی نیروهای یمنی را گزارش کرده‌اند، اما جزئیات خسارت ادعایی در ینبع هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.

عربستان شلیک موشک بالستیک به سوی ریاض را تأیید کرد

در سوی دیگر، ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان، تأیید کرد که یک موشک بالستیک از یمن به سوی ریاض شلیک شده است. به روایت ائتلاف سعودی، سامانه‌های پدافند هوایی این موشک را پیش از رسیدن به هدف رهگیری و منهدم کردند.

ائتلاف همچنین اعلام کرد تلاش‌هایی برای هدف قرار دادن بیش، طائف، فرسان و ینبع انجام شده، اما مدعی شد این حملات نیز خنثی شده‌اند. بنابراین درباره نتیجه حمله به ینبع دو روایت متفاوت وجود دارد: نیروهای یمنی از اصابت به تأسیسات آرامکو و وقوع آتش‌سوزی سخن می‌گویند، در حالی که عربستان از خنثی‌شدن حمله به ینبع خبر داده است.

موضوع	روایت نیروهای یمنی	روایت عربستان / وضعیت تأیید
حمله به ریاض	اهداف حساس با موشک و پهپاد هدف قرار گرفتند	شلیک موشک بالستیک به سوی ریاض تأیید شده است
رهگیری موشک ریاض	صنعا از اصابت اهداف سخن گفته است	ائتلاف سعودی مدعی رهگیری و انهدام موشک است
آتش نزدیک فرودگاه ملک خالد	در چارچوب نتایج عملیات اعلام شده است	وجود آتش و دود در یک مخزن سوخت با نشان آرامکو توسط رسانه‌های بین‌المللی گزارش شده است
حمله به آرامکو ینبع	صنعا از هدف قرار گرفتن تأسیسات آرامکو و آتش‌سوزی خبر داده است	عربستان می‌گوید تلاش برای حمله به ینبع خنثی شده است
خسارت عملیاتی ینبع	جزئیات مستقلی منتشر نشده است	میزان خسارت این موج حمله هنوز مستقلاً تأیید نشده است

آتش در مخزن سوخت آرامکو نزدیک فرودگاه ملک خالد

در بخش دیگری از این رویداد، تصاویر و گزارش‌های منتشرشده از ریاض، ستون بزرگی از دود سیاه و شعله‌های آتش را در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی ملک خالد نشان می‌داد. رویترز و خبرگزاری فرانسه گزارش کردند آتش‌نشانان برای مهار آتش یک مخزن سوخت دارای نشان شرکت آرامکو در نزدیکی فرودگاه وارد عمل شدند.

این نکته مهم است که وجود آتش‌سوزی در محل توسط خبرنگاران و تصاویر منتشرشده تأیید شده، اما در زمان تنظیم این گزارش هنوز جزئیات رسمی کافی برای تعیین دقیق علت برخورد، نوع پرتابه یا میزان خسارت عملیاتی این مخزن منتشر نشده است.

همشهری آنلاین نیز ویدیویی از آتش‌سوزی منتشر کرده است. این لینک صفحه گزارش ویدئویی همشهری است و به همین دلیل به‌جای قراردادن آن به‌عنوان فایل مستقیم ویدیو، به منبع اصلی ویدیو لینک داده شده است.

چرا حمله به ینبع برای بازار نفت مهم است؟

اهمیت حمله ادعایی به ینبع فقط به یک تأسیسات نفتی محدود نمی‌شود. ینبع در انتهای غربی خط لوله شرق‌غرب عربستان قرار دارد؛ شبکه‌ای که نفت مناطق تولیدی شرق این کشور را به ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند و به عربستان امکان می‌دهد بخشی از صادرات خود را بدون عبور از تنگه هرمز انجام دهد.

بر اساس اطلاعات رسمی آرامکو، ظرفیت خط لوله شرق‌غرب به حدود ۷ میلیون بشکه در روز رسیده است. مدیرعامل آرامکو نیز پیش‌تر گفته بود حدود ۲ میلیون بشکه در روز می‌تواند برای پالایشگاه‌های ساحل غربی و نزدیک به ۵ میلیون بشکه در روز برای صادرات در نظر گرفته شود. به همین دلیل، امنیت خط لوله و پایانه ینبع در شرایط اختلال در مسیرهای خلیج فارس برای عربستان اهمیت راهبردی دارد.

چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش حمله به خط لوله شرق‌غرب آرامکو اهمیت این مسیر را بررسی کرده است. همچنین در گزارش اختلال خط لوله عربستان و فشار بر بازار نفت فیزیکی اثر آسیب به این شریان بر صادرات عربستان تحلیل شده است.

