دادههای تازهی اقتصاد آمریکا تصویری دوگانه از وضعیت معیشتی خانوارها ارائه میدهد. از یکسو، نرخ تورم مواد غذایی از قلههای دورهی کرونا به محدودۀ ۳ درصد کاهش یافته و از سوی دیگر، سطح قیمتها به نقطهای رسیده که هرگونه کاهش در سرعت رشد، به معنای بازگشت به شرایط پیشکرونا نیست. افزایش ۳۳ درصدی قیمت مواد غذایی مصرفی در خانه طی سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶، بزرگترین جهش قیمت خواروبار در حدود نیمقرن اخیر محسوب میشود و اینک گوشت گاو با رشدی ۷۹ درصدی نسبت به ابتدای سال ۲۰۱۹، به نماد تورمی عمیقتر و مقاومتر در برابر سیاستهای پولی تبدیل شده است.
مهمترین نکتهای که تحلیلگران اقتصادی بر آن تأکید دارند، تفاوت میان «نرخ تورم» و «سطح قیمت» است. زمانی که نرخ تورم از ۸ درصد به ۳ درصد کاهش مییابد، معنایش این نیست که قیمتها ۵ درصد ارزان شدهاند؛ بلکه صرفاً سرعت گرانشدن کمتر شده است. با تثبیت تورم سالانه در محدودۀ ۲ تا ۳ درصد، مصرفکنندهی آمریکایی همچنان با سبدی روبهروست که بهمراتب گرانتر از دوران پیشازکروناست و این شکاف، بهویژه برای خانوارهای کمدرآمد، به یک بحران معیشتی تمامعیار تبدیل شده است.
چند نکتهی کلیدی دربارۀ تورم مواد غذایی در آمریکا
بازار مواد غذایی آمریکا در سالهای اخیر تحت تأثیر عواملی فراتر از سیاست پولی قرار گرفته است. از کاهش عرضهی دام و خشکسالیهای پیدرپی گرفته تا اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی و تنشهای ژئوپلیتیکی، همگی دستبهدست دادهاند تا سبد غذایی خانوارهای آمریکایی را به گرانترین سطح تاریخی خود برسانند. در ادامه، مهمترین ابعاد این پدیده را مرور میکنیم:
۱. افزایش ۳۳ درصدی قیمت مواد غذایی از سال ۲۰۱۹؛ رکورد نیمقرن اخیر
بر اساس دادههای ادارۀ آمار کار آمریکا، شاخص قیمت مواد غذایی مصرفی در خانه از سال ۲۰۱۹ تاکنون حدود ۳۳ درصد افزایش یافته که بزرگترین جهش قیمت خواروبار طی حدود نیمقرن اخیر محسوب میشود. این افزایش انباشته، حتی با کاهش نرخ تورم سالانه به حوالی ۳ درصد، همچنان فشار سنگینی بر بودجۀ خانوارها وارد میکند، زیرا سطح قیمتها به نقطهی اوج خود رسیده و بازگشت به عقب رخ نداده است.
۲. گوشت گاو؛ نماد تورم ساختاری با رشد ۷۹ درصدی
قیمت هر پوند گوشت چرخکردهی گاو در ژوئن ۲۰۲۶ به ۶.۸۲ دلار رسید که نسبت به ابتدای سال ۲۰۱۹ حدود ۷۹ درصد بیشتر است. بهعبارتدیگر، مصرفکنندهای که در سال ۲۰۱۹ حدود ۳.۸ دلار برای یک پوند گوشت چرخکرده پرداخت میکرد، اکنون باید نزدیک به دو برابر آن هزینه کند. این افزایش شدید فراتر از تورم عمومی است و ریشه در کاهش تعداد دامهای قابلاستفاده، خشکسالیهای سالهای گذشته و اختلال در واردات دام از مکزیک دارد.
۳. کاهش عرضه و تعطیلی واحدهای فرآوری؛ بحران در سمت تولید
وزارت کشاورزی آمریکا تولید گوشت گاو در سال ۲۰۲۶ را حدود ۲۵.۳ میلیارد پوند پیشبینی کرده که پایینتر از سطح سال ۲۰۲۵ است. شرکت تایسون فودز نیز در ماه اوت اعلام کرد سه واحد مرتبط با کسبوکار گوشت گاو خود را تعطیل یا واگذار خواهد کرد و انتظار دارد زیان عملیاتی این بخش در سال مالی ۲۰۲۶ به ۵۰۰ تا ۶۵۰ میلیون دلار برسد. کمبود شدید دام و زیانهای سنگین، صنعت فرآوری گوشت را با چالش جدی مواجه کرده است.
