رئیس مرکز تجاری ایران در الجزایر اعلام کرده نیازهای گسترده زیرساختی این کشور، فرصتهای قابلتوجهی برای صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران فراهم کرده است. به گفته سعید زارع حقیقی، قاره آفریقا و بهویژه الجزایر باید بهعنوان مقصدی راهبردی برای بخش خصوصی ایران دیده شود؛ بهخصوص در شرایطی که تعداد رایزنان بازرگانی ایران محدود است و ورود غیرهدفمند به بازارهای جدید میتواند هزینهبر و کمبازده باشد.
او تأکید میکند الجزایر از معدود کشورهای آفریقایی است که هم از ثبات ژئوپلیتیکی برخوردار است و هم بهدلیل موقعیت جغرافیایی خود، دسترسی مناسبی به بازار اروپا دارد؛ مزیتی که بسیاری از کشورهای منطقه فاقد آن هستند.
در سالهای گذشته، بازار الجزایر عمدتاً در اختیار شرکتهای اروپایی، چینی و تا حدی ترکیهای بوده است، اما تحولات ژئوپلیتیکی اخیر و تغییر الگوی تجارت جهانی، فضای رقابتی این بازار را دستخوش تغییر کرده است. همین تغییر، فرصتی ایجاد کرده که بازیگران جدید، از جمله شرکتهای ایرانی، بتوانند با هزینه ورود کمتر و ریسک قابلمدیریتتری وارد این بازار شوند.
انرژی و ارز؛ پیشران پروژههای عمرانی
زارع حقیقی با اشاره به تحولات بازار انرژی اروپا میگوید پس از کاهش صادرات انرژی روسیه، حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز اروپا از الجزایر تأمین میشود؛ موضوعی که جایگاه اقتصادی این کشور را بهطور معناداری تقویت کرده است. به گفته او، درآمدهای ارزی الجزایر طی سالهای اخیر از حدود ۵۰ میلیارد دلار به بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار افزایش یافته و مازاد تجاری ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلاری ایجاد کرده است. این افزایش درآمد، مستقیماً به رشد بودجههای عمرانی، توسعه زیرساختهای حملونقل، سرمایهگذاری در صنایع معدنی و پروژههای مرتبط با امنیت غذایی منجر شده است.
چنین شرایطی معمولاً با افزایش مناقصات دولتی و نیاز به خدمات مهندسی خارجی همراه است. دولت الجزایر بهدنبال شرکتهایی است که بتوانند پروژهها را با هزینه منطقی، زمانبندی قابلقبول و انتقال دانش فنی اجرا کنند؛ ترکیبی که با توانمندیهای بسیاری از شرکتهای ایرانی همخوانی دارد.
مزیت پنهان ایران؛ تجربه کار در شرایط محدودیت
یکی از نقاط قوت کمتر دیدهشده شرکتهای فنی و مهندسی ایران، تجربه اجرای پروژههای بزرگ در شرایط محدودیت مالی، تحریمی و لجستیکی است. این تجربه، شرکتهای ایرانی را به بازیگرانی منعطف و کمهزینه تبدیل کرده که میتوانند در بازارهایی مانند الجزایر مزیت رقابتی داشته باشند. پروژههایی نظیر احداث سیلوها، انبارهای ذخیرهسازی، تأسیسات زیربنایی، زیرساختهای صنعتی و پروژههای مرتبط با امنیت غذایی، حوزههایی هستند که ایران در آنها سابقه اجرایی قابلاتکا دارد.
همین سابقه باعث میشود ریسک همکاری با شرکتهای ایرانی برای کارفرمایان خارجی کاهش یابد. در بسیاری از پروژهها، توان تطبیق با شرایط پیشبینینشده، حتی مهمتر از فناوری پیشرفته است؛ ویژگیای که شرکتهای ایرانی در سالهای اخیر بهخوبی آن را کسب کردهاند.
صادرات خدمات مهندسی؛ مسیری برای حضور بلندمدت
برخلاف صادرات کالا که اغلب مقطعی و وابسته به نوسانات بازار است، صادرات خدمات فنی و مهندسی معمولاً به حضور بلندمدت اقتصادی منجر میشود. ایجاد دفاتر محلی، مشارکت در مناقصات، انتقال دانش فنی و حتی سرمایهگذاری مشترک، پیامدهای طبیعی چنین حضوری است. این نوع تعامل نهتنها ارزآوری پایدارتری برای ایران ایجاد میکند، بلکه جایگاه شرکتهای ایرانی را در زنجیره ارزش پروژههای بینالمللی ارتقا میدهد.
در این چارچوب، الجزایر میتواند به یکی از پایگاههای مهم ایران برای ورود به بازار بزرگتر آفریقا تبدیل شود؛ بازاری که در سالهای آینده، بهویژه در حوزه زیرساخت، انرژی و امنیت غذایی، نقش پررنگتری در اقتصاد جهانی خواهد داشت.
درسهای تجربه ترکیه در بازار آفریقا
نگاهی به تجربه ترکیه نشان میدهد حضور فعال در بازار آفریقا، بهویژه در حوزه خدمات فنی و مهندسی، میتواند به یکی از پیشرانهای اصلی صادرات تبدیل شود. شرکتهای ترک با ترکیب صادرات خدمات، سرمایهگذاری مستقیم و حضور میدانی، طی دو دهه گذشته سهم قابلتوجهی از پروژههای عمرانی آفریقا را به دست آوردهاند. این تجربه نشان میدهد موفقیت در چنین بازارهایی نیازمند رویکردی فراتر از صادرات صرف، و مبتنی بر حضور بلندمدت، ارتباط مستمر با دولت میزبان و حمایت نهادی است.
فرصت استراتژیک برای صادرات غیرنفتی ایران
افزایش نقش الجزایر در تأمین انرژی اروپا و تقویت منابع مالی این کشور، شرایطی ایجاد کرده که معمولاً با رشد مناقصات عمرانی و صنعتی همراه است. تمرکز هدفمند ایران بر صادرات خدمات فنی و مهندسی به الجزایر، میتواند علاوه بر ارزآوری، به تنوعبخشی جغرافیایی صادرات، کاهش وابستگی به بازارهای محدود و ارتقای جایگاه ایران در زنجیره پروژههای منطقهای منجر شود؛ فرصتی استراتژیک که در صورت غفلت، بهسرعت توسط رقبا پر خواهد شد و بازگشت به آن دشوارتر میشود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