خط لوله شرق‌غرب پیش از این حمله نیز تحت فشار بود

اهمیت تحولات تازه زمانی بیشتر می‌شود که حمله جدید در کنار آسیب قبلی به شبکه انتقال نفت عربستان دیده شود. رویترز در ۱۸ سپتامبر گزارش داد آرامکو پس از حمله پهپادی به خط لوله شرق‌غرب، تحویل نفت ماه اکتبر به دست‌کم دو پالایشگاه اروپایی را متوقف کرده است. طبق این گزارش، سه ایستگاه پمپاژ آسیب دیده و فعالیت مسیر انتقال نفت به ینبع مختل شده است.

این یعنی حمله ادعایی جدید به ینبع در شرایطی رخ داده که ظرفیت جایگزین عربستان برای دور زدن تنگه هرمز از قبل تحت فشار قرار گرفته است. در چنین وضعیتی، هر اختلال تأییدشده و پایدار در ینبع می‌تواند انعطاف عملیاتی آرامکو برای انتقال نفت میان ساحل شرقی و دریای سرخ را کاهش دهد.

آرامکو بخشی از صادرات نفت را دوباره به مسیر هرمز منتقل کرد

جدیدترین داده‌ها نشان می‌دهد عربستان برای جبران اختلال مسیر شرق‌غرب ناچار به تغییر بخشی از الگوی صادرات شده است. رویترز در ۲۱ سپتامبر گزارش داد صادرات نفت آرامکو از مسیر تنگه هرمز در ماه سپتامبر به بیش از ۴ میلیون بشکه در روز افزایش یافته؛ در حالی که این رقم در ماه اوت تا حدود ۲.۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافته بود.

این تغییر مسیر از منظر بازار انرژی اهمیت زیادی دارد: خط لوله شرق‌غرب و ینبع برای کاهش وابستگی عربستان به هرمز اهمیت پیدا کرده بودند، اما اختلال در این مسیر می‌تواند دوباره حجم بیشتری از صادرات عربستان را به مسیرهای دریایی پرریسک منطقه وابسته کند.

حمله یمن به عربستان چه اثری بر قیمت نفت گذاشت؟

واکنش بازار نفت فقط به حمله ریاض محدود نبوده و معامله‌گران هم‌زمان احتمال تشدید جنگ و تحولات دیپلماتیک را ارزیابی می‌کنند. بر اساس گزارش رویترز در ۲۱ سپتامبر، نفت برنت با وجود نگرانی‌های امنیتی منطقه با افت حدود ۲ درصدی به محدوده ۱۰۱.۷۱ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا نیز به حدود ۹۸.۱۵ دلار کاهش یافت؛ زیرا امید به تحرکات دیپلماتیک بخشی از پریمیوم ریسک جنگ را کاهش داد.

بنابراین نمی‌توان هر حرکت روزانه قیمت نفت را مستقیماً به حمله یمن نسبت داد. اثر اقتصادی مهم‌تر در حال حاضر، افزایش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های صادراتی عربستان و محدود شدن مسیرهای جایگزین در صورت ادامه حملات است.

ینبع، هرمز و باب‌المندب؛ سه نقطه در یک زنجیره انرژی

ریسک اصلی برای بازار جهانی انرژی زمانی افزایش پیدا می‌کند که اختلال در ینبع با ناامنی در تنگه هرمز و باب‌المندب هم‌زمان شود. ینبع برای عربستان یک مسیر جایگزین هرمز است، اما نفتی که از ساحل غربی صادر می‌شود برای رسیدن به بسیاری از بازارها همچنان به امنیت دریای سرخ، باب‌المندب یا مسیرهای متصل به کانال سوئز وابسته است.

چارسو اقتصاد در گزارش مسیر جایگزین هرمز و خط لوله شرق‌غرب آرامکو این وابستگی را بررسی کرده است.

علت اعلام‌شده حمله یمن به عربستان چه بود؟

یحیی سریع عملیات علیه ریاض و ینبع را واکنشی به ادامه حملات عربستان به یمن و اتهام ریاض درباره تلاش برای هدف قرار دادن مکه توصیف کرد. او همچنین مدعی شد جنگنده‌های اف-۱۵ و تایفون از پایگاه‌های خمیس مشیط و طائف صدها حمله هوایی علیه یمن انجام داده‌اند.

رقم دقیق تعداد حملات هوایی اعلام‌شده از سوی نیروهای یمنی به‌طور مستقل قابل تأیید نیست؛ بنابراین این آمار باید به‌عنوان ادعای طرف یمنی در جنگ نقل شود و نه آمار مستقل.