۴. شکاف دستمزد و هزینهی زندگی؛ کاهش قدرت خرید واقعی
متوسط دستمزد ساعتی کارکنان بخش خصوصی در ژوئیه ۲۰۲۶ به ۳۷.۶۲ دلار رسید که نسبت به سال قبل ۳.۲ درصد رشد داشت. با این حال، دستمزد واقعی ساعتی نسبت به ژوئیه سال گذشته ۰.۲ درصد کاهش یافته است. این یعنی رشد دستمزد اسمی برای جبران کامل افزایش هزینههای زندگی کافی نیست و خانوارهای کمدرآمد که سهم بیشتری از درآمد خود را صرف مواد غذایی میکنند، فشار مضاعفی را تحمل میکنند.
۵. بازار جهانی غذا؛ بازگشت تورم با محرکهای اقلیمی و ژئوپلیتیکی
شاخص قیمت غذای فائو در ژوئیه ۲۰۲۶ به ۱۳۱.۱ واحد رسید که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳ محسوب میشود. افزایش قیمت غلات، روغنهای نباتی و شکر تحت تأثیر شرایط نامساعد آبوهوایی و تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، نشاندهندهی آن است که تورم غذایی در سالهای آینده صرفاً به سیاست پولی کشورها وابسته نخواهد بود و عوامل ساختاری نقش تعیینکنندهای دارند.
آیا کاهش نرخ تورم، معیشت آمریکاییها را به روزهای پیشکرونا بازمیگرداند؟
پاسخ به این پرسش، با توجه به دادههای موجود، منفی است. افزایش ۳۳ درصدی قیمت مواد غذایی از سال ۲۰۱۹ تاکنون، یک تغییر سطحی پایدار در اقتصاد خانوار آمریکایی ایجاد کرده است. حتی اگر وزارت کشاورزی آمریکا پیشبینی کند که قیمت کل مواد غذایی در سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۱ درصد و در سال ۲۰۲۷ نیز ۳.۱ درصد افزایش یابد، این ارقام به معنای بازگشت به عقب نیست؛ بلکه صرفاً سرعت گرانشدن تعدیل میشود.
مهمترین چالش پیشروی اقتصاد آمریکا، ترمیم قدرت خرید ازدسترفتهی خانوارهاست. با توجه به کاهش ۰.۲ درصدی دستمزد واقعی در مقایسه با سال گذشته، خانواری که طی چند سال متوالی با افزایش قیمت مواد غذایی مواجه بوده، حتی پس از فروکش کردن تورم نیز احساس بازگشت به شرایط عادی را تجربه نمیکند. این شکاف، بهویژه برای دهکهای پایین درآمدی که امکان حذف یا کاهش هزینههای خوراکی را ندارند، به یک بحران معیشتی تمامعیار تبدیل شده است.
در میانمدت، چشمانداز بازار گوشت گاو نشان میدهد که حتی با کاهش تورم عمومی، برخی اقلام ضروری به دلیل محدودیتهای عرضه، مسیر قیمتی مستقلی را طی میکنند. بازسازی گلههای دامی و رفع اختلالات زنجیرۀ تأمین زمانبر است و در این فاصله، مصرفکنندگان باید منتظر ماندگاری قیمتهای بالا باشند. از سوی دیگر، تنشهای ژئوپلیتیکی در مناطق مهم تولید و تجارت کشاورزی و نیز تغییرات اقلیمی، تهدیدی جدی برای ثبات بازار جهانی غذا محسوب میشوند و میتوانند موج تازهای از تورم را به بازارهای داخلی کشورها سرایت دهند.
در نهایت، آنچه اقتصاد آمریکا را در سالهای پیشرو تهدید میکند، نه فقط کنترل نرخ تورم، بلکه جلوگیری از تبدیل شوکهای اقلیمی، انرژی و ژئوپلیتیکی به تورم غذایی پایدار است. تا زمانی که عرضه با تقاضا هماهنگ نشود و زنجیرههای تأمین به ثبات نرسند، سفرهی آمریکاییها همچنان زیر فشار تورم باقی خواهد ماند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