آنچه درباره حمله ریاض و ینبع تأیید شده و آنچه هنوز مشخص نیست

شلیک موشک به سوی ریاض تأیید شده است
ائتلاف به رهبری عربستان شلیک یک موشک بالستیک از یمن به سوی ریاض را تأیید کرده و می‌گوید این موشک رهگیری شده است.
آتش‌سوزی نزدیک فرودگاه ریاض واقعی است
منابع بین‌المللی و تصاویر منتشرشده وجود آتش و دود در یک مخزن سوخت با نشان آرامکو نزدیک فرودگاه ملک خالد را ثبت کرده‌اند.
علت دقیق آتش‌سوزی هنوز کاملاً روشن نیست
وجود آتش تأیید شده، اما هنوز اطلاعات رسمی کافی برای تعیین دقیق نوع پرتابه، نحوه برخورد و زنجیره رخداد منتشر نشده است.
اصابت به آرامکو ینبع هنوز محل اختلاف است
نیروهای یمنی از هدف قرار گرفتن تأسیسات آرامکو در ینبع خبر داده‌اند، در حالی که ائتلاف سعودی می‌گوید حمله به ینبع خنثی شده است.
خسارت جدید ینبع هنوز مشخص نشده است
تا زمان به‌روزرسانی این گزارش، ارزیابی مستقل و جامعی درباره میزان خسارت عملیاتی ناشی از این موج حمله در تأسیسات ینبع منتشر نشده است.

سوالات پرتکرار درباره حمله یمن به عربستان

آیا انصارالله به ریاض حمله کرده است؟

بله. نیروهای یمنی مسئولیت حمله موشکی و پهپادی به اهدافی در ریاض را برعهده گرفته‌اند و ائتلاف سعودی نیز شلیک یک موشک بالستیک به سوی پایتخت را تأیید کرده است، هرچند می‌گوید موشک رهگیری شده است.

آیا آرامکو در حمله یمن هدف قرار گرفت؟

نیروهای یمنی اعلام کرده‌اند تأسیسات آرامکو در ینبع هدف قرار گرفته است. همچنین آتش‌سوزی یک مخزن سوخت دارای نشان آرامکو در نزدیکی فرودگاه ملک خالد ریاض ثبت شده، اما میزان و علت دقیق خسارت و همچنین نتیجه حمله به ینبع هنوز به‌طور کامل و مستقل تأیید نشده است.

چرا ینبع برای صادرات نفت عربستان مهم است؟

ینبع در ساحل دریای سرخ و انتهای خط لوله شرق‌غرب عربستان قرار دارد. این مسیر به عربستان اجازه می‌دهد نفت را از شرق کشور به دریای سرخ منتقل کند و بخشی از صادرات خود را بدون عبور از تنگه هرمز انجام دهد.

ظرفیت خط لوله شرق‌غرب عربستان چقدر است؟

بر اساس اطلاعات رسمی آرامکو، ظرفیت این شبکه به حدود ۷ میلیون بشکه نفت خام در روز رسیده است که بخشی از آن برای پالایشگاه‌های ساحل غربی و بخش دیگری برای صادرات از مسیر دریای سرخ استفاده می‌شود.

آیا حمله یمن باعث افزایش قیمت نفت شد؟

تنش‌های عربستان و یمن بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی بازار نفت هستند، اما تغییر روزانه قیمت نفت فقط به این حمله وابسته نیست. در ۲۱ سپتامبر، با افزایش امید به تحرکات دیپلماتیک، قیمت برنت با وجود ادامه تنش‌های منطقه‌ای به حدود ۱۰۱.۷۱ دلار در هر بشکه کاهش یافت.

جمع‌بندی

حمله انصارالله به عربستان سعودی اکنون از سطح یک درگیری مرزی فراتر رفته و بار دیگر پایتخت و زیرساخت‌های مرتبط با انرژی عربستان را وارد معادله کرده است. اصل شلیک موشک به ریاض از سوی عربستان تأیید شده و آتش‌سوزی مخزن سوخت نزدیک فرودگاه ملک خالد نیز مستند شده است؛ اما درباره نتیجه حمله به آرامکو در ینبع همچنان دو روایت متعارض وجود دارد.

از منظر اقتصادی، مسئله مهم‌تر آسیب‌پذیری هم‌زمان مسیر شرق‌غرب، پایانه ینبع، تنگه هرمز و شبکه حمل‌ونقل دریای سرخ است. ادامه حملات به این زیرساخت‌ها می‌تواند انعطاف صادراتی عربستان را کاهش دهد و ریسک حمل‌ونقل، بیمه و عرضه نفت را بالا نگه دارد؛ هرچند اثر هر حمله بر قیمت نفت باید براساس میزان واقعی خسارت و مدت اختلال سنجیده شود.